1/ Sau nhiều lần bị trì hoãn, dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông đã chính thức được bàn giao để đưa vào vận hành khai thác thương mại. Việc tuyến đường sắt này hoạt động mang lại niềm phấn khởi cho người dân Thủ đô sau hai năm ảm đạm bởi dịch bệnh. Vì thế, chỉ sau hơn một tuần hoạt động, lượng hành khách đã lên đến hàng trăm nghìn lượt. Người đi tàu có đủ thành phần, không chỉ để chụp ảnh mà còn trò chuyện, bàn luận rất kỹ về cách thức di chuyển, vận hành, kỹ thuật, tốc độ tàu chạy… Chừng đó thôi, đủ thấy dự án này được trông đợi như thế nào.
Lần đầu trải nghiệm đi tàu điện trên cao Cát Linh - Hà Đông, anh Bùi Văn Xuân (Tản Đà, Hà Đông) chia sẻ, tàu chạy êm và cảm giác khá an toàn, không những thế còn được ngắm cảnh thành phố từ trên cao khá thú vị. Sau nhiều năm chờ đợi, giờ đây anh cũng như nhiều người dân Hà Nội đã có thể đi tàu trên cao từ nhà đến cơ quan mà không phải lo tắc đường, kẹt xe vào giờ cao điểm như trước.
Tuy nhiên ngay từ những ngày đầu hoạt động, cũng đã nảy sinh nhiều đánh giá có phần tiêu cực do ý thức chưa tốt của một số hành khách đi tàu. Trên các phương tiện thông tin đại chúng liên tục xuất hiện những dòng tít cảnh báo lượng người đổ về các điểm ga đường sắt Cát Linh - Hà Đông quá đông. Điều này đặt ra câu hỏi về việc giữ gìn an ninh trật tự và phòng, chống dịch, đặc biệt khi các F0 ngoài cộng đồng vẫn còn xuất hiện nhiều.
Chỉ sau hơn một tuần tuyến đường hoạt động, trên các diễn đàn mạng xã hội xuất hiện hàng loạt ý kiến về việc nhiều người đi tàu vô tư chen lấn chỉ để có một góc chụp ảnh thật đẹp khoe trên mạng xã hội, hoặc oang oang nói chuyện nơi đông người. Thực tế, quãng đường Cát Linh - Hà Đông chỉ dài khoảng 13,5 km, những ngày đầu chủ yếu người dân đi thử cho biết, còn số người đi làm, người cần sử dụng dịch vụ đi tàu lại khá ít. Sự tập trung đông người nơi công cộng nhưng không cần thiết khiến các chuyên gia y tế phải lên tiếng cảnh báo.
2/ Lần đầu trong cả nước, một tuyến đường sắt trên cao đi vào hoạt động nên vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Dẫu vậy, ngay từ bây giờ, cần xây dựng ngay văn hóa giao thông nơi công cộng để hình thành nếp sống văn minh nơi đô thị.
Điều này, chúng ta có thể nhìn sang các nước có nền kinh tế phát triển, những nước có hệ thống đường sắt đô thị hiện đại như Anh, Đức, Nga… Với những người đã từng đi tàu trên cao, tàu điện ngầm ở các nước này, hẳn sẽ có trải nghiệm về sự tiện lợi, văn minh của một hệ thống vận hành lẫn quản lý chuyên nghiệp. Ở châu Á, người ta không thể không nhắc đến Nhật Bản, một đất nước cũng có hệ thống đường sắt đô thị hiện đại bậc nhất thế giới cùng sự văn minh của người dân trong việc sử dụng dịch vụ. Ở các nước phát triển, người dân sử dụng các phương tiện giao thông công cộng để di chuyển là chủ yếu, một phần vì hệ thống các dịch vụ này rất rẻ, tiện lợi, hiện đại và chuyên nghiệp, một phần vì ý thức người dân cao nên họ hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân, tránh phát thải khí bụi ra môi trường.
Theo quy hoạch tới năm 2030, mạng lưới đường sắt đô thị Hà Nội sẽ có 9 tuyến với tổng chiều dài 410,8 km, cùng hàng trăm nhà ga. Như vậy, trong tương lai, đây sẽ là loại hình phương tiện vận chuyển hành khách chủ lực của thành phố. Tuy nhiên, để mạng lưới đường sắt đô thị phát huy hiệu quả, bên cạnh những tiêu chuẩn cần thiết về thiết kế, xây dựng và vận hành, quản lý… không thể thiếu sự đóng góp của người dân bằng cách hành xử văn minh, văn hóa lành mạnh nơi công cộng. Ở Hà Nội, nếp văn hóa đi xe bus đã được người dân thực hiện khá tốt. Vậy nên, từ những bài học kinh nghiệm về quản lý loại phương tiện công cộng nói trên, không có lý do gì mà không thể xây dựng được nét văn hóa tàu điện trên cao.
Trong bối cảnh dịch bệnh còn phức tạp, việc đi tàu tấp nập chỉ để trải nghiệm gợi nhớ lại hình ảnh người dân Thủ đô tràn xuống đường đêm Trung thu mấy tháng trước.
