Vai trò lực lượng xung kích cơ sở trong phòng, chống thiên tai

Thiên tai ngày càng biến đổi khó lường, bất ngờ, cho nên trong công tác phòng, chống thiên tai, việc phản ứng nhanh, ngay từ giờ đầu sẽ giúp giảm đến mức thấp nhất thiệt hại. Thực tế những năm qua cho thấy, các đội xung kích cơ sở đã phát huy tốt vai trò, nhiệm vụ, hỗ trợ tích cực cho chính quyền địa phương và người dân trong việc giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai.
Các lực lượng chức năng giúp người dân thị xã Đức Phổ (Quảng Ngãi) chằng chống nhà cửa ứng phó với bão số 4, tháng 9/2022. (Ảnh: HIỂN CỪ)
Các lực lượng chức năng giúp người dân thị xã Đức Phổ (Quảng Ngãi) chằng chống nhà cửa ứng phó với bão số 4, tháng 9/2022. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Lực lượng xung kích cơ sở từ nhân dân mà ra, sống tại địa phương, hiểu dân và thông thuộc địa hình, xác định cụ thể các điểm xung yếu tại địa phương cho nên sẽ chủ động hơn trong các hoạt động phòng, chống thiên tai.

Đặc biệt, lực lượng này đã hỗ trợ và triển khai sơ tán khẩn cấp người dân tại các khu vực xảy ra lũ quét, sạt lở đất, người bị mắc kẹt trên nương rẫy, bãi sông, suối, những nơi bị ngập lụt, chia cắt, cô lập đến nơi an toàn; tập trung lực lượng tìm kiếm người mất tích, cứu chữa kịp thời người bị thương, vùi lấp, mắc kẹt, lũ cuốn,...

Báo hiệu, canh gác, hướng dẫn tại các ngầm tràn, những nơi bị ngập sâu, sạt lở, chia cắt để bảo đảm an toàn cho học sinh, người tham gia giao thông. Hỗ trợ sửa chữa nhà hư hỏng, dựng nhà tạm, nhanh chóng ổn định đời sống người dân bị ảnh hưởng do thiên tai. Có thể nói, nhờ có hoạt động hiệu quả của các đội xung kích cơ sở mà các thiệt hại về thiên tai đã được giảm đáng kể.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kon Tum Nguyễn Tấn Liêm cho biết, năm 2022, thiên tai diễn biến bất thường và có xu hướng cực đoan hơn, nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Kon Tum đã phải chịu nhiều thiên tai nguy hiểm như bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, mưa đá, lốc xoáy, dông sét, hạn hán...; gần đây, còn xảy ra hiện tượng động đất tại khu vực huyện Kon Plông và lân cận.

Để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, bên cạnh nỗ lực của các lực lượng chuyên nghiệp của Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện trong công tác phòng, chống thiên tai, thì lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã có vai trò nòng cốt thực hiện phương châm “4 tại chỗ” ở cơ sở.

Đây là lực lượng được coi là tuyến đầu trong công tác phòng, chống thiên tai đang thực hiện tốt nhiệm vụ phòng ngừa như: Tuyên truyền, rà soát các vị trí xung yếu, ứng phó, khắc phục hậu quả, khôi phục đời sống, sản xuất của nhân dân...

Theo Phó Tổng cục trưởng Phòng, chống thiên tai Nguyễn Văn Tiến, xung kích cơ sở thực chất là lực lượng phản ứng nhanh, kịp thời xử lý các tình huống khẩn cấp ngay từ giờ đầu trước khi có lực lượng bên ngoài tiếp cận. Từ thực tiễn đã được ghi nhận, lực lượng này đã phát huy hiệu quả rõ rệt, nhất là trong đợt mưa lũ, lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi và lũ lụt nghiêm trọng tại miền trung trong những năm qua.

Ông Tiến cho biết thêm, để nâng cao hơn nữa năng lực của lực lượng xung kích cơ sở, Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai đã tổ chức hội nghị tập huấn nhằm nâng cao trách nhiệm của cấp huyện về xây dựng, củng cố và tập huấn, nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã với dân quân tự vệ làm nòng cốt trong phòng, chống thiên tai và sơ tán dân.

