Phối hợp chặt chẽ, vừa bảo đảm an ninh, an toàn, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh phiên họp nhằm thống nhất phương thức chỉ đạo, điều hành và hoạt động của Ủy ban, đánh giá công tác bảo đảm an ninh hàng không 9 tháng đầu năm 2026 và xác định nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Theo Phó Thủ tướng Thường trực, hàng không là một trong những phương thức vận tải an toàn nhất nhưng nếu xảy ra sự cố, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Vì vậy, công tác bảo đảm an ninh, an toàn hàng không phải được đặt lên hàng đầu, không được chủ quan, lơ là.

Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý, tình hình thế giới, khu vực diễn biến phức tạp cùng sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ làm xuất hiện những nguy cơ mới đối với an ninh hàng không, nhất là từ thiết bị bay không người lái (UAV) và các phương tiện bay khác. Trong khi đó, nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa tiếp tục tăng, đòi hỏi vừa bảo đảm an ninh, an toàn, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không. Đây là hai nhiệm vụ quan trọng của Ủy ban, cần được thực hiện đồng thời.

Báo cáo tại phiên họp, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Công an, Phó Chủ tịch Ủy ban cho biết, việc thành lập Ủy ban nhằm tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành trong bảo đảm an ninh và tạo thuận lợi hàng không; nhấn mạnh, việc tham gia Ủy ban không làm thay đổi chức năng, thẩm quyền của các bộ, ngành. Mỗi cơ quan tiếp tục chủ động thực hiện nhiệm vụ theo quy định và phối hợp giải quyết những vấn đề cần có sự thống nhất liên ngành.

Theo báo cáo của Bộ Công an, tình hình an ninh hàng không trong 9 tháng đầu năm 2026 cơ bản được bảo đảm, hoạt động khai thác hàng không ổn định. Công tác hoàn thiện thể chế đạt kết quả quan trọng, trong đó có việc tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 215/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 về an ninh hàng không.

Các lực lượng chức năng tiếp tục tăng cường kiểm soát chất lượng, quản lý rủi ro, phòng, chống khủng bố và xử lý vi phạm. Trong 9 tháng đầu năm, các lực lượng đã phối hợp xử lý, bàn giao cơ quan chức năng giải quyết 270 vụ việc tại 22 cảng hàng không, liên quan ma túy, hàng cấm, buôn lậu, giấy tờ giả và xâm nhập trái phép khu vực hạn chế, khu bay.

Đáng chú ý, tình trạng UAV và các phương tiện bay khác xâm nhập khu vực cấm bay, hạn chế bay tại một số cảng hàng không diễn biến phức tạp. Những vụ việc xảy ra tại khu vực các cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng và một số sân bay khác đã ảnh hưởng đến hoạt động bay.

Bộ Công an đã phối hợp Bộ Quốc phòng, các cơ quan quản lý hàng không và chính quyền địa phương tăng cường phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm. Tuy nhiên, việc phát hiện, xác định người điều khiển UAV và xử lý các tình huống phát sinh vẫn gặp khó khăn. Cơ chế phối hợp, phân định trách nhiệm và trang thiết bị chuyên dụng cần tiếp tục được hoàn thiện.

Bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm an ninh, việc triển khai Đề án nâng cao năng lực cảng hàng không bảo đảm an ninh, thông minh, thân thiện trong tình hình mới theo Quyết định số 1066/QĐ-TTg ngày 15/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ (Đề án 1066) đã đạt một số kết quả bước đầu.

Theo báo cáo của Bộ Công an, đến hết tháng 9/2026, 20/23 cảng hàng không đã triển khai các giải pháp công nghệ phục vụ làm thủ tục và kiểm soát, trong đó có ứng dụng VNeID, nhận diện sinh trắc học và kiểm soát tự động. Các đơn vị cũng nghiên cứu mở rộng việc làm thủ tục điện tử trước chuyến bay, cải tiến quy trình phục vụ hành khách. Tại Nội Bài, một số khu vực đón, trả khách và luồng di chuyển đã được điều chỉnh để cải thiện điều kiện phục vụ.

Tuy nhiên, việc triển khai Đề án 1066 chưa đồng đều. Một số bộ, ngành, địa phương còn chậm cụ thể hóa nhiệm vụ, gặp khó khăn trong bố trí nguồn lực và phối hợp thực hiện. Bộ Công an đề nghị các cơ quan liên quan xác định rõ trách nhiệm, tiến độ triển khai và tăng cường chia sẻ thông tin, quản lý rủi ro.

Thảo luận tại phiên họp, các bộ, ngành, địa phương tập trung vào những vướng mắc trong quản lý UAV, nhất là cơ sở pháp lý, thẩm quyền xử lý, đầu tư trang thiết bị và phối hợp giữa các lực lượng chức năng.

Các ý kiến đề nghị tăng cường quản lý UAV và những hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn bay như dù lượn, thả diều, chiếu đèn laser. Cùng với đó là yêu cầu kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu UAV, phòng ngừa nguy cơ an ninh từ bên trong ngành hàng không, ứng dụng công nghệ để phát hiện, cảnh báo và xử lý can nhiễu, giả mạo tín hiệu dẫn đường.

