Từ di tích lịch sử đến những bài học sinh động

Địa đạo Củ Chi, một biểu tượng của sức mạnh Việt Nam trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều sáng kiến độc đáo. Từ mô hình học tập ứng dụng liên môn (STEM) đến “bảo tàng ảo” trong trò chơi điện tử trực tuyến (game online), thế hệ trẻ đang tiếp nối truyền thống và lòng tự hào dân tộc theo cách của thời đại mình.
Mô hình Địa đạo Củ Chi của nhóm học sinh Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội). (Ảnh LÊ DUY)
Mô hình Địa đạo Củ Chi của nhóm học sinh Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội). (Ảnh LÊ DUY)

Nằm ở huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh, Địa đạo Củ Chi ngày nay là di tích lịch sử văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đồng thời là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế.

Ứng dụng công nghệ trong giáo dục lịch sử

Có tổng chiều dài lên tới 250km, đầy đủ chức năng phòng thủ và chiến đấu, được tạo nên hoàn toàn bởi sức người từ những công cụ thô sơ, Địa đạo Củ Chi đã phản ánh trí tuệ, bản lĩnh của quân và dân ta, góp phần tạo nên những chiến công oanh liệt.

Một trong những sản phẩm nổi bật của giới trẻ trong việc tôn vinh Địa đạo là “Mô hình Địa đạo Củ Chi” của nhóm học sinh Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội), đã giành giải đặc biệt tại Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ 20-năm 2024 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. Mô hình do nhóm 5 học sinh khối lớp 8 và 9 là Lưu Bảo Châu, Nguyễn Duy Kiên, Nguyễn Lâm Uyên, Lê Ngọc Khải Vỹ, Nguyễn Thanh Mai khởi xướng, thực hiện.

Điểm nổi bật của sản phẩm là sự kết hợp giữa yếu tố truyền thống và hiện đại: tạo hình các robot chiến sĩ và dân quân được nặn bằng bột tò he; trong khi hoạt động được thiết kế và vận hành các công nghệ như cảm biến, tự động hóa, sử dụng pin năng lượng mặt trời… Các nhân vật robot có thể di chuyển theo kịch bản video trình chiếu để điều hướng người xem đến các vị trí trong địa đạo. Đèn led tại khu vực được giới thiệu cũng phát sáng, tạo hiệu ứng bắt mắt, mang lại trải nghiệm trực quan.

Mô hình này còn tích hợp các mã QR giúp học sinh và người tham quan có thể tìm hiểu thêm thông tin lịch sử về từng điểm trong địa đạo, từ hầm chứa vũ khí, kho lương thực, khu quân y… cho đến các chiến thuật chiến đấu sử dụng trong thời kỳ kháng chiến.

Nhóm học sinh cũng tạo ra trò chơi hỏi đáp lịch sử với ba cấp độ, cung cấp kiến thức về Địa đạo Củ Chi một cách thú vị và sinh động. Toàn bộ nội dung thông tin được viết bằng ngôn ngữ tiếng Việt và tiếng Anh, có lời thu âm, tra cứu thông tin, video tương tác... giúp học sinh có trải nghiệm mới khi học lịch sử cũng như mang đến khả năng tiếp cận khán giả quốc tế.

Theo đánh giá của Hội đồng giám khảo, mô hình có tiềm năng trở thành giáo cụ thực tế hữu ích, phù hợp với giáo viên, học sinh các cấp trong việc dạy và học về một di tích lịch sử quan trọng của đất nước. Đại diện nhóm, em Lưu Bảo Châu chia sẻ, thời gian tới nhóm sẽ tiếp tục phát triển thêm tính năng, bổ sung thêm các ngôn ngữ thông dụng, như tiếng Trung, Nga, Pháp, Tây Ban Nha, Hàn Quốc. Các em cũng dự định sáng tạo thêm mô hình giới thiệu về Địa đạo Vịnh Mốc (Quảng Trị).

"Vẽ" bản đồ địa đạo trong không gian số

Bên cạnh sáng tạo trong giáo dục truyền thống, kỹ thuật số cũng đang là công cụ đắc lực giúp giới trẻ tiếp cận và tôn vinh các giá trị lịch sử của dân tộc. Một dự án đặc biệt khác về Địa đạo Củ Chi là sự tái hiện công trình quân sự huyền thoại này trong Mini World - một game online dành cho người chơi từ 9 tuổi trở lên.

