Đổi mới tư duy và phương thức lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức làm luật, hướng tới nền lập pháp hiện đại, linh hoạt, kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Quang cảnh tọa đàm.
Quang cảnh tọa đàm.

Sáng 29/12, tại Hà Nội, Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Quốc hội và hoạt động lập hiến, lập pháp - Từ Hiến pháp 1946 đến cải cách thể chế trong kỷ nguyên phát triển mới”.

Tham dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách; cùng các chuyên gia, nhà khoa học có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực lập hiến, lập pháp và cải cách thể chế.

Tọa đàm nhằm nhìn lại quá trình hình thành và phát triển của hoạt động lập hiến, lập pháp của Quốc hội Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử; đồng thời trao đổi, thảo luận về những yêu cầu đặt ra đối với công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, gắn với chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Tiến sĩ Lê Thanh Kim, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân, cho biết, lịch sử lập hiến, lập pháp của Việt Nam là quá trình gắn liền với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ Hiến pháp năm 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - đến Hiến pháp năm 2013, Quốc hội luôn giữ vai trò trung tâm trong việc kiến tạo nền tảng pháp lý của Nhà nước, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

ptbt-lethanhkim2.jpg
Tiến sĩ Lê Thanh Kim, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân phát biểu khai mạc tọa đàm.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những biến chuyển nhanh chóng và sâu sắc, Quốc hội đứng trước sứ mệnh tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng đồng bộ, ổn định nhưng linh hoạt; chặt chẽ nhưng không cản trở phát triển; bảo đảm tính dự báo, tính khả thi và khả năng thích ứng cao. "Đổi mới tư duy lập pháp, chuyển mạnh từ 'quản lý' sang 'kiến tạo phát triển'; nâng cao chất lượng xây dựng luật; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của Quốc hội - đó là những yêu cầu mang tính chiến lược", Tiến sĩ Lê Thanh Kim nhấn mạnh.

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận về các chặng đường lớn của công tác lập hiến, lập pháp. Nhiều ý kiến khẳng định, Hiến pháp năm 1946 là nền tảng tư tưởng lập hiến của Việt Nam, thể hiện tầm nhìn tiến bộ về chủ quyền quốc gia, chính quyền của nhân dân, quyền con người, tinh thần pháp quyền và tổ chức quyền lực nhà nước. Quốc hội khóa I đã đóng vai trò tiên phong, đặt nền móng cho Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Các đại biểu cũng trao đổi, đánh giá quá trình phát triển của hoạt động lập pháp gắn với các bản Hiến pháp năm 1959, 1980 và đặc biệt là Hiến pháp năm 1992 trong bối cảnh Đổi mới. Theo đó, cùng với việc xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và đẩy mạnh hội nhập quốc tế, tư duy lập pháp của Quốc hội từng bước được đổi mới, góp phần hoàn thiện thể chế kinh tế và nâng cao vị thế của Việt Nam.

nguyendinhcung5.jpg
TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, phát biểu tại tọa đàm.

Thảo luận về công tác lập pháp sau Hiến pháp năm 2013 - nội dung trọng tâm của tọa đàm - các ý kiến thống nhất nhận định đây là bước phát triển quan trọng của tư duy lập pháp hiện đại, với nhiều điểm đổi mới như hiến định rõ ràng quyền con người, quyền công dân; xác lập nguyên tắc kiểm soát quyền lực nhà nước; hoàn thiện mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Hiến pháp năm 2013 là cơ sở hiến định cho cải cách thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên số và giai đoạn phát triển mới, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy và phương thức lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển; chủ động hoàn thiện thể chế, bảo đảm pháp luật đi trước, mở đường cho đổi mới sáng tạo; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quy trình xây dựng pháp luật nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả thực thi.

Kết luận Tọa đàm, các ý kiến thống nhất khẳng định: Từ Hiến pháp năm 1946 đến Hiến pháp năm 2013 và yêu cầu cải cách thể chế hiện nay, Quốc hội luôn giữ vai trò trung tâm trong hoạt động lập hiến, lập pháp. Trong giai đoạn phát triển mới, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức làm luật, hướng tới nền lập pháp hiện đại, linh hoạt, kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Tọa đàm là hoạt động có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần làm sâu sắc hơn nhận thức về vai trò của Quốc hội trong xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập trong kỷ nguyên phát triển mới.