Đại diện Bộ Quốc phòng cũng lưu ý sự phát triển của UAV vừa đặt ra thách thức trong quản lý vùng trời, vừa mở ra cơ hội phát triển kinh tế tầm thấp. Vì vậy, cần hoàn thiện quy định pháp luật, nghiên cứu hệ thống quản lý hoạt động bay tầm thấp và tổ chức sử dụng vùng trời hợp lý, bảo đảm an ninh, an toàn nhưng không cản trở các hoạt động kinh tế hợp pháp.

Tại các địa phương có cảng hàng không, công tác quản lý UAV còn gặp khó khăn do địa bàn rộng, hoạt động sử dụng phương tiện ngày càng đa dạng, trong khi năng lực giám sát và điều kiện trang thiết bị còn hạn chế. Hà Nội kiến nghị được hướng dẫn cơ chế chủ động bố trí kinh phí, mua sắm trang thiết bị phát hiện, xử lý UAV, đồng thời nghiên cứu thí điểm quản lý hoạt động bay tầm thấp. Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị hoàn thiện quy định về sản xuất, lắp ráp, kinh doanh và sử dụng UAV, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý.

Thành phố Hải Phòng đề xuất có hướng dẫn cụ thể về tiêu chuẩn kỹ thuật và thẩm quyền đầu tư trang thiết bị để địa phương chủ động bố trí nguồn lực. Thành phố cũng kiến nghị kết nối hệ thống camera phục vụ quản lý giao thông, an ninh, trật tự với các giải pháp giám sát an ninh hàng không, tránh đầu tư phân tán.

Riêng An Giang đang tập trung nâng cấp hạ tầng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, cải tiến quy trình phục vụ hành khách và chuẩn bị các điều kiện phục vụ APEC 2027. Địa phương kiến nghị tăng cường năng lực phát hiện, ngăn chặn và xử lý UAV xâm nhập trái phép. Trao đổi về nội dung này, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tỉnh phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các lực lượng chức năng, chủ động bảo đảm an ninh, an toàn hàng không phục vụ APEC 2027 ngay từ cơ sở.

Phản hồi các kiến nghị, Thượng tướng Phạm Thế Tùng cho biết Bộ Công an đang triển khai các phương án tăng cường năng lực phát hiện, xử lý UAV tại các cảng hàng không. Việc đầu tư trang thiết bị cần được xác định theo phạm vi nhiệm vụ của Bộ Công an và công an địa phương.

Bộ Công an cũng đang nghiên cứu giải pháp đăng ký, định danh UAV gắn với thông tin chủ sở hữu để phục vụ quản lý, xác minh và xử lý vi phạm; cùng với đó, cần rà soát quy định về khu vực cấm bay, hạn chế bay, đáp ứng yêu cầu quản lý và tạo điều kiện cho những ứng dụng hợp pháp của UAV.

Đối với đề xuất kết nối hệ thống camera, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý yêu cầu triển khai thống nhất, kết hợp nguồn lực Trung ương và địa phương. Các hệ thống phải có khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu, tránh tình trạng mỗi cơ quan, địa phương đầu tư riêng lẻ, gây lãng phí và khó khăn trong khai thác.

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, trước sự phát triển nhanh của hoạt động hàng không và những nguy cơ an ninh mới, các bộ, ngành, địa phương phải phối hợp chặt chẽ, vừa bảo đảm an ninh, an toàn, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không; tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 12/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh hàng không. Trước hết, phải tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, nhất là các quy định về quản lý, đăng ký, sử dụng UAV và các phương tiện bay khác; nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan của Luật Phòng không nhân dân để đáp ứng yêu cầu quản lý những loại phương tiện bay mới; chủ động xây dựng các phương án, kịch bản ứng phó những nguy cơ có thể phát sinh.

Về nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Công an chủ trì, phối hợp các bộ, ngành liên quan tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về an ninh hàng không và quản lý UAV; trong đó, cần nghiên cứu các biện pháp quản lý, đăng ký phương tiện, hoàn thiện quy định xử lý vi phạm và chủ động xây dựng phương án ứng phó với những thủ đoạn, nguy cơ mới; phối hợp Bộ Quốc phòng rà soát khu vực cấm bay, hạn chế bay, nghiên cứu xây dựng bản đồ số phục vụ quản lý và công khai thông tin để người dân, doanh nghiệp biết, chấp hành.

Hai Bộ cần tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp phát hiện, ngăn chặn và xử lý UAV xâm nhập trái phép khu vực hoạt động bay, bảo đảm các lực lượng nắm được tình hình, xử lý kịp thời khi xảy ra vụ việc. Bộ Xây dựng tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về hoạt động hàng không dân dụng, phối hợp các lực lượng chức năng và đơn vị khai thác cảng hàng không phát hiện, cảnh báo, xử lý những nguy cơ ảnh hưởng an toàn bay. Công tác phòng ngừa không chỉ tập trung vào UAV mà phải chú ý cả những hoạt động, vật thể và yếu tố khác có thể gây mất an toàn tại khu vực cảng hàng không, sân bay...