Từ thành công bầu cử đến kỳ vọng nhiệm kỳ Quốc hội hành động, kiến tạo

Năm 2026 đem đến cả cơ hội và thách thức cho Việt Nam: biến động địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng và áp lực lạm phát gây ra nhiều bất định, trong khi chuyển đổi số là động lực then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh và phục hồi kinh tế.

Trong bối cảnh nền kinh tế cần động lực mới, tư duy lập pháp kiến tạo của Quốc hội Việt Nam đang ngày càng rõ nét, góp phần biến thể chế từ “điểm nghẽn” thành “đòn bẩy” cho tăng trưởng.

Trong bối cảnh nền kinh tế đòi hỏi những động lực mới, tư duy lập pháp kiến tạo đang dần định hình rõ nét qua các quyết sách linh hoạt, kịp thời của Quốc hội. Khi thể chế không còn là điểm nghẽn mà trở thành đòn bẩy, quá trình hoàn thiện pháp luật đã và đang đóng vai trò mở đường, dẫn dắt phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Quốc hội Việt Nam, với vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, không chỉ thực hiện chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề lớn của đất nước, mà còn là diễn đàn quan trọng để tham vấn định hướng chính sách kinh tế vĩ mô, bảo đảm phát triển bền vững và công bằng xã hội.

Triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Quốc hội Việt Nam đang tích cực đổi mới phương thức hoạt động, từng bước xây dựng "Quốc hội số" hiện đại, chuyên nghiệp và ngày càng gần gũi với cử tri.

Theo Tiến sĩ Trần Văn Khải, thông qua việc tận dụng các nền tảng số, công tác tổ chức bầu cử ngày càng trở nên minh bạch, thuận tiện và hiệu quả hơn. Quan trọng hơn, những đổi mới này góp phần củng cố niềm tin của cử tri vào quá trình bầu cử – nền tảng của một nền dân chủ vững mạnh.

Theo Tiến sĩ Trần Văn Khải, chuyển đổi số mở bước chuyển mạnh mẽ trong phương thức hoạt động của Quốc hội, từ lập pháp, giám sát đến quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước; đồng thời tạo nền tảng minh bạch, thuận tiện hơn cho công tác bầu cử và xây dựng Quốc hội số gần gũi hơn với cử tri trong giai đoạn mới.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, để bảo đảm pháp luật đi vào cuộc sống hiệu quả cần phải có một quy trình lập pháp chuẩn, trong đó xác định rõ mục tiêu chính sách, nhận diện vấn đề chính cản trở việc thực hiện mục tiêu, từ đó đề ra giải pháp phù hợp và đánh giá đầy đủ tác động của chính sách.

Sự ra đời của Luật Dân số 2025 không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý mà còn đánh dấu sự chuyển dịch tư duy căn bản từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, đặt con người ở vị trí trung tâm của chiến lược quốc gia.

Trước những biến đổi mạnh mẽ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ giúp Quốc hội nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát; tạo “đà mới, thế mới”, kiến tạo không gian phát triển mới cho đất nước bứt phá.

Sáng 23/1, tại Hà Nội, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp đã tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến dự thảo chính sách của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Chính sách tiền lương, chế độ đãi ngộ đối với cán bộ, công chức, viên chức và người nghỉ hưu chưa đáp ứng yêu cầu bảo đảm đời sống do tác động của lạm phát, giá cả hàng hóa và chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát nêu rõ.

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức làm luật, hướng tới nền lập pháp hiện đại, linh hoạt, kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) có nhiều điểm mới quan trọng sẽ tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, thủ tục, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số trong hoạt động thi hành án dân sự, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật, phục vụ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Sáng 11/12, với 428/437 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ 1/1/2026.

Nghị quyết của Quốc hội thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn thủ đô Hà Nội có hiệu lực từ ngày 12/12 và thực hiện trong 5 năm.

Luật Trí tuệ nhân tạo vừa được Quốc hội thông qua quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có hành vi sử dụng các hệ thống AI tạo ra hoặc phổ biến nội dung giả mạo có khả năng gây nguy hại nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua có quy định cho phép ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các lĩnh vực của hoạt động hàng không dân dụng để hỗ trợ, tăng cường chất lượng dịch vụ và hiệu quả.

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng vừa được Quốc hội thông qua, cán bộ kê khai tài sản có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên; khi tài sản, thu nhập trong năm biến động tăng từ 1 tỷ đồng trở lên phải kê khai bổ sung và giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm.

Dự thảo Luật An ninh mạng 2025 đang trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 đã chính thức bổ sung và định nghĩa “an ninh dữ liệu” như một cấu phần quan trọng của an ninh mạng quốc gia.

Không gian mạng đã trở thành không gian chủ quyền mới của quốc gia. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, làn sóng tấn công mạng gia tăng cùng sự phụ thuộc lớn vào công nghệ ngoại cũng đặt Việt Nam trước những yêu cầu cấp bách nhằm đối phó hiệu quả với các thách thức an ninh mạng.

Chủ trương xã hội hóa một số hoạt động thi hành án dân sự là chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta để nâng cao hiệu quả thực thi các bản án đã có hiệu lực của tòa án. Tuy nhiên, vấn đề mở rộng đến đâu với quyền hạn của văn phòng thi hành án dân sự, Thừa hành viên là vấn đề đang nhận được nhiều sự quan tâm.

Trong bối cảnh đang chịu nhiều áp lực và khó khăn, ngành đồ uống mong muốn có thêm sự quan tâm, hỗ trợ của các bộ, ngành để các chính sách đem lại những hiệu quả thực chất, giúp doanh nghiệp phục hồi “sức khỏe”, góp phần kích cầu tiêu dùng nội địa để đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Luật Công chứng có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 quy định việc chụp ảnh khi công chứng là một phần của hồ sơ công chứng. Đây là bước tiến mới trong việc tăng cường tính minh bạch, phòng ngừa rủi ro, gian lận và bảo vệ quyền lợi cho các bên trong giao dịch dân sự.

Việc chuyển thanh tra các bộ về Thanh tra Chính phủ là một chủ trương lớn, góp phần tinh gọn bộ máy và nâng cao tính độc lập của hoạt động thanh tra, nhưng chỉ có thể phát huy hiệu quả nếu được triển khai bài bản, có lộ trình rõ ràng, cơ chế phối hợp hiệu quả và bảo đảm tính chuyên sâu của từng lĩnh vực quản lý nhà nước.

Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) dự kiến sẽ được Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 9 đang diễn ra. Trong đó, các đại biểu Quốc hội cùng một số chuyên gia nêu quan điểm về việc cần có cái nhìn công bằng, công tâm khi xây dựng thuế tiêu thụ đặc biệt và đặt trong tổng hòa nhiều mục tiêu