Đây là bước tiến mới trong việc xây dựng quan hệ kinh tế, thương mại trên cơ sở cân bằng, ổn định và bền vững, phù hợp mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia khi bước vào kỷ nguyên mới.
Sẽ cần thêm một vài tuần để hai nước hoàn tất các nội dung kỹ thuật cũng như thực hiện các thủ tục để ký và Hiệp định có hiệu lực, song có thể nhận thấy, nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đang kỳ vọng được hưởng mức thuế nhập khẩu 0% tại Hoa Kỳ.
Với các nguyên tắc chủ chốt trong khuôn khổ Hiệp định thương mại đối ứng, hướng tới tạo điều kiện tiếp cận thị trường sâu rộng cho hàng hóa xuất khẩu của nhau, các mặt hàng nông sản, thủy hải sản nhiều khả năng sẽ là lĩnh vực ưu tiên khi hai bên xác định nhóm sản phẩm được điều chỉnh thuế tiềm năng đối với các đối tác có định hướng tương đồng. Đây là các nhóm ngành được Hoa Kỳ thúc đẩy mở thị trường tại khu vực châu Á trong khi Việt Nam
cam kết giảm thuế nhập khẩu, mở rộng thị trường cho Hoa Kỳ. Đồng thời cũng là các mặt hàng xuất khẩu Việt Nam có điều kiện thuận lợi để được xem xét áp thuế suất 0% vì có xuất xứ rõ ràng, khả năng truy xuất minh bạch và mức độ tự chủ nguyên liệu cao.
Bên cạnh đó, nhóm mặt hàng công nghệ cao, nhất là liên quan đến công nghiệp bán dẫn với hệ sinh thái gồm dịch vụ công nghệ thông tin, dữ liệu lớn, AI… cũng có khả năng hưởng lợi vì Việt Nam đã thực chất mở cửa thị trường, sẵn sàng hợp tác với các nhà đầu tư, doanh nghiệp Hoa Kỳ. Tất nhiên, quá trình này sẽ phải trải qua giai đoạn thẩm định, đánh giá kỹ lưỡng nhưng nếu đạt được thuế suất 0%, đây sẽ là cú huých để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu trong lĩnh vực bán dẫn, công nghệ và số hóa.
Thực tế, từ quý II/2025, vấn đề thuế đối ứng của Hoa Kỳ đã trở thành một biến số mới trong các báo cáo tình hình phát triển kinh tế-xã hội của Chính phủ với dự báo có thể "tạo ra những tác động đa chiều và phức tạp đến nền kinh tế Việt Nam". Để giảm thiểu những tác động tiêu cực và tận dụng tối đa các cơ hội trong tình hình mới, Chính phủ đã và đang tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác cùng có lợi với Hoa Kỳ; tăng cường đối thoại, đàm phán qua các kênh, triển khai nhanh các giải pháp cụ thể nhằm cân bằng thương mại hơn với quốc gia này. Kết quả là 9 tháng năm 2025, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Hoa Kỳ vào Việt Nam đã tăng hơn 23,6% so với cùng kỳ năm trước với mức tăng thêm đạt 2,5 tỷ USD. Về phía các doanh nghiệp Việt Nam cũng đã chủ động triển khai các giải pháp chiến lược, như nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua đầu tư vào công nghệ và đổi mới sáng tạo, áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm chi phí; tạo dựng niềm tin với khách hàng thông qua chất lượng, dịch vụ và trách nhiệm xã hội để tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm…
Rõ ràng, đối với nền kinh tế xuất khẩu như Việt Nam, thỏa thuận thuế quan và thương mại này sẽ mang đến nhiều sức ép khi tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với các quy tắc thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, Việt Nam cũng có nhiều cơ hội củng cố vị thế không thể thiếu trong mạng lưới thương mại toàn cầu để chuyển đổi thành một nền kinh tế chất lượng cao, minh bạch và hội nhập sâu rộng, nếu vượt qua được những thách thức đặt ra trong quá trình chuyển đổi sâu sắc này ■
