Đổi mới tư duy và phương thức lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức làm luật, hướng tới nền lập pháp hiện đại, linh hoạt, kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Quang cảnh tọa đàm.
Quang cảnh tọa đàm.

Sáng 29/12, tại Hà Nội, Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Quốc hội và hoạt động lập hiến, lập pháp - Từ Hiến pháp 1946 đến cải cách thể chế trong kỷ nguyên phát triển mới”.

Tham dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách; cùng các chuyên gia, nhà khoa học có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực lập hiến, lập pháp và cải cách thể chế.

Tọa đàm nhằm nhìn lại quá trình hình thành và phát triển của hoạt động lập hiến, lập pháp của Quốc hội Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử; đồng thời trao đổi, thảo luận về những yêu cầu đặt ra đối với công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, gắn với chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Tiến sĩ Lê Thanh Kim, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân, cho biết, lịch sử lập hiến, lập pháp của Việt Nam là quá trình gắn liền với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ Hiến pháp năm 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - đến Hiến pháp năm 2013, Quốc hội luôn giữ vai trò trung tâm trong việc kiến tạo nền tảng pháp lý của Nhà nước, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

ptbt-lethanhkim2.jpg
Tiến sĩ Lê Thanh Kim, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân phát biểu khai mạc tọa đàm.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những biến chuyển nhanh chóng và sâu sắc, Quốc hội đứng trước sứ mệnh tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng đồng bộ, ổn định nhưng linh hoạt; chặt chẽ nhưng không cản trở phát triển; bảo đảm tính dự báo, tính khả thi và khả năng thích ứng cao. "Đổi mới tư duy lập pháp, chuyển mạnh từ 'quản lý' sang 'kiến tạo phát triển'; nâng cao chất lượng xây dựng luật; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của Quốc hội - đó là những yêu cầu mang tính chiến lược", Tiến sĩ Lê Thanh Kim nhấn mạnh.

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận về các chặng đường lớn của công tác lập hiến, lập pháp. Nhiều ý kiến khẳng định, Hiến pháp năm 1946 là nền tảng tư tưởng lập hiến của Việt Nam, thể hiện tầm nhìn tiến bộ về chủ quyền quốc gia, chính quyền của nhân dân, quyền con người, tinh thần pháp quyền và tổ chức quyền lực nhà nước. Quốc hội khóa I đã đóng vai trò tiên phong, đặt nền móng cho Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Các đại biểu cũng trao đổi, đánh giá quá trình phát triển của hoạt động lập pháp gắn với các bản Hiến pháp năm 1959, 1980 và đặc biệt là Hiến pháp năm 1992 trong bối cảnh Đổi mới. Theo đó, cùng với việc xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và đẩy mạnh hội nhập quốc tế, tư duy lập pháp của Quốc hội từng bước được đổi mới, góp phần hoàn thiện thể chế kinh tế và nâng cao vị thế của Việt Nam.

nguyendinhcung5.jpg
TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, phát biểu tại tọa đàm.

Thảo luận về công tác lập pháp sau Hiến pháp năm 2013 - nội dung trọng tâm của tọa đàm - các ý kiến thống nhất nhận định đây là bước phát triển quan trọng của tư duy lập pháp hiện đại, với nhiều điểm đổi mới như hiến định rõ ràng quyền con người, quyền công dân; xác lập nguyên tắc kiểm soát quyền lực nhà nước; hoàn thiện mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Hiến pháp năm 2013 là cơ sở hiến định cho cải cách thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên số và giai đoạn phát triển mới, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy và phương thức lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển; chủ động hoàn thiện thể chế, bảo đảm pháp luật đi trước, mở đường cho đổi mới sáng tạo; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quy trình xây dựng pháp luật nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả thực thi.

Kết luận Tọa đàm, các ý kiến thống nhất khẳng định: Từ Hiến pháp năm 1946 đến Hiến pháp năm 2013 và yêu cầu cải cách thể chế hiện nay, Quốc hội luôn giữ vai trò trung tâm trong hoạt động lập hiến, lập pháp. Trong giai đoạn phát triển mới, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức làm luật, hướng tới nền lập pháp hiện đại, linh hoạt, kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Tọa đàm là hoạt động có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần làm sâu sắc hơn nhận thức về vai trò của Quốc hội trong xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập trong kỷ nguyên phát triển mới.

