Xác lập mô hình phát triển mới của Việt Nam

Ngày 25/3, tại Hà Nội, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 với chủ đề: “Mô hình phát triển dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Quang cảnh Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026.
Quang cảnh Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026.

Đây là sự kiện học thuật-chính sách quan trọng nhằm góp phần nhận diện những yêu cầu mới của phát triển đất nước trong bối cảnh quốc tế và trong nước biến đổi nhanh chóng, đồng thời làm rõ các luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc xác lập mô hình phát triển mới của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Diễn đàn đã quy tụ đông đảo đại biểu là Lãnh đạo các cơ quan Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu, cộng đồng doanh nghiệp cùng các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và địa phương.

Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, nâng cao chất lượng tăng trưởng, tạo lập các động lực, không gian tăng trưởng mới dựa trên nền tảng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong giai đoạn tăng trưởng cao, bền vững, bao trùm của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Đến dự và phát biểu khai mạc Diễn đàn có TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Báo cáo đề dẫn Diễn đàn do TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trình bày. Diễn đàn có sự tham gia chủ trì, điều hành của Lãnh đạo Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cùng các chuyên gia, nhà khoa học uy tín hàng đầu đất nước.

Ban Tổ chức Diễn đàn đã nhận được nhiều tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp. Các tham luận đã tập trung làm rõ khái niệm, nội hàm của mô hình phát triển mới của Việt Nam đặt trong bối cảnh quốc tế và trong nước đang tác động đến quá trình đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam; Phân tích, đánh giá các bài học kinh nghiệm thực tiễn, của các quốc gia trong đổi mới, cải cách mô hình phát triển, trong đó nhấn mạnh vai trò của Chính phủ trong kiến tạo chính sách cho kinh tế số, kinh tế dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và tái cấu trúc định hình chuỗi giá trị toàn cầu, trên cơ sở đó đưa ra những bài học tham chiếu cho Việt Nam trong quá trình xác lập mô hình phát triển mới; đồng thời các tham luận cũng tập trung đánh giá thực trạng mô hình phát triển hiện nay của Việt Nam, chỉ ra những thành tựu, hạn chế, điểm nghẽn và các yêu cầu cải cách trong thời gian tới.

Theo đó, có nhiều ý kiến của chuyên gia đã nhấn mạnh, mô hình phát triển mới của Việt Nam cần được xây dựng trên các trụ cột: Thể chế phát triển hiện đại, khoa học công nghệ tiên tiến, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng, dữ liệu số thống nhất, đồng bộ, dùng chung bảo đảm điều kiện “đúng, đủ, sạch, sống” và đặc biệt phải sớm hình thành thị trường dữ liệu để phát triển ngành kinh tế dữ liệu; đồng thời có sự định hình, chiến lược lựa chọn khôn ngoan trong ưu tiên lựa chọn, đầu tư cho công nghệ chiến lược gắn các chiến lược ngành lĩnh vực sản xuất và công nghiệp trọng điểm ưu tiên phát triển của Việt Nam để đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng hai con số và bảo đảm tự chủ chiến lược về công nghệ của Việt Nam.

Bên cạnh đó, khu vực doanh nghiệp Việt, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam phát triển năng động có năng lực thích ứng, dẫn dắt và cạnh tranh quốc tế.

Song hành cùng với đó, Nhà nước cũng đóng vai trò kiến tạo chính sách và đầu tư xứng tầm cho lĩnh vực công nghiệp văn hóa, thúc đẩy phát triển kinh tế di sản, để văn hóa-di sản thực sự trở thành sức mạnh mềm, sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Đồng thời, các tham luận cũng tập trung thảo luận về vai trò của thể chế kiến tạo phát triển trong việc khơi thông nguồn lực cho phát triển; yêu cầu hoàn thiện môi trường pháp lý cho đổi mới sáng tạo, cho kinh tế dữ liệu và các mô hình kinh doanh mới; vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia; cũng như các chính sách cần thiết để phát triển nguồn nhân lực số, thúc đẩy liên kết giữa nhà nước-viện nghiên cứu-trường đại học-doanh nghiệp, tăng cường năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ, từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

1mn-9712-1513.jpg
Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 làm rõ các luận cứ khoa học và thực tiễn nhằm xác lập mô hình phát triển mới của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn thống nhất cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới, Việt Nam cần có cách tiếp cận mới trong xác lập mô hình phát triển quốc gia một các xuyên suốt và đồng bộ, trong đó phải coi khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột cốt lõi; đồng thời cần bảo đảm sự kết nối chặt chẽ giữa đổi mới thể chế, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng kết cấu hạ tầng hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng và phát huy vai trò của các chủ thể kinh tế, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời đầu tư xứng tầm cho văn hóa-di sản và bảo đảm môi trường sinh thái. Diễn đàn cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và chuyển hóa tri thức khoa học thành các đề xuất chính sách có tính khả thi, phục vụ trực tiếp cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở các tham luận và ý kiến thảo luận tại Diễn đàn, Ban Tổ chức sẽ tổng hợp, hoàn thiện Báo cáo kiến nghị chính sách để gửi cơ quan có thẩm quyền, tập trung vào một số nhóm vấn đề trọng tâm như: khái niệm, nội hàm, các trụ cột cốt lõi của mô hình phát triển mới; thể chế kiến tạo phát triển tương ứng cho mô hình phát triển mới; giải pháp căn cơ, bài bản cho khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng; phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút, neo giữ nhân tài và tinh hoa công nghệ; và xây dựng các cơ chế, chính sách nhằm phát huy vai trò của doanh nghiệp Việt, các viện nghiên cứu, trường đại học trong tiến trình phát triển đất nước.

