Xây dựng tổng thể các tiềm lực của nền quốc phòng toàn dân

Đoàn Chủ tịch hội thảo gồm có: Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng; Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Các đồng chí Ủy viên Trung ướng Đảng: Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Quốc phòng; Thượng tướng Phạm Hoài Nam, Thứ trưởng Quốc phòng; đồng chí Nguyễn Quang Đức, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; và Trung tướng Vũ Cương Quyết, Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam.

Dự Hội thảo có các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bộ trưởng Quốc phòng: Đại tướng Phạm Văn Trà, Đại tướng Ngô Xuân Lịch; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Bộ Quốc phòng; lãnh đạo một số ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương; các đồng chí Phó Tổng Tham mưu trưởng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị; lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng...

Hội thảo nhằm góp phần làm rõ thành tựu, kết quả nổi bật, những tồn tại, hạn chế về xây dựng nền quốc phòng toàn dân thời gian qua; đề xuất nhận thức mới, tư duy mới về nội hàm, nội dung, giải pháp chủ yếu xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại.

Kết quả thu được từ hội thảo, các cơ quan, đơn vị lựa chọn, tổng hợp, cung cấp những luận cứ khoa học để xây dựng đề án báo cáo Thường vụ Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tham mưu, kiến nghị với Đảng, Nhà nước trong tổ chức triển khai thực hiện đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới.

Hội thảo có hơn 400 đại biểu tham dự là các tướng lĩnh, chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài quân đội. Ban tổ chức đã lựa chọn và đăng 70 tham luận trong kỷ yếu hội thảo. Các tham luận đều được nghiên cứu soạn thảo công phu, hàm chứa những vấn đề mới, bám sát thực tiễn, thực trạng xây dựng nền quốc phòng toàn dân, góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực.

Phát biểu chỉ đạo hội thảo, Đại tướng Phan Văn Giang nêu rõ: Quan điểm về xây dựng nền quốc phòng toàn dân là nội dung bao trùm, cốt lõi trong hệ thống quan điểm, đường lối quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc của Đảng, được hình thành trên cơ sở kế thừa, phát triển truyền thống “dựng nước đi đôi với giữ nước", kinh nghiệm, bài học quý về tinh thần “cả nước đồng lòng, toàn dân đánh giặc”, “giữ nước từ khi nước chưa nguy" của dân tộc Việt Nam và sự vận dụng sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò, sức mạnh của quần chúng nhân dân, chiến tranh nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nền quốc phòng của nước ta là nền quốc phòng toàn dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lý, điều hành tập trung, thống nhất của Nhà nước, do nhân dân làm chủ; được xây dựng trên cơ sở sức mạnh tổng hợp của cả nước, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, nhằm nâng cao sức mạnh quốc phòng, khả năng phòng thủ đất nước, bảo đảm đất nước có đủ sức mạnh cần thiết để ngăn ngừa, đẩy lùi nguy cơ xung đột, chiến tranh, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch; sẵn sàng đánh bại chiến tranh xâm lược với các quy mô, loại hình, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Những năm qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành và chỉ đạo tổ chức thực hiện nhiều chủ trương, nghị quyết, kết luận về quốc phòng, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Chúng ta đang tập trung đầu tư xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số quân chủng, binh chủng, lực lượng tiến thẳng lên hiện đại; xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu; dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp, chất lượng tổng hợp, sức mạnh, trình độ, khả năng chiến đấu của toàn quân được nâng lên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mọi tình huống.

Những thành tựu đạt được trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân đã khẳng định chủ trương chiến lược đúng đắn của Đảng, Nhà nước, nỗ lực và quyết tâm chính trị rất cao của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta; tạo nên thế và lực mới trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo, tạo ra nhiều thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức lớn đan xen; trong nước đang triển khai những quyết sách chiến lược mang tính cách mạng, đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột, chiến tranh, bất ổn chính trị diễn ra ở nhiều khu vực. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, thành tựu khoa học-công nghệ quân sự, ứng dụng trí tuệ nhân tạo tiếp tục tác động sâu sắc đến tất cả các lĩnh vực; xuất hiện nhiều hình thái chiến tranh, phương thức, thủ đoạn tác chiến mới cả trong lĩnh vực truyền thống và phi truyền thống. Các nước điều chỉnh chiến lược; tăng ngân sách quốc phòng, chạy đua vũ trang ngày càng quyết liệt, tăng cường năng lực quân sự với những thế hệ vũ khí mới.

