Xây dựng và quản lý mã số vùng trồng nông sản

Bài 2: Quản lý chặt chẽ, xử lý kịp thời

Thời gian qua, công tác cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đã được đẩy mạnh và có hiệu quả rõ rệt trên cả nước. Tuy nhiên, khâu quản lý và việc xử lý vi phạm mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói tại nhiều địa phương vẫn đang gặp không ít khó khăn, cần sớm khắc phục.

Sơ chế xoài xuất khẩu tại Công ty TNHH Kim Nhung, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh Hữu Nghĩa)
Sơ chế xoài xuất khẩu tại Công ty TNHH Kim Nhung, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh Hữu Nghĩa)

Theo Cục Bảo vệ thực vật, tỷ lệ giám sát mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói của các địa phương hiện còn thấp so với yêu cầu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng vi phạm kéo dài, có nguy cơ cao ảnh hưởng đến sự minh bạch và uy tín của nền nông nghiệp Việt Nam.

Hạn chế về nhận thức và nguồn lực quản lý, giám sát

Cục trưởng Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt cho biết: Một số địa phương hiện chưa nhận thức đúng về tầm quan trọng của công tác quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Do đó, công tác giám sát sau cấp mã số còn bị buông lỏng. Cán bộ địa phương, doanh nghiệp chưa hiểu rõ quy định của các nước; cập nhật thông tin thay đổi điều kiện nhập khẩu của các nước còn chậm.

Doanh nghiệp đầu tư chưa đúng mức để thiết lập và duy trì vùng trồng đáp ứng điều kiện của nước nhập khẩu; không tập huấn cho người sản xuất và nhân công làm việc tại các vùng trồng và cơ sở đóng gói. Thậm chí, nhận thức của một số doanh nghiệp chưa cao còn dẫn đến gian lận sử dụng mã số. Tuy nhiên, các trường hợp này khi phát hiện chỉ bị thu hồi mã số nên chưa có tính răn đe cao, từ đó kéo theo bất cập ở các vùng trồng, như: một số vùng trồng còn trồng xen, chưa áp dụng thực hành nông nghiệp tốt; hồ sơ, sổ sách ghi chép không đầy đủ, không cập nhật; thông tin ghi chép hồ sơ và khi phỏng vấn kiểm tra của nước nhập khẩu không nhất quán.

Do nhận thức và trình độ của người sản xuất không đồng đều nên nhiều vùng trồng vẫn chưa sử dụng phần mềm quản lý, gây khó khăn truy xuất nguồn gốc nông sản. Đối với cơ sở đóng gói, một số cơ sở chỉ là điểm cân, hoạt động theo mùa vụ nên chưa được đầu tư đúng mức, chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của nước nhập khẩu, dẫn đến tình trạng không có khu vực kiểm tra sinh vật gây hại, không có biện pháp loại bỏ sinh vật gây hại hiệu quả.

Thực tế, đợt kiểm tra tháng 6/2023 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho thấy, có 12/13 cơ sở đóng gói được kiểm tra chưa có biện pháp quản lý và loại bỏ các đối tượng sinh vật gây hại.

Còn theo ông Trần Minh Hải- Phó Hiệu trưởng Trường Chính sách công (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), hiện nay nông dân và cơ quan chức năng các địa phương chỉ mới tập trung phát triển mã số vùng trồng cho các nông sản đi Trung Quốc mà chưa quan tâm đến các thị trường khác như Mỹ, châu Âu... Mặt khác, không ít hộ dân, hợp tác xã được cấp mã số vùng trồng vẫn nghĩ có mã số là có tất cả nên không chú trọng đến việc duy trì, bảo vệ tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm, gây ra nhiều rủi ro cho những mã số đã được cấp.

Những hạn chế này bắt nguồn từ công tác giám sát mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói chưa thực sự hiệu quả. Nguyên nhân là nhiều địa phương chưa bố trí đủ nguồn lực, chưa xây dựng kế hoạch hoặc không lồng ghép nhiệm vụ giám sát mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói trong các chương trình khác.

Nhiều tỉnh mặc dù đã được phê duyệt kế hoạch, đề án nhưng chưa bố trí được nguồn kinh phí thực hiện nhiệm vụ, trong khi đó lại chưa có chế tài xử lý các vi phạm về mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Ngoài ra, nguồn nhân lực ít, thay đổi thường xuyên cũng ảnh hưởng đến hỗ trợ vùng trồng, cơ sở đóng gói.

Cùng quan điểm với Cục Bảo vệ thực vật, ông Trần Thanh Tâm- Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Tháp cho rằng: Hiện địa phương đã và đang giám sát các mã số đến thời hạn nhưng với diện tích vùng trồng lớn, mã vùng nhiều nên các huyện, thành phố mặc dù có quan tâm nhưng chưa đủ nguồn lực, vật lực để giám sát hết toàn bộ mã vùng được cấp theo yêu cầu đề ra.

Bà Ninh Thị Hoa, Trưởng Trạm Kiểm dịch thực vật nội địa, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk cho biết: Hiện nay, hệ thống văn bản về hoạt động quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói chưa hoàn thiện đầy đủ, chưa đồng bộ nên công tác quản lý, giám sát còn gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, nhiều cơ sở sau khi được cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói thiếu sự duy trì chất lượng; vẫn còn tình trạng mạo danh mã số vùng trồng và vi phạm về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm.