Diễn đàn Kinh tế Việt Nam là hoạt động khoa học thường niên của Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, hướng tới mục tiêu tạo dựng không gian đối thoại học thuật gắn với chính sách có chất lượng, góp phần kết nối nghiên cứu với thực tiễn, kết nối tri thức với hoạch định chính sách, và thúc đẩy sự tham gia của các chủ thể phát triển vào việc giải quyết các vấn đề lớn của nền kinh tế đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Bà con nông dân thành phố Cần Thơ ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất.

Nền tảng cho nông nghiệp xanh

Thời gian gần đây, khái niệm “nông nghiệp xanh” xuất hiện ở các diễn đàn, hội nghị ngày một nhiều. Khái niệm “xanh” được mở rộng nội hàm yêu cầu về sự bền vững, đi kèm các mục tiêu giảm phát thải trong sản xuất, thúc đẩy mô hình sản xuất tuần hoàn,...

Được mùa củ cải Nhật ở xã Yên Phong. (Ảnh: VĂN TRIỀU)

Phát triển toàn diện nông thôn ở Thái Nguyên

Với 77 xã, khu vực nông thôn của tỉnh Thái Nguyên rộng lớn gồm cả miền núi và trung du, chênh lệch vùng miền lớn, đã đặt ra thách thức không nhỏ đối với công cuộc phát triển toàn diện nông thôn. Thái Nguyên đã và đang đưa ra những giải pháp đồng bộ, cụ thể phù hợp lợi thế từng vùng miền để phát triển vùng nông thôn.

Chế biến thủy sản tại doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Cần Thơ. (Ảnh: ĐỨC ANH)

Lợi thế xuất khẩu mới từ thị trường ASEAN

Trong bối cảnh chi phí logistics gia tăng và rủi ro vận tải quốc tế ngày càng khó lường, các thị trường gần như ASEAN đang trở thành “điểm tựa” quan trọng cho xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Ngoài lợi thế chi phí và thời gian vận chuyển, khu vực này còn đang gia tăng nhu cầu ở nhiều mặt hàng như rau quả, cao su, thủy sản…

Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ nông dân xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh trồng cây đậu xanh.

Vai trò khuyến nông trong mô hình chính quyền mới

Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống khuyến nông đang dần chuyển mình, hướng đến gần dân, bám sát đồng ruộng giúp nông dân tiếp cận tri thức mới, kết nối thị trường, ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ số vào sản xuất, gia tăng thu nhập.

Hơn 18.000 xe ô-tô điện đã được sản xuất tại nhà máy sản xuất ô-tô điện VinFast (Vũng Áng).

Bài 1: Công nghiệp trọng điểm đóng vai trò trung tâm

Cùng với việc sớm phân bổ, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư công ngay từ đầu năm, các tỉnh Bắc Trung Bộ đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm nhằm khơi thông, dẫn dắt nguồn lực đầu tư, phát huy hiệu ứng lan tỏa.

Công trình phục vụ Hội nghị APEC 2027 đang được thi công cầm chừng.

Gỡ khó trên công trường APEC 2027

Thời gian chuẩn bị cho Hội nghị APEC 2027 đang dần thu hẹp. Tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, các công trình hạ tầng trọng điểm đang tăng tốc thi công, nhưng vấp phải những lực cản lớn do biến động giá nhiên liệu và vướng mắc giải phóng mặt bằng.

Giá xăng ở hầu hết các cây xăng tại Thành phố Hồ Chí Minh đã niêm yết 31.000 đồng/lít từ ngày 23/3. (Ảnh: THẾ ANH)

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh

Ngày 24/3, đặt cuốc taxi của Vinasun từ phường Bến Thành đi phường Hiệp Bình, chị Thanh Tâm đã phải trả số tiền 170.000 đồng cho hành trình 12km, tăng khoảng 20.000 đồng so với những lần trước đó. Chị Tâm cho hay, khi mở cửa lên xe tài xế thông tin luôn do giá xăng tăng nên giá cước có tăng chút đỉnh.

Các đại biểu tham gia điều hành diễn đàn. (Ảnh do Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ cung cấp)

Ấn Độ-Việt Nam thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực điện tử và công nghệ thông tin

Hơn 100 doanh nghiệp, lãnh đạo của hơn 20 hiệp hội, phòng thương mại và công nghiệp hàng đầu của Việt Nam và Ấn Độ đã tham dự Diễn đàn Doanh nghiệp điện tử và công nghệ thông tin Việt Nam-Ấn Độ 2026 diễn ra ngày 23/3 tại thủ đô New Delhi. Đây là cơ hội để doanh nghiệp hai nước kết nối giao thương, thúc đẩy hợp tác và đầu tư.

Hội nghị cấp cao Việt Nam - Vương quốc Anh về Trung tâm Tài chính Quốc tế 2026.

Việt Nam và Vương quốc Anh thúc đẩy hợp tác xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế

Hội nghị cấp cao Việt Nam-Vương quốc Anh về Trung tâm Tài chính quốc tế 2026 tại Hà Nội tiếp tục củng cố cam kết hợp tác chiến lược, thúc đẩy hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường và hiện đại hóa hạ tầng tài chính, hướng tới mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính có năng lực cạnh tranh toàn cầu.