Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Quân khu 3 đã trở thành “Khu kiểu mẫu”, “nơi chiến đấu sớm nhất”, “nơi chiến đấu nhiều nhất” ở miền bắc (theo Báo Sự thật - tiền thân của Báo Nhân Dân).
Thực hiện lời dạy của Hồ Chủ tịch “căn cứ trong lòng dân là tốt nhất”, Quân khu đã đẩy mạnh hoạt động chiến tranh du kích, tiêu hao sinh lực địch, “chia lửa” với các chiến trường và trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch quan trọng. Những “Tiếng sấm Đường 5”, “Đường 10 quật khởi”, “Cát Bi rực lửa”... đã trở thành nỗi khiếp sợ của quân thù và là niềm tự hào của quân và dân Quân khu.
Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đã có 1,2 triệu người con của Quân khu “Xẻ dọc Trường Sơn” ra trận. Quân và dân Quân khu 3 đã cùng quân dân miền bắc đánh thắng hai cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, góp phần làm nên Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”; rà phá, tháo gỡ bom, mìn, thủy lôi, khai thông các luồng lạch, cửa sông, cửa biển ở miền bắc.
Trong hai cuộc kháng chiến, Quân khu 3 đã phối hợp với các lực lượng tổ chức hơn 118.000 trận đánh, loại khỏi chiến đấu gần 370.000 tên địch, bắn rơi hàng nghìn máy bay; thu, phá hủy hàng nghìn phương tiện chiến tranh; rà phá, tháo gỡ gần 69.000 quả bom, mìn, thủy lôi...
Trong hai cuộc kháng chiến, Quân khu 3 đã phối hợp với các lực lượng tổ chức hơn 118.000 trận đánh, loại khỏi chiến đấu gần 370.000 tên địch, bắn rơi hàng nghìn máy bay; thu, phá hủy hàng nghìn phương tiện chiến tranh; rà phá, tháo gỡ gần 69.000 quả bom, mìn, thủy lôi...
Sau ngày đất nước thống nhất, quân và dân Quân khu đã nhanh chóng hàn gắn vết thương chiến tranh. Cuối những năm 1970, Quân khu 3 đã phát động phong trào “Làm giàu, đánh thắng”, xây dựng tiềm lực mọi mặt, cung cấp cơ sở thực tiễn cho Đảng hoạch định đường lối Đổi mới toàn diện; tích cực chi viện lực lượng, cơ sở vật chất, trang bị kỹ thuật cho các tuyến phòng thủ ở biên giới phía bắc, đông bắc, biển và hải đảo.
Với các phong trào “Xóa đói giảm nghèo”, “Đền ơn đáp nghĩa”, “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”, từ năm 2020 đến 2025, Quân khu hỗ trợ xây dựng 513 nhà tình nghĩa, tham gia xây dựng 216 lượt cơ sở xã, phường; đóng góp hơn 1,1 triệu ngày công, làm mới, sửa chữa 1.864km đường giao thông...
Năm 2025 đã hỗ trợ xây dựng 217 nhà đồng đội, nhà đại đoàn kết, nhà tình nghĩa với kinh phí gần 14,2 tỷ đồng. Đồng thời, kết hợp phát triển kinh tế với quốc phòng, tăng cường hoạt động đối ngoại quốc phòng, tạo sức mạnh mềm, góp phần bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”.
Quân khu đã ban hành Nghị quyết 131 xây dựng khu vực phòng thủ cấp tỉnh, cấp huyện, căn cứ chiến đấu, căn cứ hậu phương, căn cứ hậu cần-kỹ thuật, thao trường huấn luyện.
Giai đoạn 2020-2025, Quân khu tổ chức thành công Diễn tập tác chiến phòng thủ Quân khu (PT-23), hoàn thành 100% diễn tập khu vực phòng thủ… Kiểm tra hằng năm có 100% khoa mục đạt yêu cầu, 80,5% trở lên khá, giỏi; 100% cán bộ đủ trình độ huấn luyện theo phân cấp, trong đó có 80,3% trở lên đạt khá, giỏi; năm 2022 đạt 1 Huy chương Vàng Hội thao Quân sự quốc tế; tham gia 70 cuộc hội thi, hội thao, đạt 6 giải Xuất sắc, 27 giải Nhất, 15 giải Nhì, 12 giải Ba.
