Đổi mới tư duy và phương thức lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức làm luật, hướng tới nền lập pháp hiện đại, linh hoạt, kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Quang cảnh tọa đàm.
Quang cảnh tọa đàm.

Sáng 29/12, tại Hà Nội, Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Quốc hội và hoạt động lập hiến, lập pháp - Từ Hiến pháp 1946 đến cải cách thể chế trong kỷ nguyên phát triển mới”.

Tham dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách; cùng các chuyên gia, nhà khoa học có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực lập hiến, lập pháp và cải cách thể chế.

Tọa đàm nhằm nhìn lại quá trình hình thành và phát triển của hoạt động lập hiến, lập pháp của Quốc hội Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử; đồng thời trao đổi, thảo luận về những yêu cầu đặt ra đối với công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, gắn với chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Tiến sĩ Lê Thanh Kim, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân, cho biết, lịch sử lập hiến, lập pháp của Việt Nam là quá trình gắn liền với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ Hiến pháp năm 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - đến Hiến pháp năm 2013, Quốc hội luôn giữ vai trò trung tâm trong việc kiến tạo nền tảng pháp lý của Nhà nước, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

ptbt-lethanhkim2.jpg
Tiến sĩ Lê Thanh Kim, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân phát biểu khai mạc tọa đàm.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những biến chuyển nhanh chóng và sâu sắc, Quốc hội đứng trước sứ mệnh tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng đồng bộ, ổn định nhưng linh hoạt; chặt chẽ nhưng không cản trở phát triển; bảo đảm tính dự báo, tính khả thi và khả năng thích ứng cao. "Đổi mới tư duy lập pháp, chuyển mạnh từ 'quản lý' sang 'kiến tạo phát triển'; nâng cao chất lượng xây dựng luật; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của Quốc hội - đó là những yêu cầu mang tính chiến lược", Tiến sĩ Lê Thanh Kim nhấn mạnh.

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận về các chặng đường lớn của công tác lập hiến, lập pháp. Nhiều ý kiến khẳng định, Hiến pháp năm 1946 là nền tảng tư tưởng lập hiến của Việt Nam, thể hiện tầm nhìn tiến bộ về chủ quyền quốc gia, chính quyền của nhân dân, quyền con người, tinh thần pháp quyền và tổ chức quyền lực nhà nước. Quốc hội khóa I đã đóng vai trò tiên phong, đặt nền móng cho Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Các đại biểu cũng trao đổi, đánh giá quá trình phát triển của hoạt động lập pháp gắn với các bản Hiến pháp năm 1959, 1980 và đặc biệt là Hiến pháp năm 1992 trong bối cảnh Đổi mới. Theo đó, cùng với việc xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và đẩy mạnh hội nhập quốc tế, tư duy lập pháp của Quốc hội từng bước được đổi mới, góp phần hoàn thiện thể chế kinh tế và nâng cao vị thế của Việt Nam.

nguyendinhcung5.jpg
TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, phát biểu tại tọa đàm.

Thảo luận về công tác lập pháp sau Hiến pháp năm 2013 - nội dung trọng tâm của tọa đàm - các ý kiến thống nhất nhận định đây là bước phát triển quan trọng của tư duy lập pháp hiện đại, với nhiều điểm đổi mới như hiến định rõ ràng quyền con người, quyền công dân; xác lập nguyên tắc kiểm soát quyền lực nhà nước; hoàn thiện mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Hiến pháp năm 2013 là cơ sở hiến định cho cải cách thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên số và giai đoạn phát triển mới, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy và phương thức lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển; chủ động hoàn thiện thể chế, bảo đảm pháp luật đi trước, mở đường cho đổi mới sáng tạo; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quy trình xây dựng pháp luật nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả thực thi.

Kết luận Tọa đàm, các ý kiến thống nhất khẳng định: Từ Hiến pháp năm 1946 đến Hiến pháp năm 2013 và yêu cầu cải cách thể chế hiện nay, Quốc hội luôn giữ vai trò trung tâm trong hoạt động lập hiến, lập pháp. Trong giai đoạn phát triển mới, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức làm luật, hướng tới nền lập pháp hiện đại, linh hoạt, kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Tọa đàm là hoạt động có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần làm sâu sắc hơn nhận thức về vai trò của Quốc hội trong xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập trong kỷ nguyên phát triển mới.

Có thể bạn quan tâm

Tạo khuôn khổ pháp lý chung, khai thác hiệu quả hơn nguồn lực biển

Tạo khuôn khổ pháp lý chung, khai thác hiệu quả hơn nguồn lực biển

Theo đại biểu Quốc hội, việc phát triển các khu đô thị lấn biển không đơn thuần nhằm tạo thêm quỹ đất cho phát triển đô thị mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển quốc gia ra biển, khai thác hiệu quả hơn nguồn lực biển, hình thành các cực tăng trưởng mới, đồng thời huy động nguồn lực lớn từ khu vực ngoài nhà nước.