Về kinh phí triển khai, hiện mới chỉ bố trí được nguồn kinh phí để tuyên truyền tập huấn, các hoạt động như thiết lập vùng trồng, kiểm tra thực tế… hiện chưa được bố trí kinh phí. Ngoài ra, do mới được phân cấp về địa phương nên trong quá trình thực hiện công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng vẫn còn lúng túng, đặc biệt là việc giám sát sử dụng mã số.

Nâng cao nhận thức và đẩy mạnh chuyển đổi số

Tại các địa phương, nhiều giải pháp đã và đang được tích cực triển khai. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết: UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch triển khai công tác thiết lập, cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói nông sản.

Theo đó, giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là cơ quan đầu mối, chủ động phối hợp triển khai, hướng dẫn cấp, quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói nông sản xuất khẩu; cung cấp thông tin về quy định của nước nhập khẩu cho các địa phương, tổ chức, cá nhân biết để chủ động thực hiện; phối hợp với Cục Bảo vệ thực vật giải quyết các trường hợp không tuân thủ theo thông báo của nước nhập khẩu; giám sát đột xuất vùng trồng, cơ sở đóng gói đã được phê duyệt mã số…

Công an tỉnh, Cục Quản lý thị trường, Cục Hải quan Đắk Lắk tăng cường kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi gian lận thương mại về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói nông sản xuất khẩu. Cùng với đó, Sở Thông tin và Truyền thông, Hội Nông dân tỉnh, Liên minh Hợp tác xã, các hiệp hội doanh nghiệp, hiệp hội sầu riêng đẩy mạnh thông tin tuyên truyền về các quy định, yêu cầu của nước nhập khẩu; vận động hội viên, nhân dân nhận thức rõ về mục đích, ý nghĩa của mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Bên cạnh việc thay đổi nhận thức thì vấn đề thực hiện chuyển đổi số là vô cùng cần thiết để nâng cao quản lý, giám sát mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói. Theo Phó Cục trưởng Bảo vệ thực vật Nguyễn Thị Thu Hương, hiện Cục Bảo vệ thực vật đã xây dựng hệ sinh thái sẵn sàng xuất khẩu.

Trong đó có website trang thông tin tổng hợp về quy định kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm phục vụ xuất khẩu (https://sansangxuatkhau.ppd.gov.vn); cơ sở dữ liệu quốc gia bao gồm cơ sở dữ liệu trung tâm, phần mềm quản lý vùng trồng, phần mềm quản lý cơ sở đóng gói; nền tảng E-training platform đào tạo trực tuyến về sẵn sàng xuất khẩu, cung cấp thông tin và cấp chứng chỉ đào tạo về xuất khẩu nông sản. Cục cũng đã kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có văn bản chỉ đạo yêu cầu vùng trồng, cơ sở đóng gói đã được cấp mã số phải sử dụng phần mềm quản lý theo lộ trình cụ thể.

Đối với các địa phương, cần tăng cường truyền thông nhận thức về cơ sở dữ liệu và các nền tảng hỗ trợ xuất khẩu; phối hợp với Cục Bảo vệ thực vật tổ chức tập huấn hướng dẫn các địa phương, vùng trồng, cơ sở đóng gói triển khai sử dụng phần mềm; bố trí nguồn lực hỗ trợ người dân, doanh nghiệp sử dụng hệ thống cơ sở dữ liệu và khai thác các nền tảng phục vụ xuất khẩu.

Ngoài ra, một vấn đề quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giám sát mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói là phải có hành lang pháp lý đầy đủ cả về hoạt động quản lý và xử phạt vi phạm. Do đó, Cục Bảo vệ thực vật đã kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo các cơ quan chuyên môn hoàn thiện dự thảo Nghị định quản lý nhà nước về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói để trình Chính phủ.

Từ năm 2022 đến hết tháng 7/2023, Cục Bảo vệ thực vật đã giám sát được 292 mã số vùng trồng và 68 mã số cơ sở đóng gói; trong đó, thu hồi 13 mã số vùng trồng (4,4%) và 30 mã số cơ sở đóng gói (44,1%) tại các tỉnh Bắc Giang, Đắk Nông, Đồng Tháp, Sơn La; yêu cầu khắc phục 42 mã số vùng trồng tại Bắc Giang, Đồng Nai, Long An, Hưng Yên, Lạng Sơn, Hà Nội, Kiên Giang; 13 cơ sở đóng gói tại Bắc Giang, Lạng Sơn, Hưng Yên và Hà Nội. Bên cạnh đó, còn có chương trình giám sát của nước nhập khẩu, như: Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản giám sát hằng năm; Australia và New Zealand giám sát 2 năm/lần; Liên minh châu Âu giám sát 3 năm/lần... Riêng thị trường Trung Quốc có những đặc thù riêng. Hằng năm, phía Trung Quốc sẽ cử chuyên gia phối hợp với Cục Bảo vệ thực vật thực hiện giám sát các vùng trồng, cơ sở đóng gói đã được cấp mã số.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.