Việt Nam-Brazil thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp thông minh

Hợp tác nông nghiệp giữa Brazil và Việt Nam đã bước sang giai đoạn thực chất

Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil và một số đối tác Brazil vừa phối hợp tổ chức Hội thảo “Cơ hội phát triển chuỗi giá trị Nông nghiệp thông minh Việt Nam-Brazil 2025". Sự kiện thu hút sự tham dự của 50 đại biểu cấp cao đến từ các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp hai nước Việt Nam và Brazil.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Đại sứ Việt Nam tại Brazil Bùi Văn Nghị đã thông tin về tình hình phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam, đặc biệt nhấn mạnh đến kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt xấp xỉ 70 tỷ USD năm 2025. Từ một quốc gia từng đối mặt với đói nghèo, Việt Nam đã vươn lên trở thành cường quốc xuất khẩu hàng đầu thế giới về nông sản, cà phê Robusta, gạo, hạt tiêu, điều và thủy sản.

Theo Đại sứ Bùi Văn Nghị, thành công này có đóng góp then chốt từ việc số hóa nông nghiệp, ứng dụng các công nghệ như Internet vạn vật (IoT), drone, cảm biến thông minh và blockchain vào truy xuất nguồn gốc, giúp tăng năng suất từ 20-30% và giảm thiểu chi phí.

Đại sứ Bùi Văn Nghị đánh giá hợp tác Việt Nam-Brazil đã có những bước phát triển mang tính chiến lược, đặc biệt sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược tháng 11/2024 và thông qua Chương trình hành động giai đoạn 2025-2030. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 8 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 15 tỷ USD vào năm 2030. Trong lĩnh vực nông nghiệp, hai bên đã mở cửa thị trường cho nhiều sản phẩm chủ lực của nhau, qua đó tạo nền tảng thực tế cho hợp tác sâu rộng hơn.

Đại sứ Bùi Văn Nghị cho rằng, mặc dù tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Brazil còn rất lớn song hai bên vẫn chủ yếu tập trung vào thương mại nguyên liệu thô. Để nâng kim ngạch song phương từ 8 tỷ USD lên 15 tỷ USD, hai nước cần tập trung vào các lĩnh vực bổ trợ. Cụ thể, Brazil mạnh về tài nguyên và công nghệ sản xuất quy mô lớn, Việt Nam mạnh về chế biến sâu, tổ chức sản xuất linh hoạt và sở hữu mạng lưới 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA) – cửa ngõ quan trọng vào thị trường ASEAN.

Đối với hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp, Đại sứ Bùi Văn Nghị nhấn mạnh, trong bối cảnh nông nghiệp toàn cầu đang chịu áp lực lớn từ biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên và các yêu cầu ngày càng khắt khe về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát thải carbon thấp. Theo đó, nông nghiệp thông minh và chuỗi giá trị bền vững không còn là lựa chọn, mà là con đường tất yếu. Việt Nam và Brazil đều đang ưu tiên phát triển theo định hướng này, tạo nền tảng thuận lợi cho hợp tác chiến lược lâu dài.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Luiz Rodrigues, cố vấn đặc biệt về Nông nghiệp của Bộ Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Brazil khẳng định, nông nghiệp thông minh là trụ cột chiến lược trong phát triển quốc gia. Brazil sẵn sàng chia sẻ các giải pháp đột phá về trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn cho cảm biến nông nghiệp và chỉnh sửa gen cây trồng. Việc tăng cường hợp tác giữa Embrapa (tổ chức nghiên cứu nông nghiệp công lập hàng đầu thế giới thuộc Bộ Nông nghiệp Brazil) và các đối tác Việt Nam được coi là chìa khóa để thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong quản lý chuỗi lạnh và nông nghiệp chính xác.

Chánh văn phòng Bộ Nông nghiệp và Chăn nuôi Brazil Mirela Janice Eidt khẳng định, mối quan hệ hợp tác nông nghiệp giữa Brazil và Việt Nam đã bước sang giai đoạn thực chất kể từ Bản ghi nhớ năm 2018, tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như máy móc nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và nhiên liệu sinh học. Brazil cam kết chia sẻ kinh nghiệm hàng đầu về sức khỏe động vật, đặc biệt là kiểm soát bệnh lở mồm long móng, cùng các giải pháp canh tác bền vững.

Đáng chú ý, việc Brazil bổ nhiệm Chánh văn phòng Bộ Nông nghiệp và Chăn nuôi Brazil Mirela Janice Eidt làm Tham tán Nông nghiệp tại Việt Nam từ tháng 2/2026 được kỳ vọng sẽ tạo cầu nối trực tiếp, thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung và hiện thực hóa các cam kết đổi mới sáng tạo trong nhiệm kỳ mới.

