Nằm dọc tuyến Quốc lộ 70, trục giao thông huyết mạch nối Lào Cai với các tỉnh Tây Bắc và miền xuôi, xã Xuân Quang có lợi thế trong việc tiêu thụ các mặt hàng nông sản. Nhưng, phải đến khi cây đào bén rễ, vùng đất này mới thật sự tìm được hướng đi phù hợp.
Từ loại cây trồng mang tính thời vụ, cây đào dần trở thành cây trồng chủ lực, mở ra hướng phát triển kinh tế mới, góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho người dân.
Thời điểm này, miền đất Xuân Quang như khoác lên mình chiếc áo mới đa sắc màu, thắm đỏ rực rỡ của những cánh hoa đào, xen lẫn sắc xanh non của những mắt ghép đang đâm chồi nảy nở. Tất cả hòa quyện, tạo nên bức tranh thiên nhiên sinh động, đậm hơi thở mùa xuân.
Khu vườn của gia đình anh Trần Đình Thân (thôn Thái Vô) nằm bên triền đồi trải rộng với hơn 1.000 gốc đào. Anh Thân cho biết: “Trước kia, tôi đi làm đủ nghề để mưu sinh với thu nhập bấp bênh, cuộc sống luôn khó khăn. Sau này, khi nhận ra tiềm năng từ cây đào gắn với thị trường Tết, gia đình tôi quyết tâm chuyển hướng, gắn bó lâu dài với nghề trồng đào. Năm nay, gia đình tôi dự kiến đưa ra thị trường khoảng hơn 500 gốc, với mức giá dao động từ vài trăm nghìn đến khoảng 10 triệu đồng mỗi cây”.
Theo anh Thân, cây đào dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, hợp với nhiều loại đất, lại có hiệu quả kinh tế cao, nhất là trong dịp Tết. Nếu trước kia, ở thôn Thái Vô người dân chủ yếu trồng các loại cây truyền thống như ngô, lúa... thì nay, mọi người đều chuyển đổi sang trồng đào. Cây đào đã thật sự trở thành cây xóa đói giảm nghèo, mang đến cuộc sống khá giả cho nhiều người.
Kể về hành trình “bắt đất nở hoa”, anh Trần Đình Công ở cùng thôn chia sẻ: “Những ngày đầu bén duyên với nghề trồng đào, tôi cũng như nhiều hộ khác trải qua không ít khó khăn. Thời tiết thất thường, đặc biệt, những đợt sương muối kéo dài làm cây chậm phát triển, rụng nụ, có vụ coi như trắng tay. Tuy nhiên, sau quá trình học hỏi, tìm hiểu kỹ thuật, cùng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, đến nay, tôi đã tự tin chăm sóc để đào nở hoa đúng dịp Tết với kiểu dáng đẹp”.
Theo đánh giá của các nhà vườn, năm nay, thời tiết thuận lợi, cho nên đào sai hoa, sắc thắm và đồng đều hơn. Dù năm 2025 có tháng nhuận, đào bật nụ và nở sớm hơn, tuy nhiên, hoa nở theo từng đợt, nên cây vẫn giữ được phom dáng, độ bền và vẻ đẹp tổng thể. Cùng với đó, thị trường tiêu thụ đào những năm gần đây khá ổn định. Ngoài bán trực tiếp cho khách chơi Tết, nhiều hộ trồng đào còn nhận chăm sóc, cho thuê cây, nhờ đó thu nhập được cải thiện.
Là khách chơi đào lâu năm, anh Lê Quyết Tiến, xã Bảo Thắng cho biết, với nhiều gia đình, chơi đào đã trở thành thói quen mỗi dịp Tết đến, xuân về. Gia đình anh nhiều năm nay đều gửi đào tại vườn của các hộ có kinh nghiệm lâu năm. Việc gửi đào giúp giữ được dáng và thế cây theo ý muốn. Cây nào chơi vài năm không còn đẹp sẽ được thay bằng phôi mới, vừa có cây đẹp để chơi Tết, lại tốn ít chi phí hơn.
Xã Xuân Quang hiện có hơn 65 ha đào, tập trung chủ yếu tại các thôn ven Quốc lộ 70, từng bước hình thành vùng trồng đào tập trung, mang lại hiệu quả kinh tế bền vững. Phát huy hiệu quả từ các vùng cây trồng chủ lực, trong đó có cây đào, xã phấn đấu trong năm 2026 thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 60 triệu đồng/người/năm, đời sống vật chất, tinh thần của người dân tiếp tục được nâng lên. Cùng với đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã giảm đáng kể...
Đồng chí Đặng Văn Quảng, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Xuân Quang cho biết: “Cây đào là một trong những hướng phát triển kinh tế quan trọng của địa phương. Những năm gần đây, người dân không chỉ mở rộng diện tích, mà còn chú trọng nâng cao chất lượng, khẳng định thương hiệu đào Xuân Quang trên thị trường Tết. Chính quyền xã đồng hành cùng người dân trong quá trình sản xuất; đồng thời, tăng cường công tác quảng bá, xúc tiến tiêu thụ, góp phần mở rộng thị trường, giúp người trồng đào yên tâm đầu tư, gắn bó với nghề”.
Với tiềm năng và lợi thế, Xuân Quang hôm nay được gắn liền với tên gọi “vùng đất hoa xuân”. Cây đào không chỉ mang không khí Tết về với mỗi gia đình, mà còn trở thành sinh kế bền vững, giúp người dân phát triển kinh tế. Khi những chuyến xe chở đào rời Xuân Quang, theo chân mùa xuân về khắp muôn nơi, cũng là lúc người dân nơi đây đón Tết trong niềm vui đủ đầy.