Trong bối cảnh đó, hội thảo nhằm cụ thể hóa chủ trương, quan điểm Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc; xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới. Đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, làm sâu sắc hơn nữa giá trị truyền thống, những kinh nghiệm, bài học quý báu về xây dựng nền quốc phòng toàn dân của dân tộc ta qua các thời kỳ; những thành tựu 40 năm đổi mới, đường lối chủ trương của Đảng về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc để phát huy trong quá trình xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại trong kỷ nguyên mới.

Trình bày Báo cáo đề dẫn, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nêu rõ: Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam đã khẳng định chân lý "Sức mạnh bảo vệ Tổ quốc trước hết và trên hết là sức mạnh của nhân dân, của toàn dân tộc". Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, chân lý đó đã được tiếp thu, kế thừa và phát triển thành đường lối xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, “thế trận lòng dân”, tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn, góp phần quyết định vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Hội thảo cần tập trung làm rõ những nội dung: nội hàm và tiêu chí xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại; phát triển tư duy lý luận, nhận thức mới về xây dựng nền quốc phòng toàn dân; xây dựng “thế trận lòng dân” và khối đại đoàn kết toàn dân; kết hợp tăng cường quốc phòng với phát triển bền vững kinh tế-xã hội, nâng cao vị thế quốc gia; xây dựng các tiềm lực của nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân.

Làm rõ việc tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của Quân đội nhân dân Việt Nam trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại. Đề xuất các giải pháp xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, với tổ chức “tinh, gọn, mạnh”; thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa" và phương châm "5 vững"; thực hiện tốt chức năng đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất, xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới. Phân tích, luận giải về vai trò của Công an nhân dân trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, ứng phó kịp thời, hiệu quả thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống.

Trên cơ sở nhận thức mới, tư duy mới, các tham luận đã phân tích, làm rõ xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại là tất yếu khách quan, phải phù hợp với sự phát triển mới về quân sự, quốc phòng; quyết liệt đột phá, “đi tắt đón đầu” phát huy cao độ sức mạnh tổng hợp quốc gia; hiện đại cả về tiềm lực, lực lượng và thế trận; lấy xây dựng Quân đội nhân dân hiện đại làm nòng cốt. Xây dựng tổng thể các tiềm lực của nền quốc phòng toàn dân, xây dựng tiềm lực chính trị tinh thần, lấy xây dựng “thế trận lòng dân” vững mạnh là then chốt; xây dựng tiềm lực khoa học-công nghệ và công nghiệp quốc phòng theo hướng “tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại”. Tập trung tạo đột phá trong phát triển và ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; làm chủ công nghệ nền, công nghệ lõi, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế.

Phát biểu tổng thuật, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng nêu rõ: Hội thảo khoa học “Xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại” đã làm rõ chủ trương, đường lối của Đảng; những thành tựu, kết quả nổi bật về xây dựng nền quốc phòng toàn dân trong những năm qua; đề xuất nhận thức mới về nội hàm, nội dung, mục tiêu, phương thức tiến hành, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại trong thời gian tới.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa, cần tiếp tục nghiên cứu mở rộng làm rõ về nội hàm, nội dung phương thức xây dựng, gắn với phương thức đấu tranh và bảo vệ. Tiêu chí đánh giá nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại. Triển khai thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp bằng các chương trình, kế hoạch, dự án, nhiệm vụ, có cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực phù hợp; phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị; chủ động xây dựng sức mạnh quốc phòng bền vững bằng tự chủ chiến lược. Giữ vững môi trường hòa bình để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.