Góp phần thúc đẩy hợp tác nông nghiệp công nghệ cao phát triển thực chất và bền vững

Chia sẻ tại hội thảo, ông Adão Coutinho, Giám đốc Sở Nông nghiệp bang Tocantis, Brazil cho biết: hiện, các khu vực như lưu vực sông Araguaia (bang Tocantins) đang nổi lên là điểm sáng cho nông nghiệp tưới quy mô lớn, với năng suất tiềm năng kết hợp giữa đậu tương và ngô lên tới 10,8 tấn/ha, mở ra cơ hội đầu tư hấp dẫn cho các doanh nghiệp châu Á.

Với nền tảng từ Dự án Rio Formos khu vực này đã hình thành mô hình canh tác hiện đại, đạt năng suất cao đối với các cây trồng chủ lực như lúa, đậu tương và dưa hấu. Nhờ nguồn nước dồi dào, quỹ đất rộng, điều kiện khí hậu thuận lợi cho sản xuất nhiều vụ và hạ tầng ngày càng hoàn thiện, Araguaia được đánh giá là điểm đến tiềm năng cho hợp tác đầu tư và phát triển nông nghiệp bền vững, hướng tới các thị trường quốc tế, đặc biệt là khu vực châu Á.

Tại hội thảo, bên cạnh những cam kết chính trị, hội thảo đã cụ thể hóa lộ trình hợp tác bằng các dự án đầu tư thực chiến đầy tiềm năng.

Theo ông Ngô Văn Thành, Giám đốc dự án Alpha Capital, Việt Nam và Brazil sẽ tập trung vào ba trụ cột sản xuất chính nhằm tận dụng tối đa lợi thế bổ trợ. Cụ thể, Brazil hỗ trợ Việt Nam về giống và kỹ thuật phát triển cây Cọ Đào (Palmito Pupunha) để tận dụng năng lực chế biến xuất khẩu. Ngược lại, Việt Nam – cường quốc lúa gạo thế giới sẽ chuyển giao giống lúa năng suất cao như lúa tím than, lúa trắng sữa và kỹ thuật canh tác lúa nước sang các vùng đất rộng lớn tại Brazil.

Đặc biệt, dự án xây dựng trung tâm cải thiện di truyền và phát triển cây Nữ hoàng Hồng sâm, dược liệu tại Brazil với sự phối hợp về giống từ Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong ngành công nghiệp thảo dược. Các dự án này không chỉ ứng dụng mô hình nông nghiệp 4.0 và chuyển đổi số để tối ưu hóa năng suất, mà còn chú trọng vào các tiêu chuẩn bền vững và truy xuất nguồn gốc (như EUDR), giúp nông sản hai nước tự tin thâm nhập vào các thị trường khó tính nhất toàn cầu

Về phía Brazil, Chủ tịch Hiệp hội Đậu nành Brazil Leonardo M. Braúna nhấn mạnh vị thế dẫn đầu toàn cầu của Brazil về sản lượng và năng suất đậu tương; đồng thời khẳng định năng lực cung ứng ổn định cho thị trường quốc tế bất chấp các thách thức khí hậu. Với chuỗi giá trị hiện đại, trong đó khoảng 66% sản lượng được xuất khẩu cùng hệ thống logistics cảng biển tối ưu, Brazil kêu gọi doanh nghiệp Việt Nam thiết lập quan hệ đối tác trực tiếp trong thu mua và sản xuất.

Tại hội thảo, cũng đã diễn ra phiên đối thoại và hỏi-đáp, tạo điều kiện để các đại biểu, doanh nghiệp và chuyên gia hai nước trao đổi trực tiếp, làm rõ những nội dung quan tâm và đề xuất các hướng hợp tác cụ thể, góp phần tăng tính thực chất và hiệu quả của chương trình.

Nhấn mạnh, chính sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm, Đại sứ Bùi Văn Nghị kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp hai nước chủ động tìm kiếm đối tác, đề xuất các dự án dài hạn, tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và cùng phát triển các giải pháp nông nghiệp công nghệ cao.

“Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil cam kết tiếp tục đồng hành, đóng vai trò cầu nối hiệu quả giữa các cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp, qua đó góp phần đưa quan hệ hợp tác nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam – Brazil phát triển theo chiều sâu, bền vững và thực chất hơn trong giai đoạn tới”, Đại sứ Bùi Văn Nghị nhấn mạnh.