Anh Nguyễn Trung Thành ở ấp Thới Thuận, phường Thới Sơn, thị xã Tịnh Biên (nay là phường Thới Sơn), tỉnh An Giang. Phường Thới Sơn nằm trong vùng Bảy Núi, là nơi núi rừng có nhiều loại cây dược thảo cùng nhiều loài thú, côn trùng; ong dú thường hay đậu lên các cây thảo dược tự nhiên hoặc do người dân trồng, bán kính chúng di chuyển tìm thức ăn cách xa tổ từ 500-1.000m. Nhận thấy mật ong nguyên chất luôn được thị trường quan tâm, Thành có ý định khởi nghiệp từ ong, bắt đầu bằng việc nghiên cứu các tài liệu nói về loài ong dú ở quê nhà.
Mật của ong dú được xem là một trong những loại mật có giá trị kinh tế và dược liệu cao do đặc điểm sinh học đặc biệt trong quá trình tạo mật, có khả năng bảo quản lâu dài, không bị hư hỏng. Bắt đầu thực nghiệm nuôi vài tổ ong tại nhà, nhờ sự hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật của các cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang, Thành dần dà nắm được quy luật sinh sản, tập quán sống của loài ong dú.
Năm 2014, anh nuôi 10 tổ ong bán lấy mật, nhận thấy mô hình này cho kinh tế ổn định, đến nay anh đã gây dựng được 500 tổ, mỗi năm thu hoạch từ 300 đến 500 lít mật, với mức giá dao động từ 2 đến 2,5 triệu đồng/lít.
Sau hơn 5 năm thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học về ong dú bản địa, anh Thành chia sẻ: Ong dú được nuôi theo mô hình kết hợp với vườn cây dược liệu, bao gồm các loài thảo dược quý như xuyên tâm liên, cam thảo đất, xuyến chi, sài đất... Mô hình này không chỉ cung cấp nguồn mật ổn định, phong phú mà còn góp phần làm gia tăng hàm lượng hoạt chất sinh học trong mật ong dú. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy mật ong dú trị đau bao tử, trào ngược dạ dày, ợ chua..., đặc biệt tốt cho người tiểu đường, uống nhiều không tăng đường huyết.
Nguyễn Trung Thành đang say sưa từng bước gây dựng thương hiệu “Ong dú Mekong bee”. Anh cho biết, từ kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm nuôi ong lâu năm cho thấy, ong dú thích nghi tốt trong điều kiện nhiệt độ từ 19-370C, phù hợp khí hậu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và vùng Thất Sơn nói riêng. Đây là tiền đề quan trọng để mở rộng mô hình nuôi ong dú kết hợp với phát triển vườn dược liệu bản địa nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và giá trị y học từ sản phẩm mật ong.
Hiện nay trên thị trường, mật ong dú vẫn khan hiếm, nhu cầu mật ong chất lượng cao, giàu dược tính ngày càng tăng mạnh tại các đô thị lớn và thị trường xuất khẩu. Trong khi đó, nghề nuôi ong dú vẫn ở mức nhỏ lẻ, khởi đầu với vốn thấp, mô hình nuôi gia đình tự quản, do đó chi phí chăm sóc gần như bằng 0. Một tổ ong giống giá 2,5 triệu đồng, nuôi sau 3 năm có thể nhân đàn tách ra được 8 tổ và tùy theo điều kiện mà có thể nhân lên.
Vì vậy các hộ sống ở khu dân cư hay có ít đất vườn vẫn có thể nuôi ong; khi nuôi có thể trồng cây thảo dược, các loại cây gia vị có vị thuốc sau sân nhà, trên sân thượng... tạo thức ăn cho ong. Anh Thành cho biết, đang có kế hoạch hợp tác với chính quyền địa phương cung cấp tổ ong giống cho 25 hộ nghèo, kinh phí thực hiện đề án từ chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Mục tiêu là giúp các hộ nghèo ở Thới Sơn thoát nghèo, từ đó mở rộng quy mô và thương mại hóa mô hình nuôi ong dú, kết hợp hài hòa giữa nông nghiệp-dược liệu-công nghệ sinh học, tạo ra nguồn sản phẩm chất lượng cao từ thiên nhiên. Đồng thời nâng cao thu nhập cho nông hộ, góp phần giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế xanh và bền vững cho địa phương. Qua đó, xây dựng thương hiệu đặc sản “Mật ong dú Mekong bee- Bảy Núi An Giang” gắn với chỉ dẫn địa lý, hướng tới phát triển kinh tế xanh, nông nghiệp sạch, hình thành sản phẩm OCOP và xuất khẩu.
Mô hình “nuôi và khai thác mật ong dú trong vườn cây ăn trái kết hợp trồng xen một số cây thảo dược” của Nguyễn Trung Thành đạt giải Nhất Cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp tỉnh An Giang lần thứ IX - năm 2025” do Tỉnh đoàn An Giang phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp tỉnh tổ chức.
