Từ hợp tác đến gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào

Trong lịch sử quan hệ hợp tác, Việt Nam và Lào duy trì trao đổi các chuyến thăm thường xuyên giữa lãnh đạo cấp cao. Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm và phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam mang ý nghĩa chính trị, lịch sử sâu sắc. Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên tới Lào của đồng chí Tô Lâm trên cương vị Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, diễn ra trong bối cảnh Đảng, Nhà nước, nhân dân Lào hân hoan kỷ niệm 50 năm Quốc khánh, 105 năm Ngày sinh Chủ tịch Kaysone Phomvihane và trước thềm Đại hội lần thứ XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.

Chuyến thăm nhằm khẳng định sự ủng hộ toàn diện của Đảng, Nhà nước, nhân dân Việt Nam đối với công cuộc đổi mới, bảo vệ và xây dựng đất nước Lào, tiếp thêm động lực cho Đảng, Nhà nước và nhân dân các dân tộc Lào, làm sâu sắc hơn và nâng tầm mối quan hệ trong giai đoạn mới. Đây cũng là dịp quan trọng để tuyên truyền sâu rộng tới mọi tầng lớp nhân dân hai nước, nhất là thế hệ trẻ, nhằm tăng cường hơn nữa hiểu biết, bồi đắp trách nhiệm giữ gìn, phát huy mối quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào.

Là hai quốc gia láng giềng, có đường biên giới chung trên 2.000 km, cùng dựa vào dãy Trường Sơn hùng vĩ, cùng uống chung dòng nước Mê Công, Việt Nam và Lào có mối gắn kết tự nhiên bền vững. Khi hai dân tộc trải qua những thử thách lớn lao của lịch sử để làm chủ vận mệnh của mình, mối quan hệ đó ngày càng gắn bó keo sơn, không ngừng được hun đúc, trở thành mối quan hệ đặc biệt và vĩ đại. Đường Hồ Chí Minh (đường Trường Sơn) trên đất Lào đã được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia của Lào và là biểu tượng đẹp đẽ, rất ý nghĩa của tình đoàn kết giữa hai nước trong giai đoạn đấu tranh giải phóng dân tộc.

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: Đoàn kết gắn bó keo sơn chính là mạch nguồn của quan hệ Việt-Lào. Không có mạch nguồn kết dính đó, Việt Nam-Lào sẽ chỉ là hai quốc gia láng giềng “đứng cạnh nhau”. Có chất kết dính “đoàn kết”, hai nước trở thành hai dân tộc “đứng cùng nhau”, “kề vai sát cánh” trong các chặng đường phát triển.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, các nhà lãnh đạo hai nước đã đánh giá kết quả hợp tác song phương và đề ra định hướng phát triển quan hệ mang tính chiến lược, lâu dài, hướng đến lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới. Hai bên thống nhất bổ sung nội hàm “gắn kết chiến lược” nhằm nâng tầm mối quan hệ phù hợp yêu cầu mới của thời đại.

Phát biểu chính sách tại Học viện Chính trị và Hành chính quốc gia Lào, cái nôi đào tạo các thế hệ cán bộ lãnh đạo, quản lý của nước bạn, Tổng Bí thư Tô Lâm đã làm rõ phương hướng “gắn kết chiến lược” là gắn kết song phương; gắn kết tiểu vùng, đặc biệt là ba nước Đông Dương; gắn kết khu vực và quốc tế.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, nếu hai nước chỉ “hợp tác” thì chưa đủ, mà phải nâng tầm từ hợp tác lên “gắn kết” vì gắn kết mang tính chiến lược, có thiết kế tổng thể, có phân vai, có bổ sung lẫn nhau. “Chìa khóa” cho giai đoạn gắn kết chiến lược mới giữa Việt Nam và Lào là giữ vững lòng tin chiến lược, hết sức coi trọng tình đoàn kết đặc biệt trước sau như một.

Sau gần 40 năm đổi mới, Lào đã đạt nhiều thành tựu to lớn, toàn diện. Nền kinh tế phát triển từng bước và duy trì ở mức tăng trưởng khá. Năm 2024, tăng trưởng 4,2% nhờ phục hồi mạnh mẽ của đầu tư nước ngoài và đón lượng khách du lịch tăng kỷ lục. Tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm đạt 4,3%, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 4,5%. Cơ sở hạ tầng như đường giao thông, nhà ở, các tòa nhà văn phòng được chú trọng đầu tư xây dựng, nâng cấp.

