Xác lập mô hình phát triển mới của Việt Nam

Ngày 25/3, tại Hà Nội, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 với chủ đề: “Mô hình phát triển dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Quang cảnh Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026.
Quang cảnh Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026.

Đây là sự kiện học thuật-chính sách quan trọng nhằm góp phần nhận diện những yêu cầu mới của phát triển đất nước trong bối cảnh quốc tế và trong nước biến đổi nhanh chóng, đồng thời làm rõ các luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc xác lập mô hình phát triển mới của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Diễn đàn đã quy tụ đông đảo đại biểu là Lãnh đạo các cơ quan Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu, cộng đồng doanh nghiệp cùng các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và địa phương.

Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, nâng cao chất lượng tăng trưởng, tạo lập các động lực, không gian tăng trưởng mới dựa trên nền tảng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong giai đoạn tăng trưởng cao, bền vững, bao trùm của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Đến dự và phát biểu khai mạc Diễn đàn có TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Báo cáo đề dẫn Diễn đàn do TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trình bày. Diễn đàn có sự tham gia chủ trì, điều hành của Lãnh đạo Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cùng các chuyên gia, nhà khoa học uy tín hàng đầu đất nước.

Ban Tổ chức Diễn đàn đã nhận được nhiều tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp. Các tham luận đã tập trung làm rõ khái niệm, nội hàm của mô hình phát triển mới của Việt Nam đặt trong bối cảnh quốc tế và trong nước đang tác động đến quá trình đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam; Phân tích, đánh giá các bài học kinh nghiệm thực tiễn, của các quốc gia trong đổi mới, cải cách mô hình phát triển, trong đó nhấn mạnh vai trò của Chính phủ trong kiến tạo chính sách cho kinh tế số, kinh tế dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và tái cấu trúc định hình chuỗi giá trị toàn cầu, trên cơ sở đó đưa ra những bài học tham chiếu cho Việt Nam trong quá trình xác lập mô hình phát triển mới; đồng thời các tham luận cũng tập trung đánh giá thực trạng mô hình phát triển hiện nay của Việt Nam, chỉ ra những thành tựu, hạn chế, điểm nghẽn và các yêu cầu cải cách trong thời gian tới.

Theo đó, có nhiều ý kiến của chuyên gia đã nhấn mạnh, mô hình phát triển mới của Việt Nam cần được xây dựng trên các trụ cột: Thể chế phát triển hiện đại, khoa học công nghệ tiên tiến, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng, dữ liệu số thống nhất, đồng bộ, dùng chung bảo đảm điều kiện “đúng, đủ, sạch, sống” và đặc biệt phải sớm hình thành thị trường dữ liệu để phát triển ngành kinh tế dữ liệu; đồng thời có sự định hình, chiến lược lựa chọn khôn ngoan trong ưu tiên lựa chọn, đầu tư cho công nghệ chiến lược gắn các chiến lược ngành lĩnh vực sản xuất và công nghiệp trọng điểm ưu tiên phát triển của Việt Nam để đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng hai con số và bảo đảm tự chủ chiến lược về công nghệ của Việt Nam.

Bên cạnh đó, khu vực doanh nghiệp Việt, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam phát triển năng động có năng lực thích ứng, dẫn dắt và cạnh tranh quốc tế.

Song hành cùng với đó, Nhà nước cũng đóng vai trò kiến tạo chính sách và đầu tư xứng tầm cho lĩnh vực công nghiệp văn hóa, thúc đẩy phát triển kinh tế di sản, để văn hóa-di sản thực sự trở thành sức mạnh mềm, sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Đồng thời, các tham luận cũng tập trung thảo luận về vai trò của thể chế kiến tạo phát triển trong việc khơi thông nguồn lực cho phát triển; yêu cầu hoàn thiện môi trường pháp lý cho đổi mới sáng tạo, cho kinh tế dữ liệu và các mô hình kinh doanh mới; vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia; cũng như các chính sách cần thiết để phát triển nguồn nhân lực số, thúc đẩy liên kết giữa nhà nước-viện nghiên cứu-trường đại học-doanh nghiệp, tăng cường năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ, từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

1mn-9712-1513.jpg
Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 làm rõ các luận cứ khoa học và thực tiễn nhằm xác lập mô hình phát triển mới của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn thống nhất cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới, Việt Nam cần có cách tiếp cận mới trong xác lập mô hình phát triển quốc gia một các xuyên suốt và đồng bộ, trong đó phải coi khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột cốt lõi; đồng thời cần bảo đảm sự kết nối chặt chẽ giữa đổi mới thể chế, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng kết cấu hạ tầng hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng và phát huy vai trò của các chủ thể kinh tế, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời đầu tư xứng tầm cho văn hóa-di sản và bảo đảm môi trường sinh thái. Diễn đàn cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và chuyển hóa tri thức khoa học thành các đề xuất chính sách có tính khả thi, phục vụ trực tiếp cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở các tham luận và ý kiến thảo luận tại Diễn đàn, Ban Tổ chức sẽ tổng hợp, hoàn thiện Báo cáo kiến nghị chính sách để gửi cơ quan có thẩm quyền, tập trung vào một số nhóm vấn đề trọng tâm như: khái niệm, nội hàm, các trụ cột cốt lõi của mô hình phát triển mới; thể chế kiến tạo phát triển tương ứng cho mô hình phát triển mới; giải pháp căn cơ, bài bản cho khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng; phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút, neo giữ nhân tài và tinh hoa công nghệ; và xây dựng các cơ chế, chính sách nhằm phát huy vai trò của doanh nghiệp Việt, các viện nghiên cứu, trường đại học trong tiến trình phát triển đất nước.

