Vì sao trận động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria gây thương vong lớn?

Các chuyên gia địa chấn cho biết, trận động đất có độ lớn 7,8 độ xảy ra tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria hôm 6/2 có thể là một trong những trận động đất gây nhiều thương vong nhất trong thập kỷ này, với vết đứt gãy hơn 100km (62 dặm) giữa các mảng kiến tạo Anatolia và Ả Rập.
(Ảnh: ANews)
(Ảnh: ANews)

Tâm chấn cách thành phố Nurdagi của Thổ Nhĩ Kỳ khoảng 26 km về phía đông ở độ sâu khoảng 18km trên đứt gãy Đông Anatolia; trận động đất lan tỏa về phía đông bắc, gây ra sự tàn phá nặng nề cho miền trung Thổ Nhĩ Kỳ và Syria.

Các chuyên gia địa chấn cho biết, trận động đất độ lớn 7,8 độ xảy ra tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria hôm 6/2 có thể là một trong những trận động đất gây nhiều thương vong nhất trong thập kỷ này, với vết đứt gãy hơn 100km (62 dặm) giữa các mảng kiến tạo Anatolia và Ả Rập.

Dưới đây là những gì các nhà khoa học cho biết đã xảy ra bên dưới bề mặt trái đất và những gì sẽ xảy ra sau đó:

ĐỘNG ĐẤT BẮT NGUỒN TỪ ĐÂU?

(Ảnh: ANews)
(Ảnh: ANews)

Tâm chấn cách thành phố Nurdagi của Thổ Nhĩ Kỳ khoảng 26km về phía đông ở độ sâu khoảng 18km trên đứt gãy Đông Anatolia. Trận động đất lan tỏa về phía đông bắc, gây thiệt hại nặng nề cho cho miền trung Thổ Nhĩ Kỳ và Syria.

Trong thế kỷ 20, đứt gãy Đông Anatolia ít có hoạt động địa chấn lớn. Roger Musson, một chuyên gia nghiên cứu tại Cơ quan Khảo sát địa chất Anh cho biết: “Nếu chúng ta chỉ đơn giản theo dõi các trận động đất (lớn) được ghi lại bằng máy đo địa chấn, thì nhìn nó ít nhiều sẽ trống rỗng”.

Theo Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS), chỉ có ba trận động đất được ghi nhận có độ lớn hơn 6,0 (theo thang độ Richter) kể từ năm 1970 trong khu vực. Nhưng vào năm 1822, một trận động đất độ lớn 7,0 đã tấn công khu vực này, làm khoảng 20.000 người thiệt mạng.

TRẬN ĐỘNG ĐẤT NÀY NGHIÊM TRỌNG NHƯ THẾ NÀO?

(Ảnh: ANews)
(Ảnh: ANews)

Mỗi năm chỉ có chưa đến 20 trận động đất có độ lớn hơn 7,0 trong số khoảng hàng chục nghìn trận động đất lớn nhỏ mỗi năm được ghi nhận hiện nay.

So với trận động đất độ lớn 6,2 xảy ra ở miền trung Italia năm 2016 làm khoảng 300 người chết, trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ-Syria đã giải phóng năng lượng nhiều gấp 250 lần - theo Joanna Faure Walker, người đứng đầu Viện Giảm thiểu Rủi ro và Thảm họa của Đại học London (University College London).

Chỉ có hai trận động đất gây thiệt hại về người nhiều nhất trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2022 có cùng độ lớn với trận động đất hôm 6/2.

TẠI SAO TRẬN ĐỘNG ĐẤT NÀY NGHIÊM TRỌNG NHƯ VẬY?

(Ảnh: ANews)

(Ảnh: ANews)

Đứt gãy Đông Anatolia là một đứt gãy trượt ngang.

Trong đó, các mảng đá rắn đẩy vào nhau qua một đường đứt gãy thẳng đứng, tạo ra ứng suất cho đến khi một mảng cuối cùng trượt theo chuyển động nằm ngang, giải phóng một lực căng cực lớn có thể gây ra động đất.

Đứt gãy San Andreas ở California có lẽ là vết nứt trượt nổi tiếng nhất thế giới mà các nhà khoa học cảnh báo, một trận động đất cực lớn có thể xảy ra dọc vết đứt gãy này đã quá hạn xảy ra theo chu kỳ 150 năm.

Đứt gãy ban đầu của trận động đất Thổ Nhĩ Kỳ-Syria bắt đầu ở độ sâu tương đối nông. David Rothery, nhà địa chất học tại Đại học Mở ở Anh, cho biết: “Sự rung chuyển trên mặt đất sẽ nghiêm trọng hơn so với một trận động đất sâu hơn có cùng độ lớn tại nguồn”.

NHỮNG LOẠI DƯ CHẤN NÀO CÓ THỂ XẢY RA SAU ĐỘNG ĐẤT?

(Ảnh: ANews)

(Ảnh: ANews)

Mười một phút sau trận động đất ban đầu, khu vực này hứng chịu một dư chấn mạnh 6,7. Một trận động đất độ lớn 7,5 xảy ra vài giờ sau đó, tiếp theo là một trận động đất khác có độ lớn 6,0 vào buổi chiều.

Chuyên gia Musson cho biết: “Những gì chúng ta đang thấy hiện nay là hoạt động đang lan sang các đứt gãy lân cận. Chúng tôi cho rằng địa chấn sẽ tiếp tục trong một thời gian".

Sau trận động đất thảm khốc năm 1822, các dư chấn đã kéo dài sang tới năm sau.

SỐ NGƯỜI CHẾT DO ĐỘNG ĐẤT CÓ THỂ LÀ BAO NHIÊU?