Quân khu tập trung xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, lấy xây dựng về chính trị là cơ sở. Triển khai đồng bộ các giải pháp xây dựng lực lượng vũ trang “tinh, gọn, mạnh”; xây dựng lực lượng dự bị động viên “hùng hậu, chất lượng cao”, dân quân tự vệ “vững mạnh, rộng khắp”; thực hiện tốt phương châm huấn luyện “Cơ bản, thiết thực, vững chắc”, coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, lấy thực hành là chính, làm chủ vũ khí trang bị mới, hiện đại...
Lực lượng vũ trang Quân khu được Nhà nước tặng thưởng 2 Huân chương Sao Vàng, 2 Huân chương Hồ Chí Minh, 5 Huân chương Độc lập, 1 Huân chương Quân công hạng Nhất, 2 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất và nhiều huân chương, huy chương cao quý khác.
Ngày 13/2/2026, Quân khu được Chủ tịch nước tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Có 855 tập thể, 393 cá nhân được phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; 20.642 mẹ được phong tặng, truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Những năm tới, để xây dựng lực lượng vũ trang Quân khu cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu quán triệt sâu sắc, triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết Trung ương 8 (Khóa XIII) về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”; Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 17/1/2022 của Bộ Chính trị “Về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021-2030 và những năm tiếp theo”; tập trung thực hiện Nghị quyết và Chương trình hành động Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, Bộ tiêu chí xây dựng Quân đội hiện đại...
Lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt “3 trọng tâm, 3 quyết liệt”, “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và phương châm “5 vững” của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm; tích cực thực hiện cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”; gắn công tác xây dựng Đảng với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; thực hiện các kế hoạch, đề án về xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là Đề án “Thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”.
Thực hiện điều chỉnh thế trận gắn với kiện toàn tổ chức biên chế tinh, gọn, mạnh, xây dựng Ban Chỉ huy quân sự xã, phường chính quy. Ưu tiên bảo đảm quân số đơn vị ở địa bàn trọng điểm, tuyến biên giới, biển đảo đạt 100% biên chế. Xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, “Mẫu mực, tiêu biểu”. Phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, khu vực phòng thủ và “thế trận lòng dân” vững chắc, thực hiện tốt nhiệm vụ phòng thủ dân sự, góp phần phát triển nhanh, bền vững kinh tế, văn hóa, xã hội.
Quyết liệt triển khai các nhiệm vụ, biện pháp chuyển đổi số, ưu tiên trong công tác lãnh đạo, chỉ huy; bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng số và tác chiến trên không gian mạng. Nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, sáng kiến và tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ; thực hiện hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng.
Nâng cao năng lực khai thác, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật mới; bảo đảm đồng bộ súng, pháo, khí tài, đạn cho các đơn vị tuyến đảo, các lữ đoàn binh chủng, các đơn vị làm nhiệm vụ A2 thuộc Bộ Chỉ huy quân sự các tỉnh, thành phố. Tiếp tục thực hiện tốt Cuộc vận động “Ngành Hậu cần Quân đội làm theo lời Bác Hồ dạy” và Cuộc vận động 50.
Phát huy truyền thống Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Quân khu 3 quyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vững vàng bước vào kỷ nguyên mới.
![[Video] Hà Nội đồng loạt khởi công, khánh thành các dự án, công trình tiêu biểu](https://cdn.nhandan.vn/images/kH1aUSaAdvWoMQLzlS_KCU61dOiaXGPiGzWmaBcvqSZitkV-0G7i4pQAlpv8c87eLxqlA9NAKkH0J_8TMtUT4g/dung00-35-30-17still010.png.avif)
![[Video] Lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao tặng huy hiệu Đảng tại các địa phương](https://cdn.nhandan.vn/images/kH1aUSaAdvWoMQLzlS_KCU61dOiaXGPiGzWmaBcvqSZySw5TLTkhrlqKKlevMTrTokxTFG2V4DKc6OOvqSTKyA/dung00-18-49-07still007.png.avif)
![[Video] Thời sự 24h ngày 29/8: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kiểm tra thực địa một số dự án trọng điểm tại Hà Nội](https://cdn.nhandan.vn/images/AFGUXNWdXbQ2IMTKAyr7ciHuF5JHkNvlq0CpqH4ZBPaXE9IZyvKbqpBq-CxaohUVLKkfXBgax-Qk6STTbL6FcLeuE82jM7GmWKSqCdvYVHc/ban-sao-cua-copy-of-thumb.png.avif)
