Trong nỗi hoài nghi

Không có quá nhiều tín hiệu tích cực, song hy vọng vẫn luôn là một điều cần thiết, để hướng tới hòa bình, ổn định và phát triển, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tân Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany.
Tân Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany.

Với chiến thắng áp đảo trước ứng cử viên người Congo - ông Firmin Edouard Matoko - khi giành được tới 55/58 phiếu, cựu Bộ trưởng Du lịch và Cổ vật Ai Cập Khaled El-Enany đã được bầu giữ chức Tổng Giám đốc Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO), thay cho người tiền nhiệm là bà Audrey Azoulay (Pháp) sau nhiệm kỳ tám năm.

Là một nhà Ai Cập học danh tiếng, trong thời gian làm Bộ trưởng Du lịch và Cổ vật Ai Cập (2016-2022), ông đã hiện đại hóa hoạt động đón tiếp khách tại các di tích, khởi xướng chương trình “thẻ ưu đãi di sản” cho người dân Ai Cập, và chỉ đạo phục hồi nhiều bảo tàng quan trọng.

Ông El-Enany khẳng định cách tiếp cận: “Một UNESCO vì con người - giúp con người hành động để bảo vệ nhân quyền, thúc đẩy giáo dục, phát huy tiến bộ khoa học và bảo đảm quyền tiếp cận văn hóa cũng như tự do ngôn luận”. Trong một phiên điều trần trước Hội đồng chấp hành gồm 58 thành viên, ông từng cam kết thực hiện “chính sách cởi mở”, duy trì đối thoại thường xuyên, xử lý mọi hồ sơ “trên cơ sở bình đẳng, không chính trị hóa” và phản hồi nhanh chóng mọi yêu cầu của các nước.

Tròn hai năm ngày bùng phát cuộc xung đột đẫm máu tại Dải Gaza (7/10/2023), các quan chức Israel và lực lượng Hamas bắt đầu vòng đàm phán gián tiếp tại khu nghỉ dưỡng Sharm el-Sheikh bên bờ Biển Đỏ của Ai Cập, về kế hoạch hòa bình 20 điểm do Mỹ đề xuất.

Cho đến hiện tại, Hamas mới chỉ chấp thuận 6/20 điểm, bác bỏ yêu cầu giải giáp hoàn toàn và quyền duy trì kiểm soát an ninh của Israel, đồng thời phản đối cơ quan kỹ trị quốc tế không do người Palestine lãnh đạo. Các nước Arab như Ai Cập, Jordan, Saudi Arabia… cảnh báo: Kế hoạch sẽ chia cắt Bờ Tây và Gaza, làm suy yếu tiến trình thống nhất dân tộc Palestine. Chính quyền Palestine tại Ramallah, Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) chỉ trích kế hoạch bỏ qua ba trụ cột cốt lõi: Đường biên giới 1967, quyền hồi hương của người tị nạn và thủ đô Đông Jerusalem.

Giới chuyên gia cho rằng mặc dù có những nỗ lực đàm phán, nhưng các thỏa thuận ngừng bắn trước đây đều nhanh chóng sụp đổ do thiếu cơ chế giám sát chung và sự bất đồng sâu sắc giữa các bên về tương lai của Gaza. Theo Viện Brookings (Mỹ), kế hoạch có thể giúp đạt một thỏa thuận ngừng bắn và trao đổi con tin, song về trung và dài hạn, triển vọng hòa bình rất ảm đạm.

Ngày 6/10, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá: Khói thuốc lá đang giảm dần trên thế giới, song vẫn cần nhiều thời gian hơn nữa để chống lại thói quen tiêu cực này.

Trong báo cáo toàn cầu mới đây, WHO cho biết số người sử dụng thuốc lá đã giảm từ 1,38 tỷ người trong năm 2000 xuống còn 1,2 tỷ người vào năm 2024. Tính từ năm 2010, số người hút thuốc đã giảm 120 triệu người, tương đương 27%. Tuy nhiên, thuốc lá vẫn là nguyên nhân gây nghiện cho 20% người trưởng thành trên toàn thế giới, gây ra hàng triệu ca tử vong có thể phòng ngừa được mỗi năm.

pennfoundation.jpg
Tân Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany.

Theo tạp chí Nature, trong vài năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đã chứng minh khả năng phân tích dữ liệu, thiết kế thí nghiệm và đưa ra giả thuyết khoa học mới, khiến nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một ngày nào đó AI có thể sánh ngang với những bộ óc lỗi lạc nhất trong giới khoa học - thậm chí đạt được khám phá xứng đáng với giải Nobel.

Năm 2016, nhà sinh học Hiroaki Kitano, Giám đốc điều hành Sony AI, đã khởi xướng “Thử thách Nobel Turing” - kêu gọi phát triển một hệ thống AI đủ thông minh để tự mình thực hiện phát hiện khoa học đạt tầm Nobel. Theo mục tiêu của dự án, đến năm 2050, một “nhà khoa học AI” sẽ có thể tự hình thành giả thuyết, lập kế hoạch thí nghiệm và phân tích dữ liệu mà không cần con người can thiệp.

Nhà nghiên cứu Ross King, Đại học Cambridge (Anh), cho rằng mốc đó có thể đến sớm hơn: “Gần như chắc chắn rằng các hệ thống AI sẽ đạt đến trình độ giành được giải Nobel. Câu hỏi chỉ là trong 50 năm hay 10 năm tới”.

Có thể bạn quan tâm

Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.

Vòng xoáy đa chiều

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

“Bức tường sống” của người dân Iran trước một nhà máy điện.