Có thể bạn quan tâm

Lễ công bố Quyết định thành lập Chi bộ Đảng Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc số 1 Bộ Công an và các Tổ Đảng trực thuộc. (Ảnh: VNFPU1)

Thành lập Chi bộ Đảng Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc số 1 Bộ Công an

Việc thành lập Chi bộ Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đánh dấu mốc đặc biệt quan trọng, khẳng định sự quan tâm sâu sắc, toàn diện của Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an trong việc bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với lực lượng cảnh sát gìn giữ hòa bình.

Tỉnh Vĩnh Long phát động thi đua đưa Nghị quyết vào cuộc sống.

Vĩnh Long phát động thi đua nhanh chóng đưa Nghị quyết vào cuộc sống

Tối 3/4, tỉnh Vĩnh Long tổ chức Chương trình phát động đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng và thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp; đồng thời chào mừng thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp.

Quang cảnh buổi làm việc.

Đoàn công tác Bộ Quốc phòng Quân đội nhân dân Lào thăm Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng

Chiều 3/4 tại Đà Nẵng, Đoàn công tác Bộ Quốc phòng Quân đội Nhân dân Lào do Thượng tướng Saichay Kommasith, Ủy viên Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Thứ trưởng Quốc phòng Lào, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Lào làm Trưởng đoàn đã đến thăm Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng. 

[Video] Thời sự 24h ngày 3/4/2026: Tăng trưởng hai con số phải bằng chất lượng, kỷ cương và vì nhân dân

[Video] Thời sự 24h ngày 3/4/2026: Tăng trưởng hai con số phải bằng chất lượng, kỷ cương và vì nhân dân

Bản tin cập nhật những vấn đề nổi bật: Tăng trưởng hai con số phải bằng chất lượng, kỷ cương và vì nhân dân; Không hoán đổi lịch làm việc dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4-1/5 để nghỉ kéo dài 9 ngày; Lãi suất huy động tăng nóng, chạm mốc 10%; 40 quốc gia thảo luận việc “dùng vũ lực” để mở lại Eo biển Hormuz.

Đồng chí Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Trưởng đoàn Kiểm tra số 25 chủ trì hội nghị. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Thông báo kết luận kiểm tra, giám sát đối với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lạng Sơn

Chiều 3/4, tại Hà Nội, Đoàn Kiểm tra số 25 của Bộ Chính trị do đồng chí Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương làm Trưởng đoàn tổ chức hội nghị thông báo kết luận về kết quả giám sát đợt 1; triển khai kế hoạch kiểm tra đợt 2 đối với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lạng Sơn.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Nỗ lực phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất

Ngày 3/4, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ và Thường vụ Đảng ủy Chính phủ về một số nội dung quan trọng, trong đó có nội dung về các đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi).

Một góc thành phố Hải Phòng hôm nay. (Ảnh minh họa: ĐỨC NGHĨA)

Hải Phòng phê chuẩn kết quả bầu, bổ nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã

Theo đề nghị của Thường trực Hội đồng nhân dân các xã, phường, đặc khu và đề xuất của Sở Nội vụ Hải Phòng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ký ban hành các quyết định phê chuẩn kết quả bầu, bổ nhiệm 114 Chủ tịch và 226 Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu thuộc thành phố nhiệm kỳ 2026-2031.

Quang cảnh Hội nghị công bố các quyết định về nhân sự tại Cà Mau chiều 3/4.

Cà Mau luân chuyển, điều động nhân sự chủ chốt sau bầu cử

Chiều 3/4, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau tổ chức Hội nghị công bố quyết định về công tác cán bộ. Dự và chủ trì Hội nghị có đồng chí Huỳnh Quốc Việt, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy và đồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau.

Tổng Bí thư Tô Lâm trao Huân chương Độc lập hạng Nhất và Huân chương Quân công hạng Nhất tặng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Lễ trao Huân chương Độc lập, Huân chương Quân công, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc tặng lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước

Chiều 3/4, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã tổ chức Lễ trao Huân chương Độc lập, Huân chương Quân công, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc tặng lãnh đạo chủ chốt, lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương và Quân đội.

Quốc hội sẽ bầu, phê chuẩn bổ nhiệm 39 chức danh tại Kỳ họp thứ nhất

Quốc hội sẽ bầu, phê chuẩn bổ nhiệm 39 chức danh tại Kỳ họp thứ nhất

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên cho biết, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội sẽ bầu và phê chuẩn bổ nhiệm khoảng 39 chức danh liên quan đến toàn bộ các vị trí lãnh đạo cấp cao của Nhà nước ở Trung ương, bảo đảm điều kiện để kiện toàn đồng bộ các thiết chế theo nhiệm kỳ mới.