Trong định hướng phát triển, Lào nỗ lực biến “quốc gia không giáp biển” thành “quốc gia kết nối đất liền”. Với vị trí chiến lược nằm giữa Trung Quốc, Thái Lan, Việt Nam, Campuchia và Myanmar, Lào đang đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng giao thông đường bộ, đường sắt, logistics... nhằm trở thành “cầu nối” giữa Trung Quốc và ASEAN. Cuối tháng 4/2025, việc đưa vào khai thác Cảng biển thứ 3 - Cảng quốc tế Lào-Việt Nam tại Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh) đã mở thêm một cửa ngõ mới giúp nước bạn Lào có cảng biển, thuận lợi xuất, nhập khẩu hàng hóa thông qua đường biển, tăng cường khả năng cạnh tranh kinh tế. Công trình này còn góp phần kết nối Lào với các tỉnh đông bắc Thái Lan và các khu vực khác trong tiểu vùng sông Mê Công.

Hiện, nhà đầu tư từ 53 quốc gia đầu tư tại Lào và Lào có quan hệ thương mại với 163 quốc gia, vùng lãnh thổ, các tổ chức trên thế giới. Việt Nam là một trong những nước dẫn đầu về đầu tư tại Lào, có 274 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký 5,82 tỷ USD. Nhiều dự án hoạt động hiệu quả, nhất là trong các lĩnh vực viễn thông, ngân hàng, năng lượng, khai khoáng, cao su và chế biến lương thực. Đầu tư của Việt Nam vào Lào đang tăng theo hướng bền vững, 8 tháng đầu năm 2025 đạt 322 triệu USD (gấp 6 lần cùng kỳ 2024), tập trung vào năng lượng, khai khoáng và vận tải.

Hợp tác giáo dục-đào tạo, văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân tiếp tục được quan tâm nâng cao cả về chất và lượng. Lào và Việt Nam đã phối hợp đề xuất và được UNESCO công nhận Vườn quốc gia Hin Nậm Nỗ của Lào là Di sản Thiên nhiên thế giới xuyên biên giới cùng với Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng của Việt Nam…

Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào càng trân trọng mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện Việt Nam-Lào đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane, Chủ tịch Souphanouvong gây dựng và trải qua thử thách ngọn lửa cách mạng nhiều thập kỷ, đã trở thành di sản chung vô giá, là quy luật tồn tại và phát triển của hai nước.

Đọc diễn văn tại Lễ kỷ niệm 50 năm Quốc khánh Lào, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith khẳng định sẽ tiếp tục bảo vệ thành quả cách mạng, kết quả và chiến thắng trong suốt 50 năm; kiên định đường lối đối ngoại hòa bình, độc lập, hữu nghị và hợp tác vì sự phát triển. Lào quyết tâm từng bước giải quyết khó khăn và thoát khỏi tình trạng kém phát triển vào năm 2026; phấn đấu đến năm 2055, kỷ niệm 100 năm Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, đất nước Lào phát triển có thu nhập trung bình cao...

Với tình cảm thủy chung, trong sáng, gắn bó sâu sắc, Việt Nam luôn coi trọng những thành tựu của Lào và xem đó như chính những thành tựu của mình. Trong cuộc hội kiến Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết, Việt Nam luôn dành ưu tiên cao nhất củng cố, tăng cường mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện với Lào. Thời gian tới, hai nước tiếp tục duy trì trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao trên tất cả các kênh, tổ chức tốt Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Lào diễn ra ngay sau Cuộc gặp cấp cao hai Đảng vào ngày 2/12 để triển khai kết quả hội đàm cấp cao và những thỏa thuận cấp cao giữa hai nước, trong đó có gắn kết chiến lược, cụ thể là gắn kết chiến lược về tầm nhìn phát triển, gắn kết không gian và hạ tầng, các hành lang kinh tế, logistics, năng lượng, chuyển đổi xanh.

Hai bên tích cực hỗ trợ nhau xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, tăng cường trao đổi kinh nghiệm quản lý kinh tế vĩ mô, cải cách thể chế; thúc đẩy hợp tác kinh tế thiết thực, hiệu quả hơn nữa, tiếp tục triển khai các dự án hợp tác trọng điểm, bảo đảm tiến độ; thúc đẩy các dự án kết nối, nhất là trong lĩnh vực giao thông, năng lượng; phối hợp chặt chẽ để giải quyết các điểm nghẽn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam triển khai hiệu quả và mở rộng các dự án đầu tư tại Lào, đóng góp thiết thực cho kinh tế-xã hội của Lào…

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam với nhiều hoạt động phong phú, mang ý nghĩa chiến lược cùng với việc mở rộng thêm nội hàm quan hệ hợp tác giữa hai nước đã viết tiếp các chương mới trong pho sử Việt Nam-Lào.