Cuối cùng, thế giới cũng có thể tạm thở phào

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Liên hợp quốc và các cơ quan trực thuộc đã sẵn sàng ứng phó khủng hoảng nhân đạo ở Trung Đông.

Tàn phá và kiến tạo

Trong bối cảnh thế giới đang chấn động bởi những hậu quả của các biến cố địa chính trị - kinh tế, dù sao, nỗ lực xây đắp những điều tích cực vẫn luôn tồn tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành một vấn đề nóng bỏng.

Tiếng vọng của lời cam kết

Trong dòng chảy các sự kiện quốc tế, những mâu thuẫn, bất đồng vẫn luôn được tích tụ, và đòi hỏi ngày càng nhiều nỗ lực khai thông.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Mở hướng tìm bình an

Thế giới vẫn không hề yên ổn. Nhưng dù sao, những nỗ lực cải thiện tình hình cũng đã và đang được tiến hành.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.

Tình trạng an ninh nguồn nước trên toàn cầu ngày một trở nên đáng báo động.

Sát cánh trong những nỗi lo

Thế giới vẫn đang vận hành dưới cái bóng của không ít nỗi ám ảnh. Mặc dù vậy, trong mỗi vòng xoay, những nỗ lực hàn gắn cũng vẫn luôn hiện hữu.

Những nguồn lực tài chính dành cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế đang cạn kiệt.

Định hình những khởi đầu mới

Năm 2025 đã bước đến chặng đường cuối cùng, và ngay từ lúc này, dòng chảy sự kiện quốc tế toàn cầu đã bắt đầu hướng tới các vòng quay mới, thông qua một số vận động đáng chú ý ở nhiều lĩnh vực.

Liên hợp quốc và thế giới đang nỗ lực hồi sinh Dải Gaza.

Đi qua thử thách

Những nỗ lực hàn gắn và tái thiết vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, ở nhiều điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Cho dù, hiệu quả đích thực của nhiều hành động trong đó vẫn phải đợi thời gian trả lời.

Cao ủy Volker Turk.

Rào cản trước mặt

Có không ít những lộ trình hứa hẹn có thể được khai thông, song vẫn cần thêm thời gian để vượt qua mọi rào cản.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov.

Đợi chờ những hành động cụ thể

Đối với các vấn đề nóng bỏng ở phạm vi quốc tế và toàn cầu, điều thật sự quan trọng có lẽ không phải là những tuyên bố hay cam kết, mà chuyện các phát ngôn đó được hiện thực hóa như thế nào.

Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin (trái) và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường.

Mở rộng thêm những cánh cửa

Đã xuất hiện thêm những nỗ lực đáng chú ý nhằm tăng cường cũng như mở rộng các cơ hội hợp tác và phát triển, củng cố hòa bình cũng như bảo đảm ổn định xã hội, ở không ít khu vực trên thế giới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi.

Hướng về phía tương lai

Những vấn đề nóng bỏng vẫn tồn tại, nhưng trong dòng chảy sự kiện quốc tế, những cơ hội hợp tác cũng vẫn luôn hiện hữu, để hướng đến hòa bình, ổn định và phát triển.

Thượng viện Quốc hội Mỹ vẫn chưa thể đạt được đồng thuận, nhằm giúp chính phủ "mở cửa" trở lại.

Bất định và lạc quan

Trong khi một số tiến trình phục hồi đang bị gián đoạn hoặc vẫn trong tình trạng không chắc chắn, thì ở không ít lĩnh vực của dòng chảy sự kiện quốc tế, những tín hiệu tích cực - đồng nghĩa những cơ hội phát triển - cũng đã bắt đầu hé lộ.

Tự chủ năng lượng - vấn đề sống còn đối với EU.

Tìm kiếm những bước chuyển

Dòng chảy thời sự quốc tế tiếp tục cho thấy các nỗ lực thay đổi mạnh mẽ, nhằm tạo nên những bước ngoặt trên tiến trình phát triển.

Tỷ phú Bill Gates lo ngại về nguồn lực y tế toàn cầu.

Níu giữ, hàn gắn và kiến tạo

Trong một thế giới ngày càng trở nên bất an, vẫn luôn hiện hữu các nỗ lực ngăn chặn những hiểm họa, xoa dịu những nỗi đau, hay kiến tạo tiến trình phát triển.

Nhà máy điện hạt nhân Paks.

Tìm kiếm những cơ hội hàn gắn

Trong những vòng xoay bất định quanh các điểm nóng quốc tế, khát vọng về hòa bình, ổn định và hợp tác vẫn đang được thắp lên, bằng cách này hay cách khác.

Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 79 Philemon Yang.

Tin vào những giá trị cốt lõi

Những nỗ lực hợp tác quốc tế, tinh thần tôn trọng chủ quyền bình đẳng giữa các quốc gia và sự đề cao phẩm giá con người vẫn sẽ là ánh sáng dẫn đường cho nhân loại bước tới tương lai, cho dù các điểm nóng của hiện tại đang diễn biến phức tạp và khó lường đến mức độ nào.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent.

Những câu chuyện cũ, những khởi đầu mới

Thách thức luôn hiện hữu, trong mọi lĩnh vực, ở mọi điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Muôn hình vạn trạng, chúng luôn đòi hỏi những cách tiếp cận và giải quyết khác nhau.

Cuộc đối thoại cấp cao Nga-Mỹ mở ra nhiều triển vọng đột phá.

Triển vọng lạc quan

Những động thái tích cực đang diễn ra ở nhiều lĩnh vực, mở ra các triển vọng tươi sáng, hướng tới chấm dứt chiến tranh và đau khổ, phát triển kinh tế và ổn định cuộc sống người dân.