Xây dựng, phát triển sân khấu Việt Nam đáp ứng yêu cầu thời đại mới

Tối 3/9, tại Hà Nội, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 65 năm thành lập Hội (1957-2022) và Ngày Sân khấu Việt Nam (12/8 âm lịch). Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gửi lẵng hoa chúc mừng.
NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam trình bày diễn văn kỷ niệm. (Ảnh: THANH TÙNG)
NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam trình bày diễn văn kỷ niệm. (Ảnh: THANH TÙNG)

Đến dự có đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành liên quan, cùng đông đảo các thế hệ nghệ sĩ ở nhiều loại hình nghệ thuật sân khấu.

Trình bày diễn văn kỷ niệm, NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam khẳng định, ngay từ những ngày đầu khai sinh, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam đã tập hợp đông đảo lực lượng văn nghệ sĩ, tận dụng và phát huy tối đa các giá trị nghệ thuật mà nhiều thế hệ cha ông đã tích lũy, hun đúc trong tiến trình lịch sử của dân tộc để xây dựng một nền sân khấu cách mạng, phục vụ sự nghiệp cách mạng mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã chọn.

Từ 379 hội viên những ngày đầu thành lập, đến nay, Hội đã có 2.600 hội viên đang hoạt động ở khắp mọi miền trên cả nước trong các loại hình nghệ thuật: chèo, tuồng, cải lương, múa rối, dân ca kịch, kịch nói, xiếc, sân khấu dù kê…

Trong quá trình giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, nhiều tác phẩm sân khấu, với những hình tượng nghệ thuật đặc sắc do tập thể các nghệ sĩ sáng tạo đã khắc họa sinh động chủ nghĩa anh hùng cách mạng, thể hiện khát vọng yêu chuộng hòa bình, ý chí quật cường của một dân tộc anh hùng, có bề dày lịch sử hằng ngàn năm, không chịu khuất phục trước bạo lực và luôn chiến thắng trước kẻ thù.

Thời kỳ đổi mới đến nay, Hội đã góp phần không nhỏ trong việc xây dựng những tác phẩm sân khấu có giá trị tư tưởng, nội dung và nghệ thuật đạt chất lượng cao, tác động tích cực vào mọi mặt của đời sống xã hội; góp phần xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Trải qua 65 năm phấn đấu trưởng thành, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam đã vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng thưởng: Huân chương Độc lập hạng Nhất; Huân chương Hồ Chí Minh; Huân chương Sao vàng. 15 tác giả đã được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật; 53 tác giả được tặng giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật; 229 nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân; 1208 nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú.

Tuy nhiên, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cũng thằng thắn nhận định: Nghệ thuật sân khấu đang phải đối mặt nhiều thách thức trong thời kỳ hội nhập. Sự đòi hỏi cấp thiết của đời sống xã hội đang đặt ra nhiều câu hỏi mà tập thể Ban Chấp hành Hội khóa IX, các nghệ sĩ sân khấu cả nước cần có lời giải.

Đó là làm thế nào để bù đắp sự thiếu hụt lực lượng sáng tạo tài năng; bảo tồn, gìn giữ, phát huy được các giá trị của nghệ thuật sân khấu truyền thống và đưa các giá trị ấy đóng góp tích cực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; làm thế nào để kéo khán giả đến với sân khấu như ở những thập niên cuối thế kỷ 20…

Hội xác định ba vấn đề lớn làm nền tảng và động lực phát triển sân khấu trong thời kỳ hội nhập, đó là: bằng mọi cách phải bảo tồn, gìn giữ, phát huy các giá trị của nghệ thuật sân khấu truyền thống; thường xuyên cầu thị, tiếp thu tinh hoa của nghệ thuật sân khấu thế giới một cách chọn lọc nhằm xây dựng một nền sân khấu tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; đề cao các giá trị chân, thiện, mỹ trong mỗi tác phẩm, hướng nhận thức thẩm mỹ của khán giả tới những điều tốt đẹp, nhân văn, nhân ái.

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm phát biểu tại buổi lễ. (Ảnh: THANH TÙNG)

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm phát biểu tại buổi lễ. (Ảnh: THANH TÙNG)

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm cho biết, Đảng ta luôn khẳng định: Bảo vệ và phát huy các giá trị tốt đẹp, bền vững trong truyền thống văn hóa Việt Nam; giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ; xây dựng con người Việt Nam thời đại mới, gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa giá trị truyền thống và giá trị hiện đại.

Trước yêu cầu đó, văn học nghệ thuật, trong đó có nghệ thuật sân khấu cần tiếp tục tham gia xây dựng giá trị và hệ giá trị thẩm mỹ trong cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế để góp phần hoàn thiện các chuẩn mực con người Việt Nam, phát triển nhân cách, đạo đức, trí tuệ, năng lực sáng tạo, thể chất, tâm hồn, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân của con người Việt Nam hiện tại.

Thời gian tới, Hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về phương thức hoạt động, để Hội thực sự là nơi quy tụ các nghệ sĩ sân khấu cả nước, hỗ trợ, khích lệ sáng tạo các tác phẩm có giá trị về tư tưởng và nghệ thuật. Hội cần phát huy tốt hơn vai trò tư vấn, phản biện xã hội, tích cực tư vấn cho Đảng, Nhà nước những giải pháp thiết thực, từng bước xây dựng và phát triển nền sân khấu Việt Nam vừa đa dạng vừa thống nhất, vừa truyền thống vừa hiện đại, đáp ứng được yêu cầu của xã hội và thời đại.

Tham gia lễ kỷ niệm, PGS, TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Bí thư Đảng Đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam nhấn mạnh: Bên cạnh việc giữ gìn, bảo tồn nghệ thuật sân khấu truyền thống, còn cần quảng bá di sản quý báu mà cha ông đã để lại đến khán giả trong nước và quốc tế. Cần kết hợp những loại hình sân khấu mới với các loại hình truyền thống để chuyển tải những nội dung lớn của đất nước, con người Việt Nam trong thời kỳ mới.

Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tin tưởng Hội sẽ ươm mầm được nhiều tài năng sân khấu trẻ cũng như công chúng trẻ cho sân khấu, đồng thời có sự gắn kết chặt chẽ với các hội chuyên ngành Trung ương và 63 Hội Văn học nghệ thuật trên toàn quốc để xứng đáng là lực lượng xung kích trên mặt trận văn hóa tư tưởng, xứng đáng với niềm tin của Đảng, nhân dân.

Vinh danh đại diện các tập thể, nghệ sĩ có nhiều cống hiến cho sự phát triển của nghệ thuật sân khấu. (Ảnh: THANH TÙNG)

Vinh danh đại diện các tập thể, nghệ sĩ có nhiều cống hiến cho sự phát triển của nghệ thuật sân khấu. (Ảnh: THANH TÙNG)

Tại lễ kỷ niệm, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam đã vinh danh đại diện các tập thể, nghệ sĩ có nhiều cống hiến cho sự phát triển của nghệ thuật sân khấu nước nhà.

Buổi lễ khép lại bằng chương trình biểu diễn lễ hội đường phố mang tên “Tinh hoa nghệ thuật Việt” với sự tham gia của các nghệ sĩ đến từ các đơn vị nghệ thuật Trung ương và địa phương trên cả nước.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.