(Ảnh: ANews)

(Ảnh: ANews)

Các trận động đất có độ lớn tương tự ở các khu vực đông dân cư đã làm chết hàng nghìn người. Trận động đất độ lớn 7,8 ở Nepal năm 2015 đã cướp đi sinh mạng của gần 9.000 người.

"Sẽ không tốt. Nó sẽ là hàng ngàn và có thể là hàng chục ngàn", ông Musson nói.

Ông nói thêm, thời tiết mùa đông lạnh giá đồng nghĩa với việc những người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát có ít cơ hội sống sót hơn.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Takaichi phát biểu tại thủ đô Tokyo, Nhật Bản. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhật Bản ưu tiên các lĩnh vực chiến lược

Trong định hướng chính sách kinh tế và tài khóa đầu tiên của Chính phủ Thủ tướng Takaichi Sanae, được thông qua ngày 21/7, Nội các Nhật Bản nhấn mạnh ưu tiên tăng mạnh chi tiêu cho các lĩnh vực chiến lược nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng không đề cập mục tiêu thắt chặt ngân sách.

Quang cảnh Eo biển Hormuz ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nguy cơ căng thẳng trên Biển Đỏ

Liên hợp quốc bày tỏ quan ngại sâu sắc trước nguy cơ căng thẳng leo thang trên tuyến hàng hải ở Biển Đỏ sau lời đe dọa phong tỏa của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào Saudi Arabia, đồng thời kêu gọi tất cả các bên kiềm chế, giải quyết bất đồng thông qua đối thoại và ngoại giao.

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hoàng Công Thủy trao quà cho đại diện Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc và Hội Chuyên gia-Tri thức Việt Nam-Hàn Quốc. (Ảnh: VKBIA cung cấp)

Thúc đẩy quan hệ đối ngoại nhân dân và kết nối cộng đồng doanh nhân-chuyên gia-trí thức người Việt Nam tại Hàn Quốc

Chuyến công tác của Đoàn đại biểu Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tới Hàn Quốc góp phần triển khai hiệu quả đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, phát huy vai trò của đối ngoại nhân dân, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc.

Những ngôi nhà bị hư hại sau trận động đất tại tỉnh Chupaca, vùng Junin, Peru. (Ảnh: THX/TTXVN)

Peru ban bố tình trạng khẩn cấp tại khu vực động đất

Cũng trong ngày 20/7, Chính phủ Peru ban bố tình trạng khẩn cấp trong 60 ngày tại 5 huyện thuộc vùng Junín, miền trung nước này, nhằm đẩy nhanh công tác cứu trợ và khắc phục hậu quả trận động đất xảy ra trước đó 2 ngày khiến ít nhất 6 người thiệt mạng, 32 người bị thương và hàng chục ngôi nhà bị phá hủy.

Tân Thủ tướng Anh Andy Burnham trong bài phát biểu đầu tiên trước số 10 Phố Downing, London, ngày 20/7/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tân Thủ tướng Anh mạnh tay cải tổ nội các

Tân Thủ tướng Anh Andy Burnham ngày 20/7 đã nhanh chóng khẳng định quyền lực sau khi tiếp quản Phố Downing, bằng việc tiến hành một cuộc cải tổ nội các sâu rộng, loại bỏ nhiều nhân vật trung thành với người tiền nhiệm Keir Starmer và phát đi tín hiệu rõ rệt về một đường hướng chính trị thiên về cánh tả.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu tại một cuộc họp báo ở Tehran, Iran, tháng 12/2025. (Ảnh: Xinhua/Shadati)

Iran cáo buộc Mỹ không muốn giảm căng thẳng

Phóng viên TTXVN tại Trung Đông dẫn nguồn báo “Times of Israel” ngày 20/7 cho biết, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đánh giá, các động thái quân sự của Mỹ chứng tỏ Washington không quan tâm đến việc chấm dứt leo thang căng thẳng gần đây với Tehran.

(Ảnh minh họa: PHAN HẢI TÙNG LÂM)

Báo động nguồn nước trên Trái Đất cạn kiệt oxy

Các nhà khoa học do Viện Hải dương học Scripps thuộc Đại học California, San Diego (Mỹ) dẫn đầu vừa đưa ra cảnh báo: lượng oxy đang biến mất nhanh chóng khỏi các đại dương và hệ thống nước ngọt, có nguy cơ đẩy hành tinh của chúng ta vào một "không gian không an toàn".

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại cuộc hội đàm năm 2023. (Ảnh: Kremlin.ru)

Nga và Triều Tiên thúc đẩy hợp tác toàn diện

Nga và Triều Tiên coi trọng quan hệ hữu nghị và hợp tác, tiếp tục tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Lời khẳng định được đưa ra trong cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Bộ trưởng Ngoại giao Triều Tiên Choe Son Hui đang có chuyến thăm Moskva.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

Trung tâm giải trí dành cho người về hưu ở Argentina (Ảnh: GLOBALGIVING)

Xu hướng già hóa dân số ở Mỹ Latin

Quá trình già hóa dân số ở khu vực Mỹ Latin và Caribe đang diễn ra nhanh chóng, đặt ra những thách thức lớn đối với chính sách công, nhất là trong các lĩnh vực bảo trợ xã hội, y tế, hệ thống chăm sóc và thị trường lao động. 

Nhân viên y tế thực hiện khử trùng tại trung tâm điều trị Ebola ở tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX/TTXVN)

Uganda: Điểm sáng chống dịch Ebola

Trái ngược tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp với tốc độ lây nhiễm nhanh tại Cộng hòa Dân chủ Congo, bệnh nhân nhiễm virus Ebola cuối cùng ở nước láng giềng Uganda đã âm tính trở lại và được xuất viện. Với nỗ lực truy vết và điều trị hiệu quả, Uganda đã trở thành điểm sáng trong tâm dịch Ebola.