Việt Nam cần vận dụng phát triển mô hình mới để thích ứng biến đổi khí hậu

Ngày 8/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Kinh tế, Luật và Quản lý Nhà nước UEH thuộc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) phối hợp Học viện Tài chính, Viện Chiến lược và Chính sách tài chính và Trường đại học Nha Trang tổ chức Hội thảo quốc gia năm 2024 với chủ đề “Chính sách tài chính công thích ứng biến đổi khí hậu”.
Chuyên gia phát biểu tại hội thảo.
Chuyên gia phát biểu tại hội thảo.

Đây là diễn đàn quan trọng để các chuyên gia chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và các sáng kiến mới nhằm đưa ra các hàm ý chính sách về phản ứng trong chính sách tài chính công giúp thích ứng với biến đổi khí hậu.

Giáo sư, Tiến sĩ Sử Đình Thành, Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, biến đổi khí hậu đang là một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển bền vững trên toàn cầu.

Việc thích ứng và giảm nhẹ tác động của biến đổi khí hậu không chỉ đòi hỏi sự thay đổi trong công nghệ, quản lý môi trường mà còn cần có sự điều chỉnh trong chính sách tài chính công để có thể huy động nguồn lực một cách hiệu quả nhất.

“Không chỉ là công cụ huy động và phân bổ nguồn lực, chính sách công còn là nhân tố quan trọng để điều tiết và hỗ trợ các hoạt động kinh tế hướng đến phát triển bền vững”, Giáo sư, Tiến sĩ Sử Đình Thành cho biết.

Giáo sư, Tiến sĩ Sử Đình Thành, Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo.
Giáo sư, Tiến sĩ Sử Đình Thành, Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng, tác động của biến đổi khí hậu đã và đang gây ra rất nhiều khó khăn cho hoạt động kinh tế ở nhiều nơi trên thế giới. Chính phủ các quốc gia và các tổ chức quốc tế đang thúc đẩy các chương trình hành động giúp các quốc gia, vùng lãnh thổ ứng phó với sự thay đổi khó lường của biến đổi khí hậu và các hậu quả của nó.

Xuyên suốt các chương trình hành động này, yêu cầu nguồn lực để bảo đảm các chính sách được thực thi hiệu quả là rất cần thiết. Nhiều quốc gia đã chính thức thực thi chính sách tài khóa thích ứng với biến đổi khí hậu nhưng vẫn còn nhiều quốc gia chưa thật sự quan tâm vấn đề này vì nhiều lý do khác nhau.

Đối với các quốc gia thực thi chính sách tài khóa thích ứng biến đổi khí hậu vẫn còn nhiều khó khăn trong các khâu dự báo, phân bổ nguồn lực, lựa chọn ưu tiên chính sách công…

Ngoài ra, để thực thi chính sách tài khóa thích ứng biến đổi khí hậu hiệu quả đôi khi phải được yêu cầu thay đổi quy trình ngân sách, vai trò các bên có liên quan và năng lực phân tích, dự báo của các cơ quan chuyên môn.

Chính sách này đòi hỏi phải có sự ủng hộ từ cộng đồng để gia tăng tối đa nguồn lực, thay đổi nhận thức cộng đồng để góp phần giảm nhẹ hệ lụy cho môi trường từ hoạt động hàng ngày.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy các chính sách này không phải dễ thực hiện trong ngắn hạn và cũng không chỉ thuộc trách nhiệm riêng của các chính phủ mà đòi hỏi phải xây dựng các kế hoạch, chiến lược rất thận trọng và bền vững từ những đóng góp của cộng đồng.

Các đại biểu tham gia hội thảo.

Các đại biểu tham gia hội thảo.

Theo Tiến sĩ Lê Thị Thùy Vân, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, Việt Nam là một trong những quốc gia rất dễ bị tổn thương trên thế giới, đứng thứ 13 trong số 180 quốc gia theo Chỉ số rủi ro khí hậu toàn cầu của Germanwatch (CRI).

Một trong những khó khăn trong ứng phó với biến đổi khí hậu là Việt Nam đang đối mặt với thách thức từ việc huy động để bảo đảm nguồn lực tài chính để thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng ”0” vào năm 2050.

Trong khi, Việt Nam hiện chưa có chiến lược toàn diện để phối hợp và tối ưu hóa các nguồn vốn có thể huy động, đặc biệt ở cấp địa phương, nguồn tài chính vẫn chủ yếu dựa vào nguồn ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp Việt Nam chưa cao để bảo đảm thực thi cam kết Net Zero; việc phát triển thị trường tài chính xanh vẫn còn nhiều khó khăn do các bên tham gia thị trường còn hạn chế…

Để ứng phó với biến đổi khí hậu, theo dự báo của Ngân hàng Thế giới (World Bank), Việt Nam cần thêm khoảng 368 tỷ USD (tương đương 6,8% GDP) trong giai đoạn 2022-2040.

World Bank cũng đưa ra dự báo, tổng thiệt hại kinh tế liên quan đến biến đổi khí hậu có thể chiếm 12-14,5% GDP mỗi năm vào năm 2050, đặt gánh nặng lớn lên cả tài chính công và tư.

Các chuyên gia cho rằng, để ứng phó với biến đổi khí hậu hiệu quả, Việt Nam cần vận dụng phát triển mô hình mới dựa trên hai lộ trình.