Qua đó, các cấp chính quyền địa phương sẽ xác định rõ trách nhiệm trong việc đào tạo, tập huấn, nâng cao năng lực cho lực lượng này tại cơ sở, nhất là trách nhiệm của UBND, Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cấp huyện, để bảo đảm trong thời gian tới toàn bộ lực lượng xung kích trên địa bàn được đào tạo, tập huấn nâng cao các kỹ năng nhằm đáp ứng các yêu cầu thực tiễn khi thiên tai xảy ra tại địa phương.

Ngoài ra, để lực lượng xung kích tại cơ sở đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra, nhằm chủ động công tác phòng, chống, giảm thiểu thiệt hại, xây dựng xã hội an toàn trước thiên tai, trong những năm qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều định hướng, quy định.

Điển hình như Quốc hội ban hành Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều trong đó đã quy định về lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã; Ban Bí thư ban hành Chỉ thị 42-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai yêu cầu chú trọng củng cố, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của lực lượng cứu hộ, cứu nạn ở Trung ương và lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tại cơ sở.

Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ cũng ban hành Chỉ thị số 18/CT-TTg về xây dựng, củng cố và nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã.

Theo đó giao Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai tổ chức, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc triển khai xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của lực lượng xung kích tại các địa phương và ban hành bộ tài liệu tập huấn cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã; giao UBND các tỉnh chỉ đạo triển khai xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực cho lực lượng này.

Bên cạnh nỗ lực của các lực lượng chuyên nghiệp của Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã cần phải được tập huấn nâng cao năng lực để ngày càng chuyên nghiệp hơn.

Để làm được điều đó, Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cấp tỉnh, thành phố cần được hướng dẫn các vấn đề liên quan đến mô hình tổ chức và hoạt động của đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, một số kỹ năng chuẩn bị ứng phó thiên tai, một số hoạt động cơ bản trong khắc phục hậu quả thiên tai, kỹ năng tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trong ứng phó sập đổ công trình... để tập huấn cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai ở cơ sở bảo đảm hiệu quả, sát với đặc thù của các địa phương.

Cùng với đó, các tỉnh, thành phố nghiên cứu, chỉ đạo và hoàn thiện mô hình hoạt động của đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã và trách nhiệm của các cấp trong tập huấn, nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai; trang bị một số kiến thức cơ bản về công tác phổ biến tuyên truyền về phòng, chống thiên tai; chủ động tổ chức triển khai lực lượng, phương tiện và huy động dân quân tự vệ phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác thực hiện nhiệm vụ phòng, chống lụt bão, cứu hộ, cứu nạn đạt kết quả tốt, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, giúp nhân dân khắc phục khó khăn, ổn định đời sống và sản xuất.

Theo Tổng kết của Tổng cục Phòng, chống thiên tai, từ đầu năm đến nay, trên địa bàn cả nước đã xảy ra 7 cơn bão, 2 cơn áp thấp nhiệt đới, 211 trận mưa lớn, ngập úng, lũ quét, sạt lở đất, 197 trận dông lốc, sét, 87 vụ sạt lở bờ sông, triều cường, 238 trận động đất, 9 trận gió mạnh trên biển và 2 đợt rét đậm. Các loại hình thiên tai đã làm 148 người chết và mất tích, 263 người bị thương, 730 nhà sập, 17.320 nhà hư hỏng, tốc mái và nhiều thiệt hại khác. Ước tính tổng thiệt hại hơn 11.915 tỷ đồng. Trong năm 2022 hiện tượng động đất tại một số tỉnh Tây Nguyên diễn ra thường xuyên, gây tâm lý hoang mang, lo lắng trong cộng đồng dân cư.

Có thể bạn quan tâm

Tin nổi bật ngày 7/10: Ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Coi trọng truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Panama

Tin nổi bật ngày 7/10: Ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Coi trọng truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Panama

Ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Coi trọng truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Panama; Công an Lạng Sơn bắt giữ đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm… là một số tin tức nổi bật ngày 7/10.