Có thể bạn quan tâm

Xung lực mới thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với Lào, Campuchia

Xung lực mới thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với Lào, Campuchia

Nhận lời mời của Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Saleumxay Kommasith và Thủ tướng Vương quốc Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và Vương quốc Campuchia từ ngày 8 đến 10/10.

Quang cảnh buổi làm việc. (Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang)

Nghiên cứu, triển khai mô hình tàu bệnh viện tại Phú Quốc

Chiều 7/10, tại Trụ sở Chính phủ, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ làm việc với ông César Louis-Philip Marseille, Tổng Giám đốc Công ty VAMED Engineering GmbH (Áo), thành viên Hội đồng quản trị Tập đoàn VAMED+WWH (Đức).

[Video] Thời sự 24h ngày 7/10/2026: Trung ương thảo luận Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng

[Video] Thời sự 24h ngày 7/10/2026: Trung ương thảo luận Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Tổng thống Panama José Raúl Mulino; Hà Nội bổ sung thêm điểm bắn pháo hoa tối 10/10.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Panama Javier Eduardo Martínez-Acha Vásquez. (Ảnh: Bộ Ngoại giao Việt Nam)

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Panama

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Cộng hòa Panama José Raúl Mulino Quintero từ ngày 5-8/10, chiều 7/10, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã gặp, làm việc với Bộ trưởng Ngoại giao Panama Javier Eduardo Martínez-Acha Vásquez.

Đại tá Kpă Y Thạch, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk trao giải Nhất, Nhì, Ba cho các cá nhân đạt thành tích xuất sắc trong hội thi. (Ảnh: DÂN QUÂN)

Nâng cao chất lượng Phó Đồn trưởng nghiệp vụ Biên phòng, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới

Ngày 7/10, tại Tiểu đoàn Huấn luyện-Cơ động (xã Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk), Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk tổ chức bế mạc Hội thi Phó Đồn trưởng nghiệp vụ giỏi năm 2026. Đại tá Kpă Y Thạch, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk dự và chủ trì lễ bế mạc.

Nhà nghiên cứu Uch Leang - quyền Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu Á-Phi và Trung Đông, Học viện Quan hệ Quốc tế Campuchia, Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia, Chủ tịch Hội cựu sinh viên Campuchia từng học tại Việt Nam. (Ảnh: HUY VŨ)

Học giả Campuchia: Việt Nam và Campuchia cần chuyển hóa niềm tin chính trị thành những giá trị thiết thực

Nhân chuyến thăm chính thức Campuchia của Thủ tướng Lê Minh Hưng, nhà nghiên cứu Uch Leang có bài viết đăng trên Cổng thông tin điện tử của Học viện Hoàng gia Campuchia, trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ chuyển hóa niềm tin chính trị và tình hữu nghị truyền thống giữa hai đất nước thành những kết quả hợp tác thiết thực.

Nghị quyết 23-NQ/TW: Tạo ra những cơ chế thực chất để cộng đồng phát huy vai trò chủ thể, trở thành nguồn lực chiến lược

Nghị quyết 23-NQ/TW: Tạo ra những cơ chế thực chất để cộng đồng phát huy vai trò chủ thể, trở thành nguồn lực chiến lược

Khẳng định, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong tư duy đối với cộng đồng kiều bào trong giai đoạn mới, Tiến sĩ Hoàng Thị Hồng Hà, Việt kiều tại Pháp kỳ vọng Nghị quyết sớm được cụ thể hóa thành những cơ chế có thể nhìn thấy, tiếp cận và sử dụng được trong thực tế.

Bài 2: Đưa hơi thở cuộc sống vào những quyết sách trúng, đúng

Bài 2: Đưa hơi thở cuộc sống vào những quyết sách trúng, đúng

Một kỳ họp không thường lệ song mở ra nhiều cách tiếp cận mới trong hoạt động lập pháp. Khi vấn đề cấp thiết được xử lý kịp thời, điểm nghẽn được nhận diện đúng và chính sách được bàn từ gốc, Quốc hội có thêm điều kiện để quyết định sát thực tiễn hơn.

Thành phố Quảng Ninh đẩy mạnh các sản phẩm du lịch xanh, du lịch cao cấp, kinh tế đêm và liên kết các điểm đến. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Bài 3: Mở rộng không gian, nâng cao chất lượng phát triển

Khẳng định quan điểm không ngừng bồi đắp năng lực quốc gia, trên cơ sở xác định những động lực mới của tăng trưởng, Trung ương đề ra yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển quốc gia theo hướng liên kết, hiệu quả và bền vững.