Ra mắt đúng dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), bản đồ “Địa đạo Củ Chi-Theo dấu bình minh” nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt tham quan và bình luận sôi nổi của cộng đồng người chơi, cho thấy sức hấp dẫn và sự quan tâm mạnh mẽ của giới trẻ đối với những sáng tạo vừa giải trí vừa mang tính giáo dục, khơi dậy lòng tự hào và tinh thần dân tộc.

Nhóm tác giả lập trình là Mini-Dev, gồm Nguyễn Tuấn Tiến (sinh năm 1994), Trường Giang (sinh năm 2006), Hoàng Nhân (sinh năm 2011) và Mini Cá (sinh năm 2007); đã dành khoảng ba tuần để nghiên cứu và dựng lại Địa đạo Củ Chi trong môi trường game. Để bảo đảm các chi tiết trong bản đồ sát với thực tế, nhóm đã chia nhau tham khảo từ nhiều nguồn tư liệu cũng như đến khu di tích lịch sử. Trưởng nhóm Nguyễn Tuấn Tiến cho biết, ý tưởng tạo Địa đạo Củ Chi trong Mini World ra đời từ hiệu ứng mạnh mẽ của bộ phim điện ảnh “Địa Đạo - Mặt trời trong bóng tối”.

Nhóm mong muốn các bạn thanh thiếu niên chưa có điều kiện tham quan Địa đạo Củ Chi, hoặc chưa đủ tuổi để xem bộ phim “Địa Đạo” cũng biết đến và cảm nhận được một địa danh độc đáo chứa đựng bao kỳ tích. Là trò chơi trực tuyến, bản đồ tích hợp nhiều nhiệm vụ tương tác như hoàn thành hành trình, trả lời câu hỏi lịch sử, tìm kiếm vật phẩm… để người chơi trải nghiệm và ghi nhớ lịch sử một cách tự nhiên, thú vị. Sau khi kết thúc “Địa đạo Củ Chi”, nhân vật trong game sẽ bước tiếp tới một bản đồ mới thể hiện các công trình văn hóa và danh lam thắng cảnh khác trên đất nước Việt Nam, cũng được xây dựng bởi Mini-Dev. Đó là thông điệp nhân văn từ nhóm tác giả GenZ: sau bóng tối của chiến tranh sẽ là ánh sáng của hòa bình, nơi non sông tươi đẹp đang phát triển từng ngày và tiếp tục mở ra những trang sử mới.

Qua những dự án trên, có thể thấy khả năng sáng tạo phong phú và linh hoạt của các bạn trẻ Việt Nam trong việc kết nối quá khứ và hiện tại, phát huy các di sản quý báu của dân tộc qua lăng kính công nghệ. Với những “chương trình” học nằm ngoài sách vở chân thực và hấp dẫn, giá trị của Địa đạo Củ Chi nói riêng và các di tích, địa danh lịch sử nói chung đã và đang được giữ gìn, lan tỏa tới mai sau, từ Việt Nam ra thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu và khán giả xúc động hòa mình cùng lời ca, giai điệu trong chương trình.

Thanh Hóa: Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” - Kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước

Với các tiết mục đặc sắc, được dàn dựng công phu, chương trình nghệ thuật đặc biệt “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” tại Thanh Hóa đã mang đến cho khán giả những cảm xúc sâu lắng về cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng.

Nam tài tử Ji Chang-wook. (Ảnh: VFDA)

Diễn viên Ji Chang-wook sẽ có mặt tại Liên hoan phim châu Á- Đà Nẵng lần IV

Nam diễn viên Hàn Quốc nổi tiếng Ji Chang-wook sẽ góp mặt tại Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2026, diễn ra từ ngày 28/6 đến 4/7. Sự xuất hiện của ngôi sao Hàn Quốc được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những điểm nhấn nổi bật của Liên hoan phim năm nay, thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả và giới yêu điện ảnh.

Ê-kíp làm phim giao lưu cùng khán giả trong buổi công chiếu ra mắt. (Ảnh: ĐOÀN PHIM CUNG CẤP)

Ứng dụng công nghệ CGI và AI trong “Mesdames Thanh Sắc”

Trước khi chính thức khởi chiếu toàn quốc từ 19/6/2026, phim điện ảnh “Mesdames Thanh Sắc” vừa có buổi công chiếu ra mắt tại Thành phố Hồ Chí Minh. Bên cạnh sự góp mặt của dàn diễn viên thực lực, phim còn gây ấn tượng bởi sự đầu tư mạnh tay cho hình ảnh, với việc ứng dụng công nghệ để tái hiện bối cảnh Sài Gòn những năm 1960.

