Giới nghiên cứu lý giải việc Trái Đất ấm lên làm tăng cường độ bão

Dưới góc nhìn của giới chuyên gia, những đợt thiên tai tàn khốc như siêu bão Kalmaegi vừa càn quét khu vực Đông Nam Á thời gian gần đây xảy ra thường xuyên hơn khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên.

Siêu bão Kalmaegi gây ra thiệt hại nghiêm trọng trên diện rộng và khiến ít nhất 140 người thiệt mạng tại Philippines. (Ảnh: THX/TTXVN)
Siêu bão Kalmaegi gây ra thiệt hại nghiêm trọng trên diện rộng và khiến ít nhất 140 người thiệt mạng tại Philippines. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhà nghiên cứu về thời tiết cực đoan Ben Clarke tại Viện Grantham về Biến đổi khí hậu và môi trường ở London cho biết, nhiệt độ mặt nước biển ở cả tây bắc Thái Bình Dương và Biển Đông đều ấm lên một cách bất thường. Ông nêu rõ chính sự tăng nhiệt này khiến bão Kalmaegi có cường độ mạnh hơn và độ ẩm lớn hơn và xu hướng nhiệt độ mặt nước biển có liên hệ cực kỳ rõ ràng với hiện tượng ấm lên toàn cầu do con người gây ra.

Mặc dù việc quy trách nhiệm một sự kiện thời tiết duy nhất cho biến đổi khí hậu là điều không dễ dàng, nhưng các nhà khoa học cho rằng về nguyên tắc, nhiệt độ mặt nước biển ấm hơn sẽ đẩy nhanh quá trình bay hơi và "bổ sung nhiên liệu" cho các cơn bão nhiệt đới.

Nhà nghiên cứu Gianmarco Mengaldo tại Đại học Quốc gia Singapore nhận định: “Biến đổi khí hậu làm tăng cường độ bão chủ yếu bằng cách làm ấm nhiệt độ bề mặt đại dương và tăng hàm lượng hơi ẩm trong khí quyển. Mặc dù điều này không có nghĩa là mọi cơn bão đều sẽ mạnh hơn, nhưng khi khí hậu ấm hơn, khả năng xảy ra những cơn bão lớn kèm gió mạnh hơn với lượng mưa lớn hơn sẽ tăng lên".

Nhà nghiên cứu Mengaldo, đồng tác giả một nghiên cứu về vai trò của biến đổi khí hậu trong cơn bão Ragasa hồi tháng 9, cho biết thêm rằng dữ liệu không cho thấy bão nhiệt đới đang xảy ra thường xuyên hơn, nhưng số lượng bão có cường độ mạnh đã gia tăng.

Năm ngoái, Philippines đã phải hứng chịu 6 cơn bão chết người chỉ trong vòng 1 tháng. Chỉ riêng trong tháng 11 năm nay, nước này đã chứng kiến 4 xoáy thuận nhiệt đới phát triển cùng một lúc - đây là một điều hiếm thấy. Điều này phản ánh rằng các cơn bão hiện nay có thể xảy ra trong khung thời gian ngắn hơn.

Tiến sĩ Drubajyoti Samanta, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Công nghệ Nanyang của Singapore cho biết, ngay cả khi tổng số xoáy thuận không tăng mạnh hằng năm, thì việc xảy ra gần thời gian với nhau và tiềm năng tác động của chúng có thể tăng lên. Theo nhà khoa học này, Kalmaegi là một lời nhắc nhở rõ ràng về mô hình rủi ro đang nổi lên như vậy.

