Giới nghiên cứu lý giải việc Trái Đất ấm lên làm tăng cường độ bão

Dưới góc nhìn của giới chuyên gia, những đợt thiên tai tàn khốc như siêu bão Kalmaegi vừa càn quét khu vực Đông Nam Á thời gian gần đây xảy ra thường xuyên hơn khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên.

Siêu bão Kalmaegi gây ra thiệt hại nghiêm trọng trên diện rộng và khiến ít nhất 140 người thiệt mạng tại Philippines. (Ảnh: THX/TTXVN)
Siêu bão Kalmaegi gây ra thiệt hại nghiêm trọng trên diện rộng và khiến ít nhất 140 người thiệt mạng tại Philippines. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhà nghiên cứu về thời tiết cực đoan Ben Clarke tại Viện Grantham về Biến đổi khí hậu và môi trường ở London cho biết, nhiệt độ mặt nước biển ở cả tây bắc Thái Bình Dương và Biển Đông đều ấm lên một cách bất thường. Ông nêu rõ chính sự tăng nhiệt này khiến bão Kalmaegi có cường độ mạnh hơn và độ ẩm lớn hơn và xu hướng nhiệt độ mặt nước biển có liên hệ cực kỳ rõ ràng với hiện tượng ấm lên toàn cầu do con người gây ra.

Mặc dù việc quy trách nhiệm một sự kiện thời tiết duy nhất cho biến đổi khí hậu là điều không dễ dàng, nhưng các nhà khoa học cho rằng về nguyên tắc, nhiệt độ mặt nước biển ấm hơn sẽ đẩy nhanh quá trình bay hơi và "bổ sung nhiên liệu" cho các cơn bão nhiệt đới.

Nhà nghiên cứu Gianmarco Mengaldo tại Đại học Quốc gia Singapore nhận định: “Biến đổi khí hậu làm tăng cường độ bão chủ yếu bằng cách làm ấm nhiệt độ bề mặt đại dương và tăng hàm lượng hơi ẩm trong khí quyển. Mặc dù điều này không có nghĩa là mọi cơn bão đều sẽ mạnh hơn, nhưng khi khí hậu ấm hơn, khả năng xảy ra những cơn bão lớn kèm gió mạnh hơn với lượng mưa lớn hơn sẽ tăng lên".

Nhà nghiên cứu Mengaldo, đồng tác giả một nghiên cứu về vai trò của biến đổi khí hậu trong cơn bão Ragasa hồi tháng 9, cho biết thêm rằng dữ liệu không cho thấy bão nhiệt đới đang xảy ra thường xuyên hơn, nhưng số lượng bão có cường độ mạnh đã gia tăng.

Năm ngoái, Philippines đã phải hứng chịu 6 cơn bão chết người chỉ trong vòng 1 tháng. Chỉ riêng trong tháng 11 năm nay, nước này đã chứng kiến 4 xoáy thuận nhiệt đới phát triển cùng một lúc - đây là một điều hiếm thấy. Điều này phản ánh rằng các cơn bão hiện nay có thể xảy ra trong khung thời gian ngắn hơn.

Tiến sĩ Drubajyoti Samanta, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Công nghệ Nanyang của Singapore cho biết, ngay cả khi tổng số xoáy thuận không tăng mạnh hằng năm, thì việc xảy ra gần thời gian với nhau và tiềm năng tác động của chúng có thể tăng lên. Theo nhà khoa học này, Kalmaegi là một lời nhắc nhở rõ ràng về mô hình rủi ro đang nổi lên như vậy.

Trong khi đó, nhà nghiên cứu bão nhiệt đới Feng Xiangbo tại Đại học Reading của Anh nhận định rằng mặc dù bão Kalmaegi về mặt kỹ thuật không phải là cơn bão mạnh nhất tấn công Đông Nam Á trong năm nay, nhưng nó đã làm tăng thêm tác động tích lũy của nhiều tháng thời tiết cực đoan trong khu vực. Các cơn bão liên tiếp có thể gây ra thiệt hại lớn hơn tổng thiệt hại của từng cơn riêng lẻ. Đó là vì đất đã bão hòa, sông ngòi đã đầy nước và nền tảng hạ tầng đã suy yếu. Tại thời điểm quan trọng này, ngay cả một cơn bão yếu cũng có thể trở thành ngưỡng bùng phát gây ra thiệt hại thảm khốc.