Khán giả xem Chương trình nghệ thuật “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” tại Hà Tĩnh.

Chương trình nghệ thuật “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” được đông đảo khán giả đón nhận tại Hà Tĩnh

Chương trình nghệ thuật “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” đã đưa khán giả trải qua nhiều cung bậc cảm xúc, từ những giai điệu đi cùng năm tháng “Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân”, “Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò Nghệ Tĩnh”, “Người về thăm quê”, “Trông cây lại nhớ đến Người” đến không gian lắng đọng qua tiết mục ngâm thơ “Bác ơi”…

Nghệ nhân làng tranh Đông Hồ chia sẻ về quy trình, kỹ thuật in tranh tại chương trình “Hồn trên giấy mộc”. (Ảnh: HỌA KÝ ĐÔNG HỒ)

Nối dài sức sống tranh Đông Hồ

Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, tranh dân gian Đông Hồ từng có thời kỳ phát triển rực rỡ, nhưng lại đang đối diện nguy cơ mai một trong dòng chảy cuộc sống hiện đại. Để tiếp thêm sinh lực cho dòng tranh này, nhiều dự án sáng tạo đã được triển khai, mang đến những cách tiếp cận mới vừa sinh động, vừa gần gũi.

Guitar Custom Showroom của Trần Quang Vũ tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Guitar Custom Việt Nam và câu chuyện đưa tinh hoa thủ công Việt vươn tầm thế giới

Trong bối cảnh nhu cầu cá nhân hóa nhạc cụ ngày càng gia tăng, Guitar Custom Việt Nam tạo dấu ấn bằng những cây đàn được chế tác thủ công, đáp ứng nhu cầu riêng của từng khách hàng. Nhờ chú trọng chất lượng và trải nghiệm người dùng, thương hiệu ngày càng được cộng đồng yêu nhạc tin tưởng lựa chọn.

Bên dòng Đà giang ở xã Tủa Thàng (tỉnh Điện Biên), bao đời nay cuộc sống của người dân tộc Dao cứ nối tiếp trong lặng lẽ yên bình. (Ảnh: TIỂU DŨNG)

Bình yên giữa đại ngàn Tây Bắc

Tại xã Tủa Thàng (tỉnh Điện Biên) có bốn thôn có đồng bào dân tộc Dao sinh sống. Trong đó Nậm Bành, Huổi Lóng là hai thôn của người Dao ở bên dòng Đà giang thơ mộng - nơi nhịp sống là một vòng tuần hoàn yên bình giữa đại ngàn Tây Bắc.

Cuộc thi có sự tham gia của giới chuyên môn và đông đảo sinh viên ngành báo chí.

Gắn đào tạo báo chí với thực tiễn nghề nghiệp

Đào tạo báo chí bên cạnh việc trang bị kiến thức trên giảng đường còn cần tới sự gắn kết chặt chẽ với thực tiễn nghề nghiệp. Thông qua Cuộc thi "Phóng viên tập sự-Nhà báo tương lai", sinh viên có thêm cơ hội trải nghiệm quy trình tác nghiệp, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp trước khi bước vào môi trường làm việc chuyên nghiệp.

Toàn cảnh hội thảo khoa học quốc tế.

Hội thảo khoa học quốc tế "Sưu tập tư liệu ảnh EFEO - Tiềm năng di sản”

Trong thế kỷ XX, ảnh EFEO được sử dụng cho công tác khảo cổ học, bảo tồn di sản, biên soạn tư liệu, nghiên cứu dân tộc học và kiến trúc học như nguồn tư liệu đối chứng quan trọng. Trên phạm vi rộng hơn, bộ tư liệu ảnh EFEO còn góp phần hình thành nền tảng tri thức phục vụ các hồ sơ đề cử di sản thế giới tại Việt Nam về sau.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Sắc hợp". (Ảnh: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam)

Cuộc đối thoại nghệ thuật trong "Sắc hợp"

"Sắc hợp" không chỉ là một buổi triển lãm nghệ thuật đơn thuần. Đó còn là cuộc hội ngộ của những người tâm hồn yêu hội họa. 55 tác phẩm được trưng bày với đa dạng chất liệu, thể hiện cá tính sáng tạo đầy màu sắc, phản ánh những góc nhìn đa chiều về đời sống và thế giới nội tâm của người nghệ sĩ.