Mục đích là củng cố nền tảng công nghiệp, tăng năng lực cạnh tranh và bảo vệ lợi ích cốt lõi của Liên minh châu Âu (EU).
Trong thư gửi lãnh đạo 27 thành viên EU hôm đầu tuần, Chủ tịch EC nhấn mạnh, châu Âu phải vừa có khả năng bảo vệ các lợi ích chiến lược, vừa chủ động hỗ trợ sản xuất nội khối. Chính sách ưu đãi dành cho hàng hóa châu Âu là công cụ cần thiết góp phần đạt mục tiêu này, đồng thời tạo ra các thị trường dẫn dắt trong những lĩnh vực chiến lược.
Cùng quan điểm, Phó Chủ tịch EC Stephane Sejourne nêu rõ, châu Âu cần thiết lập cơ chế “ưu tiên châu Âu” trong các lĩnh vực có tính chiến lược nhất. Và để bảo vệ các doanh nghiệp của mình, châu Âu sớm ra mắt phiên bản “Sản xuất tại châu Âu”, tương tự “Đạo luật mua hàng Mỹ” hay “Sản xuất tại Trung Quốc”. Với lập luận mạnh mẽ hơn, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi châu Âu tăng đầu tư không chỉ vào các lĩnh vực chiến lược, mà cả những ngành đang có nguy cơ bị “quét sạch” trước sự cạnh tranh từ các đối thủ.
Những phát biểu nêu trên được đưa ra khi EC đề xuất ưu tiên các doanh nghiệp châu Âu trong hoạt động đấu thầu mua sắm công ở một số lĩnh vực trọng điểm, như ô-tô và công nghệ xanh. Trong đó có yêu cầu các công ty châu Âu tham gia đấu thầu phải bảo đảm quy định về tỷ lệ xuất xứ, với “hàm lượng châu Âu” vượt trội.
Đề xuất “ưu tiên châu Âu” được đưa ra trong bối cảnh châu lục phụ thuộc vào hàng hóa giá rẻ từ bên ngoài, nhất là xe điện và công nghệ xanh. Các nước ủng hộ cho rằng, EU không thể mãi theo luật thương mại tự do khi các đối thủ trợ cấp mạnh tay cho hàng nội địa. Họ muốn tiền thuế của người dân châu Âu phải được chi cho hàng hóa sản xuất tại châu Âu.
Trong khi đó, phe phản đối lại cho rằng quy định mới có thể tạo thêm rủi ro và phát sinh gánh nặng về quản lý. “Ưu tiên châu Âu” chỉ nên là giải pháp cuối cùng, bởi chính sách mang hơi hướng bảo hộ có thể kích ngòi cho một cuộc chiến thương mại.
Được xác định là ưu tiên chiến lược nhằm bảo vệ các ngành sản xuất then chốt và tăng năng lực cạnh tranh của EU, song kế hoạch “ưu tiên châu Âu” lại đang tạo ra một “hố ngăn cách” ngay trong lòng châu lục. Bởi thế, chưa có gì bảo đảm đề xuất của EC được thông qua tại Hội nghị thượng đỉnh EU bàn về năng lực cạnh tranh, diễn ra tại Bỉ vào hôm nay (12/2).