Cả 2 nhà nghiên cứu Feng Xiangbo và ông Gianmarco Mengaldo đều cảnh báo rằng sẽ có nhiều khu vực hơn có thể gặp rủi ro khi bão hình thành ở những khu vực mới, đi theo quỹ đạo khác và trở nên mạnh hơn. Đáng chú ý, các nghiên cứu gần đây của họ và các cộng sự đã chỉ ra rằng những khu vực ven biển bị ảnh hưởng của bão nhiệt đới đang mở rộng đáng kể, do “dấu chân” ngày càng lớn của nước dâng do bão và sóng biển. Điều này, cùng với mực nước biển dâng trung bình, đặt ra một mối đe dọa nghiêm trọng đối với các khu vực trũng thấp, đặc biệt là ở Philippines và dọc theo thềm lục địa ven biển nông của Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Các thành viên phân loại quần áo thu gom được theo tình trạng sử dụng. (Ảnh: NGỌC KHÁNH)

Học sinh Hà Nội lan tỏa lối sống xanh qua hoạt động thu gom, tái chế đồ cũ

Trong hai ngày 10 và 11/10, Dự án Striped Project tổ chức sự kiện “Lượm Đây II 2026” với chủ đề “Rosique” tại Trường tiểu học-trung học cơ sở Nguyễn Tuân (Thanh Xuân, Hà Nội). Sự kiện góp phần lan tỏa lối sống xanh, khuyến khích cộng đồng hình thành thói quen phân loại, tái sử dụng và tái chế các vật dụng đã qua sử dụng.

Ảnh: Zoom Earth.

Bão Isaias khiến 4 người thiệt mạng tại bang Florida, Mỹ

Chính quyền địa phương bang Florida (Mỹ) ngày 10/10 cho biết, ít nhất 4 người đã thiệt mạng và hàng trăm nghìn người chịu cảnh mất điện sau khi bão Isaias đổ bộ gần thành phố Destin thuộc bang Florida của Mỹ có sức gió mạnh cấp 2 duy trì tối đa 169km/giờ, sau đó suy yếu thành áp thấp nhiệt đới.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 11/10/2026: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ít mưa, Nam Bộ chiều tối có mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 11/10/2026: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ít mưa, Nam Bộ chiều tối có mưa dông

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ có xu hướng cải thiện, mưa giảm, trưa chiều trời hửng nắng. Tại Trung Bộ, mưa vẫn xuất hiện ở một số khu vực, cục bộ có nơi mưa to, nhưng cường độ nhìn chung giảm dần. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa giảm vào ban ngày, chiều tối và đêm mưa dông có khả năng gia tăng trở lại.

(Ảnh minh họa: THÁI BÌNH)

Mưa lớn tại Trung Bộ sẽ giảm dần từ chiều mai, 11/10

Cơ quan khí tượng dự báo, từ đêm nay (10/10) đến sáng 11/10, khu vực từ phía nam tỉnh Quảng Trị đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Gia Lai tiếp tục có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến 30-70mm, cục bộ có nơi trên 130mm. Dự báo, từ chiều 11/10, mưa lớn tại Trung Bộ giảm dần.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 11/10/2026: Mưa giảm dần ở Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ đề phòng mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 11/10/2026: Mưa giảm dần ở Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ đề phòng mưa dông

Đêm nay, Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục có mưa do ảnh hưởng của không khí lạnh kết hợp nhiễu động gió Đông. Đáng chú ý, khu vực từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi có mưa vừa, cục bộ mưa to đến rất to. Sang ngày mai, mưa tại nhiều nơi có xu hướng giảm.