Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn cho công nghệ chiến lược

Triển khai Nghị quyết số 57/NQ-TW, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện là xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho các công nghệ chiến lược. 

Sản xuất sản phẩm công nghệ cao tại Tổng công ty Sản xuất thiết bị Viettel.
Sản xuất sản phẩm công nghệ cao tại Tổng công ty Sản xuất thiết bị Viettel.

Trên cơ sở Quyết định số 1131/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, đồng thời thực hiện yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với các bộ, ngành tổ chức rà soát, xây dựng và ban hành các nhóm tiêu chuẩn cho các lĩnh vực trọng điểm: đô thị thông minh, công nghệ chiến lược, trí tuệ nhân tạo, công nghệ chuỗi khối, nền tảng dữ liệu và dữ liệu mở, an toàn thông tin và an ninh mạng.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc chuẩn hóa các công nghệ mới không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện cho hoạt động nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm và thương mại hóa công nghệ. Thông qua hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, các hoạt động thử nghiệm, chứng nhận và đánh giá sự phù hợp được thực hiện thống nhất, qua đó giảm rủi ro, bảo vệ người sử dụng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp công nghệ.

Trong quá trình triển khai, Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia đã tham mưu Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành danh mục các tiêu chuẩn quốc gia và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành cho các lĩnh vực trọng điểm, đồng thời công bố công khai trên các cổng thông tin điện tử chuyên ngành. Đây được coi là bước cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW, chuyển các chủ trương lớn thành công cụ kỹ thuật có thể áp dụng ngay trong thực tiễn.

Bộ Khoa học và Công nghệ không chỉ tập trung xây dựng hệ thống tiêu chuẩn trong nước, mà còn khuyến khích áp dụng trực tiếp các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn nước ngoài phù hợp với điều kiện Việt Nam. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn thời gian chuẩn hóa, tăng khả năng tương thích quốc tế và tạo điều kiện để các sản phẩm, dịch vụ công nghệ Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Các luật này tiếp tục khẳng định vai trò của tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật như một công cụ quản lý nền tảng, bao trùm mọi lĩnh vực kinh tế xã hội, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để đổi mới cách tiếp cận trong xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn.

Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, điểm mới quan trọng là việc xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn trong giai đoạn tới gắn chặt với đánh giá tác động và tham vấn các đối tượng chịu ảnh hưởng, thay vì áp dụng một chiều từ cơ quan quản lý. Cách làm này giúp bảo đảm tính khả thi, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, đồng thời nâng cao mức độ an toàn trong ứng dụng công nghệ mới.

Để hệ thống tiêu chuẩn phát huy hiệu quả, Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh công tác truyền thông, tập huấn, xây dựng tài liệu hướng dẫn áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn cho doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.

Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)

Hạ tầng số nông nghiệp và môi trường

Việc nhanh chóng xây dựng hạ tầng số cho ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ để đáp ứng các điều kiện cần của thị trường mà còn là cơ sở cho quá trình chuẩn hóa kỹ thuật, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.

Thị trường dữ liệu: Từ kiến trúc đến hệ sinh thái

Thị trường dữ liệu: Từ kiến trúc đến hệ sinh thái

Kiến trúc và hạ tầng dữ liệu quốc gia dần hoàn thiện, dữ liệu tại Việt Nam cũng bắt đầu được vận hành theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, để trở thành nguồn lực kinh tế thực sự, thị trường dữ liệu vẫn phải vượt qua nhiều rào cản về pháp lý, chuẩn hóa, định giá và bảo vệ dữ liệu.

Mặt hàng gạo sinh thái chất lượng cao tại Cuộc thi gạo ngon khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang diễn ra tại Cà Mau.

Bài 2: Nâng tầm “hương vị phù sa”

Có được quy trình canh tác chuẩn chỉnh và những cánh đồng trĩu hạt mới chỉ là một nửa chặng đường. Để nâng cao sức cạnh tranh, Cà Mau đang quyết liệt ứng dụng công nghệ, thúc đẩy các mô hình sinh thái và triển khai chiến lược xây dựng thương hiệu bài bản nhằm định vị trọn vẹn “hương vị phù sa” trên thị trường quốc tế.