Anh Nguyễn Trọng Tường (giữa) đã có nhiều năm đồng hành cùng người trồng cà-phê - một hành trình hai chiều anh học hỏi từ kinh nghiệm của người nông dân, đồng thời chia sẻ những kiến thức thiết thực. (Ảnh: ILO/Linh Pham)

Từ học viên thành người “truyền lửa”: Hành trình đưa an toàn lao động về với các nông trại cà-phê

Làm quen với phương pháp cải thiện điều kiện làm việc tại cộng đồng (WIND) của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) từ năm 2022, đến nay, anh Nguyễn Trọng Tường - cán bộ hỗ trợ nông nghiệp đã trở thành người trực tiếp đứng lớp, mang kiến thức an toàn, sức khỏe nghề nghiệp đến với hàng trăm nông dân trồng cà-phê tại Tây Nguyên.

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

 Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai Nguyễn Văn Tiến phát biểu khai mạc lớp tập huấn. (Ảnh: Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai)

Nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng

Lớp tập huấn được tổ chức trong khuôn khổ Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030”. Đây là hoạt động nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ tập huấn viên cấp tỉnh, tạo lực lượng phổ biến kiến thức, kỹ năng quản lý rủi ro thiên tai đến cơ sở và cộng đồng.

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên hỗ trợ người dân xã Xa Dung khắc phục thiệt hại về nhà ở do ảnh hưởng thiên tai. (Ảnh: LÊ LAN)

Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hỗ trợ 127 gia đình ở Điện Biên bị thiệt hại do thiên tai

Kịp thời hỗ trợ tỉnh Điện Biên triển khai khắc phục hậu quả thiên tai, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vừa quyết định trích 3,76 tỷ đồng từ nguồn cứu trợ Trung ương để Điện Biên hỗ trợ 127 hộ gia đình có nhà bị thiệt hại và hộ phải di dời do ảnh hưởng thiên tai.

[Video] Rà soát kiểm tra các cầu yếu và công trình vượt sông có nguy cơ bị sạt lở, hư hỏng do mưa lũ

[Video] Rà soát kiểm tra các cầu yếu và công trình vượt sông có nguy cơ bị sạt lở, hư hỏng do mưa lũ

Cục Đường bộ Việt Nam vừa ban hành văn bản gửi các Khu Quản lý đường bộ, Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố cùng các nhà đầu tư dự án giao thông, yêu cầu chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó nguy cơ ngập lụt, lũ quét nhằm bảo đảm giao thông thông suốt và an toàn trên toàn mạng lưới đường bộ.

[Video] Trạm sạc phải dùng chung cho mọi xe điện từ giữa 2027

[Video] Trạm sạc phải dùng chung cho mọi xe điện từ giữa 2027

Bộ Công Thương vừa ban hành quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với trụ và trạm sạc xe điện. Quy định mới yêu cầu các trạm sạc phải bảo đảm đầy đủ khả năng kỹ thuật về chuẩn cổng kết nối, chế độ sạc cùng các thông số liên quan nhằm phục vụ việc dùng chung cho mọi phương tiện giao thông chạy điện có tính tương thích.

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino; Ngày làm việc thứ hai Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI... là một số tin tức nổi bật trong ngày 6/10.

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến Bờ Tây sông Nhuệ, đoạn từ cầu Noi đến đầu cầu Liên Mạc 2, phường Đông Ngạc, Hà Nội.

Sụt lún, sạt lở trên tuyến bờ tây sông Nhuệ: Nguy cơ mất an toàn vẫn hiện hữu

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến bờ tây sông Nhuệ, phường Đông Ngạc, Hà Nội. Mặt đường xuống cấp, hệ thống thoát nước hư hỏng, trong khi phương tiện tải trọng lớn vẫn lưu thông qua khu vực. Tuyến đường đã qua ba lần sửa chữa nhưng tình trạng mất an toàn vẫn chưa được khắc phục dứt điểm.