Diễn đàn Kinh tế Việt Nam là hoạt động khoa học thường niên của Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, hướng tới mục tiêu tạo dựng không gian đối thoại học thuật gắn với chính sách có chất lượng, góp phần kết nối nghiên cứu với thực tiễn, kết nối tri thức với hoạch định chính sách, và thúc đẩy sự tham gia của các chủ thể phát triển vào việc giải quyết các vấn đề lớn của nền kinh tế đất nước.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Chứng khoán ngày 28/10/2026: VN-Index tiếp tục tích lũy

[Infographic] Chứng khoán ngày 28/10/2026: VN-Index tiếp tục tích lũy

Thị trường đã phục hồi tốt ở cuối phiên giao dịch 28/10 với lực cầu cải thiện tương đối tốt. Kết phiên, VN-Index tăng 4,78 điểm (+0,27%) lên mức 1.761,65 điểm, dưới kháng cự mạnh 1.800 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về tiêu cực với 130 mã tăng, 183 mã giảm, 117 mã giữ giá tham chiếu.

Cống Cái Bé góp phần kiểm soát mặn và điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản vùng ven biển Tây Đồng bằng sông Cửu Long. (Ảnh: Anh Trường)

Tháo gỡ điểm nghẽn trong vận hành thủy lợi liên tỉnh ở Đồng bằng sông Cửu Long

Hệ thống công trình thủy lợi liên tỉnh giữ vai trò quan trọng điều tiết nguồn nước, phục vụ sản xuất và sinh hoạt ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, hạ tầng chưa đồng bộ, nhu cầu sử dụng nước khác nhau giữa các vùng sản xuất, cơ chế phối hợp chưa thật sự thống nhất đang đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, vận hành.

Các tuyến đường kết nối T1, T2 sân bay Long Thành đã hoàn thành. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Đồng bộ giao thông, sẵn sàng khai thác sân bay Long Thành

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam phối hợp các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện phương án phân luồng giao thông nội cảng, mở rộng mạng lưới xe buýt và kết nối liên vùng, bảo đảm giao thông thông suốt khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào khai thác.

Hiện thực hóa Nghị quyết 70-NQ-TW: Tự chủ năng lượng trước yêu cầu tăng trưởng mới.

Hiện thực hóa Nghị quyết 70-NQ/TW: Tự chủ năng lượng trước yêu cầu tăng trưởng mới

Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết 70-NQ/TW), công tác hoàn thiện thể chế, chính sách đã có những chuyển động quan trọng, tạo nền tảng thúc đẩy ngành năng lượng phát triển trong giai đoạn mới.

Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành và các chuyên gia KPMG tại phiên thảo luận cấp cao. (Ảnh: Cục Thuế)

Ngành thuế đẩy nhanh quá trình nghiên cứu và phát triển “trợ lý cao cấp” cho người nộp thuế

Tại hội thảo thuế và pháp lý thường niên Tax & Legal Institute 2026 do KPMG tổ chức chiều 27/10, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết, ngành Thuế đang xây dựng hệ thống công nghệ thông tin theo hướng trở thành “trợ lý cao cấp” của người nộp thuế, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm tra, đánh giá rủi ro thuế.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn Vĩnh Long) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Minh bạch cơ chế quản lý, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh

Các đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ căn cứ xác lập độc quyền, bổ sung quy định kiểm soát hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên môi trường số, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Áp dụng quản lý rủi ro giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát, giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. (Ảnh: CHQ)

Để tuân thủ trở thành lợi thế của doanh nghiệp

Doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật cần được hưởng thuận lợi tương xứng khi làm thủ tục hải quan. Gắn quản lý rủi ro với quản lý tuân thủ và dữ liệu số đang mở hướng giảm can thiệp với doanh nghiệp có lịch sử chấp hành tốt, đồng thời tập trung kiểm soát đối tượng có nguy cơ cao.

Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục được hoàn thiện theo hướng minh bạch, an toàn và hiệu quả. (Ảnh: TTXVN)

Gỡ rào cản kinh doanh, tạo thuận lợi cho thị trường chứng khoán

Dự thảo sửa đổi Luật Chứng khoán đề xuất cắt giảm nhiều điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục và thúc đẩy giao dịch điện tử. Những thay đổi này hướng tới giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh chứng khoán và nhà đầu tư, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thị trường.

Điện gió Quảng Bình. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Thích ứng với các quy định xanh của EU: Yêu cầu pháp lý và giải pháp cho hàng xuất khẩu Việt Nam

Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EU); Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới của EU khi được áp dụng và thực thi đầy đủ đặt ra những yêu cầu mới, cao hơn cho hàng xuất khẩu của nước ta, đồng thời tạo sức ép tích cực thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao vị thế của hàng Việt Nam trên thị trường thế giới.