Quang cảnh hội đàm. (Ảnh: Đình Phượng)

Tăng cường hợp tác giữa Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An với Bộ Chỉ huy Quân sự, Công an 3 tỉnh giáp biên của Lào

Sáng 22/8, tại Nghệ An, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An tổ chức hội đàm trao đổi tình hình, đẩy mạnh công tác phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới; kiểm soát xuất, nhập cảnh; đấu tranh phòng, chống tội phạm giữa Bộ Chỉ huy Quân sự, Ban giám đốc Công an các tỉnh: Houaphan, Xiengkhuang, Bolikhamsai.

Quang cảnh phiên họp của Quốc hội tại Hội trường Diên Hồng. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở bảo đảm yêu cầu thực tế về an sinh xã hội

Ngày 21/8, tiếp tục chương trình làm việc tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023,cho ý kiến ở tổ về một số nội dung khác. Các đại biểu cũng đã biểu quyết thông qua việc bổ sung chương trình kỳ họp không thường lệ thứ nhất.

[Video] Thời sự 24h ngày 21/8/2026: Nhà nước bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân khi giao dịch đất đai

[Video] Thời sự 24h ngày 21/8/2026: Nhà nước bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân khi giao dịch đất đai

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024; Chính thức trình Quốc hội giảm 30% thuế cho cá nhân, doanh nghiệp doanh thu không quá 10 tỷ đồng; Chuyến bay đặc biệt chở hơn 7.000 mẫu hài cốt liệt sĩ từ TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội giám định ADN.

Các đại biểu thanh niên chụp ảnh lưu niệm tại khu vực tượng Bác Hồ trong khuôn viên Đại học Quảng Tây. (Ảnh: HỮU HƯNG)

Thanh niên Việt-Trung theo dấu chân Bác Hồ, kế tục sự nghiệp hai Đảng, hai nước

Chương trình giao lưu thanh niên với chủ đề “Trở thành thế hệ kế thừa sự nghiệp hai Đảng, hai nước Việt Nam-Trung Quốc” diễn ra sáng 21/8 tại thành phố Nam Ninh, Quảng Tây, đã chính thức khởi đầu "Hành trình Đỏ" dành cho thanh niên Việt Nam sang Trung Quốc nghiên cứu và học tập năm 2026 với chủ đề “Theo dấu chân Bác Hồ”.

Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam gặp gỡ, tri ân các nhân chứng lịch sử, các gia đình có 4, 5 thế hệ gắn bó với ngành. (Ảnh: NHẬT MINH)

Gặp gỡ, tri ân những chứng nhân lịch sử ngành đường sắt

Người Đường sắt có quyền tự hào về lịch sử lâu đời với nhiều di sản, có Tổng Bí thư Lê Duẩn từng là người Đường sắt, có đội bóng riêng với nhiều cầu thủ nổi tiếng, có những bản nhạc, tác phẩm văn chương lừng danh và đặc biệt là nhiều gia đình có 4-5 thế hệ cùng làm nghề, điều hiếm ngành nào có được.

Chuyến bay đặc biệt vận chuyển hơn 7.000 mẫu hài cốt liệt sĩ từ Sân bay Tân Sơn Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh) hạ cánh xuống Sân bay Gia Lâm (Hà Nội). (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Hà Nội đón 7.104 mẫu hài cốt liệt sĩ vận chuyển từ Thành phố Hồ Chí Minh bằng chuyên cơ ra phục vụ giám định ADN

Sau hành trình đặc biệt, vào lúc 11 giờ 30 phút ngày 21/8, chuyên cơ CASA-295 đưa mẫu sinh phẩm liệt sĩ từ Thành phố Hồ Chí Minh đã hạ cánh an toàn xuống sân bay quân sự Gia Lâm, Hà Nội. Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không–Không quân đã tổ chức trọng thể Lễ đón 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ.

Lãnh đạo phường Móng Cái 1, Quảng Ninh (Việt Nam) chào đón đồng chí Tăng Duy Khang, Bí thư Thành ủy Đông Hưng (Trung Quốc). (Ảnh: Quang Thọ)

Đoàn đại biểu Thành ủy, Chính quyền nhân dân thành phố Đông Hưng (Trung Quốc) chúc mừng Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Ngày 21/8, tại phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam), Đoàn đại biểu Thành ủy, Chính quyền nhân dân thành phố Đông Hưng (Trung Quốc) do đồng chí Tăng Duy Khang, Bí thư Thành ủy Đông Hưng làm Trưởng đoàn đã sang thăm và chúc mừng 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026).

Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu giải trình. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường: Nhà nước bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân khi giao dịch đất đai

Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho rằng công chứng trong giao dịch đất đai chỉ là một thủ tục, không nhất thiết phải quy định trong Luật Đất đai. Nội dung này đã được đưa vào dự thảo Nghị định, đồng thời Nhà nước vẫn phải bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất trong các giao dịch dân sự.