Trong khi đó, nhà nghiên cứu bão nhiệt đới Feng Xiangbo tại Đại học Reading của Anh nhận định rằng mặc dù bão Kalmaegi về mặt kỹ thuật không phải là cơn bão mạnh nhất tấn công Đông Nam Á trong năm nay, nhưng nó đã làm tăng thêm tác động tích lũy của nhiều tháng thời tiết cực đoan trong khu vực. Các cơn bão liên tiếp có thể gây ra thiệt hại lớn hơn tổng thiệt hại của từng cơn riêng lẻ. Đó là vì đất đã bão hòa, sông ngòi đã đầy nước và nền tảng hạ tầng đã suy yếu. Tại thời điểm quan trọng này, ngay cả một cơn bão yếu cũng có thể trở thành ngưỡng bùng phát gây ra thiệt hại thảm khốc.

Cả 2 nhà nghiên cứu Feng Xiangbo và ông Gianmarco Mengaldo đều cảnh báo rằng sẽ có nhiều khu vực hơn có thể gặp rủi ro khi bão hình thành ở những khu vực mới, đi theo quỹ đạo khác và trở nên mạnh hơn. Đáng chú ý, các nghiên cứu gần đây của họ và các cộng sự đã chỉ ra rằng những khu vực ven biển bị ảnh hưởng của bão nhiệt đới đang mở rộng đáng kể, do “dấu chân” ngày càng lớn của nước dâng do bão và sóng biển. Điều này, cùng với mực nước biển dâng trung bình, đặt ra một mối đe dọa nghiêm trọng đối với các khu vực trũng thấp, đặc biệt là ở Philippines và dọc theo thềm lục địa ven biển nông của Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 15/3/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước chuyển trạng thái nắng ráo về chiều

[Video] Dự báo thời tiết ngày 15/3/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước chuyển trạng thái nắng ráo về chiều

Hôm nay, đới gió Đông Nam ẩm gây tình trạng mưa phùn, nồm ẩm và sương mù dày đặc cho khu vực Bắc Bộ vào sáng sớm. Trong khi đó, miền Trung thời tiết cải thiện rõ rệt với nắng hửng về chiều, còn tại Nam Bộ và Cao nguyên Trung Bộ, nắng nóng cục bộ bắt đầu xuất hiện trên diện rộng khi mùa khô bước vào giai đoạn cao điểm.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

Hôm nay, không khí ẩm từ biển gây hiện tượng sương mù và mưa nhỏ cho miền Bắc vào sáng sớm. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nhiều mây, mưa rào do tác động của gió Đông Bắc và địa hình. Khu vực phía Nam thời tiết ổn định hơn với nắng gián đoạn, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

Các tỉnh Bắc Bộ đón đới gió ẩm gây hiện tượng sương mù dày và mưa nhỏ rải rác; trong khi đó, không khí lạnh kết hợp địa hình tiếp tục gây mưa dông tại miền Trung. Khu vực Nam Bộ và Cao Nguyên duy trì trạng thái nắng ráo ổn định nhưng cần lưu ý các diễn biến gió mạnh trên biển.

(Ảnh: THẾ ĐẠI)

Cập nhật dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Dự báo thời tiết phục vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, từ ngày 13-16/3/2026, nhiều khu vực trên cả nước phổ biến ít mưa, trời rét về đêm và sáng ở miền bắc; Nam Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng. Trên biển có gió đông bắc mạnh, biển động.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

Hôm nay, thời tiết nước ta có sự phân hóa rõ rệt do tác động của không khí lạnh tăng cường yếu. Trong khi miền Bắc và miền Trung đón mưa rào rải rác, thì khu vực Nam Bộ tiếp tục nắng mạnh, đặc biệt là tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long vẫn diễn biến phức tạp.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử. (Ảnh minh họa: Báo Nhân Dân)

Chủ động ứng phó thiên tai trong thời gian diễn ra bầu cử

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia vừa có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

Khối không khí lạnh suy yếu khiến nền nhiệt miền Bắc tăng nhẹ, tuy nhiên khu vực Tây Bắc Bộ cần đề phòng mưa rào và dông vào chiều tối do hội tụ gió. Tại miền Trung, mưa có xu hướng quay trở lại tập trung từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi. Trong khi đó, miền Đông Nam Bộ bắt đầu xuất hiện nắng nóng cục bộ.