Thứ nhất, thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng khả năng chống chịu, tập trung vào các lĩnh vực, vào vùng dễ bị tổn thương nhất của đất nước.

Thứ hai, giảm thiểu biến đổi khí hậu bằng cách khử carbon trong quá trình tăng trưởng, tập trung vào các lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp, giao thông và công nghiệp chế biến, chế tạo.

Có thể bạn quan tâm

Bản đồ tâm chấn trận động đất mạnh 3,2 tại xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. (Ảnh: Viện Các Khoa học Trái đất)

Liên tiếp xảy ra các trận động đất tại tỉnh Cao Bằng

Theo Trung tâm Báo tin và Cảnh báo sóng thần (Viện Các Khoa học Trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), từ ngày 30/7-3/8 tại tỉnh Cao Bằng liên tục xảy ra ba trận động đất có độ lớn từ 3,2-3,6. Các trận động đất này đều có cấp độ rủi ro thiên tai: 0.

Đại diện các cơ quan tham dự tại Lễ khởi động Dự án thí điểm tái sử dụng nước thải tại khu công nghiệp DEEP C Hải Phòng 2. (Ảnh: ĐỨC TÙNG)

Xây dựng, nhân rộng những khu công nghiệp xanh

Trong bối cảnh nhu cầu nước cho sản xuất tiếp tục gia tăng, còn biến đổi khí hậu và đô thị hóa gây sức ép ngày càng lớn lên nguồn nước, tái sử dụng nước thải sau xử lý đang trở thành một hướng đi quan trọng để tiết kiệm tài nguyên, giảm áp lực môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Hạn hán kỷ lục cấp 4 tại Ninh Thuận (cũ) do chịu ảnh hưởng của đợt El Nino hồi năm 2020. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Cảnh báo “đỉnh điểm” của thời tiết cực đoan do El Nino

Trong bối cảnh nhiều nơi trên thế giới phải chật vật chống chọi với mùa nắng nóng kỷ lục năm nay, các chuyên gia khí hậu cảnh báo, năm 2027 có thể trở thành năm nóng nhất được ghi nhận trong lịch sử, do tác động cộng hưởng từ hiện tượng El Nino siêu mạnh.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/8/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa rào, Trung Bộ và Nam Bộ gia tăng nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/8/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa rào, Trung Bộ và Nam Bộ gia tăng nắng nóng

Bắc Bộ tiếp tục có mưa rào và dông do rãnh áp thấp vẫn duy trì, mưa tập trung chủ yếu về đêm và sáng. Thanh Hóa và Bắc Nghệ An còn mưa rải rác, trong khi từ Hà Tĩnh trở vào Duyên hải Nam Trung Bộ ban ngày có nắng. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ về chiều tối chỉ còn mưa vài nơi.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 2/8/2026: Bắc Bộ duy trì mưa dông, Trung Bộ nắng gián đoạn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 2/8/2026: Bắc Bộ duy trì mưa dông, Trung Bộ nắng gián đoạn

Đêm nay và ngày mai, thời tiết ngày tiếp tục phân hóa giữa các khu vực. Bắc Bộ còn mưa rào và dông rải rác, cục bộ mưa to; Bắc Trung Bộ vẫn có mưa xen nắng, trong khi từ Quảng Trị đến Duyên hải Nam Trung Bộ trời nắng. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì hình thái ngày nắng, chiều tối xuất hiện mưa dông rải rác.

Các bạn đoàn viên thanh niên tham gia trồng cây.

Hành trình xanh trong phát triển bền vững tại Quy Nhơn

Chiều 1/8, tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai, Công ty cổ phần đầu tư phát triển hạ tầng Phú Gia đã long trọng tổ chức sự kiện “Hành trình gieo bóng mát - Vun gốc lành, đón đô thị xanh” quy tụ gần 400 đại biểu, người dân trong khu vực cùng tham gia.

Lễ công bố Giải Marathon quốc tế VTV LPBank 2026.

Giải Marathon quốc tế VTV LPBank 2026 diễn ra tại Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long

Ngày 31/7, tại Hà Nội, Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình tổ chức lễ công bố Giải Marathon quốc tế VTV LPBank 2026. Giải đấu sẽ diễn ra ngày 30/8 tại Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long (tỉnh Ninh Bình), với chủ đề "Sải bước thăng hoa - qua miền di sản".

Một góc cụm công nghiệp Gia Thuận 1 (xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp).

Chiến lược xanh cho các cụm công nghiệp

Theo Bộ Công thương, hiện cả nước có khoảng 730 cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động, góp phần tích cực vào việc di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư đông đúc. Tuy nhiên, bức tranh về công tác bảo vệ môi trường tại các cụm công nghiệp vẫn còn nhiều mảng tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 31/7/2026: Bắc Bộ hửng nắng, chiều tối mưa dông trở lại; Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối

[Video] Dự báo thời tiết ngày 31/7/2026: Bắc Bộ hửng nắng, chiều tối mưa dông trở lại; Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối

Hôm nay, Bắc Bộ hửng nắng sau nhiều ngày mưa, tuy nhiên mưa dông sẽ quay trở lại từ chiều tối do ảnh hưởng của rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió trên cao. Trung Bộ cũng xuất hiện mưa dông vào chiều tối và đêm, trong khi Nam Bộ tiếp tục có mưa do gió mùa Tây Nam hoạt động.