Xây lại niềm tin

“Chúng ta đang chứng kiến sự thiếu hụt niềm tin trầm trọng. Thời điểm hiện tại không còn là năm 1945. Đây đã là khóa họp thứ 81 (của Đại hội đồng Liên hợp quốc). Thế giới đã đổi thay và vận động không ngừng; nên Liên hợp quốc cũng phải chuyển mình, và tôi sẽ dốc sức thúc đẩy tiến trình đó” - tân Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc, ông Khalilur Rahman (người Bangladesh), phát biểu.

Tân Chủ tịch Khalilur Rahman phát biểu tại khóa họp lần thứ 81 Đại hội đồng Liên hợp quốc.
Tân Chủ tịch Khalilur Rahman phát biểu tại khóa họp lần thứ 81 Đại hội đồng Liên hợp quốc.

Đó là một cam kết mạnh mẽ được đưa ra, ngay sau khi ông Khalilur Rahman chính thức tiếp quản cương vị mới từ người tiền nhiệm Annalena Baerbock. Cam kết ấy đi kèm với khẩu hiệu hành động: “Khôi phục niềm tin, quản trị chuyển dịch: Vì một Liên hợp quốc hành động hiệu quả cho tất cả mọi người (Restoring Trust, Managing Transformation: A United Nations that Delivers for All)”.

Ông khẳng định: “Trong hơn tám thập kỷ qua, tổ chức của chúng ta (Liên hợp quốc) đã giúp thế giới tránh được việc bị cuốn vào một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba, có thể nói đó chính là lý do tồn tại của nó”, và chia sẻ: “Mỗi ngày, thường là khuất khỏi tầm mắt công chúng, Liên hợp quốc cùng đội ngũ chuyên gia tận tâm của tổ chức này vẫn nỗ lực cung cấp lương thực cho hàng triệu người, bao gồm người tị nạn và những người di cư khác trên khắp thế giới, hỗ trợ hòa bình và an ninh, chống lại các bệnh mãn tính và giúp các quốc gia giải quyết những thách thức xuyên biên giới phức tạp”.

Tuy vậy, ông cũng thừa nhận rằng Liên hợp quốc nhiều lần không đáp ứng được kỳ vọng, nhất là khi “các cuộc xung đột tiếp tục gây ra đau khổ to lớn cho con người, những thành tựu phát triển vẫn còn yếu ớt và mong manh, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng”.

Nhưng trên hết, điều khiến ông trăn trở nhất vẫn là chuyện: “Việc sự thiếu hụt lòng tin ngày càng gia tăng đang thử thách niềm tin vào các thể chế quốc tế cũng như các hành động tập thể”.

Cùng suy nghĩ với ông Khalilur Rahman, đương kim Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh: “Khôi phục niềm tin vào hệ thống đa phương là thách thức mang tính quyết định của thời đại chúng ta. Trong những thời khắc đầy biến động này, hệ thống giải quyết các vấn đề toàn cầu trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết”.

Tổng Thư ký Guterres cho rằng luật pháp quốc tế và quyền con người, vốn là những nền tảng quan trọng của Liên hợp quốc, vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức; trong khi những bất đồng và sự thiếu hụt lòng tin giữa các bên tiếp tục gây khó khăn cho việc tìm kiếm các giải pháp chung cũng như các chương trình hợp tác quốc tế.

Tuy nhiên, theo ông, ngay từ những ngày đầu thành lập, Liên hợp quốc đã luôn là nơi trực diện đối mặt những vấn đề cam go và hệ trọng nhất của nhân loại. Ông tin tưởng: “Thông qua ngoại giao, đối thoại và hợp tác, Đại hội đồng này có thể xây dựng lại niềm tin và thiện chí đang thiếu vắng trong địa chính trị hiện nay của chúng ta, nhằm bảo đảm cho người dân thế giới được thừa hưởng một tương lai tốt đẹp hơn, lành mạnh hơn và hòa bình hơn”.

Song, ông cũng thẳng thắn chỉ rõ: Từ Hội đồng Bảo an cho tới hệ thống tài chính thế giới, các thể chế của hệ thống đa phương lớn nhất hành tinh hiện đang phải nỗ lực hết sức, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày một khó khăn từ thực tiễn. Câu hỏi về nguồn cung tài chính ngày càng eo hẹp (nhất là khi các nhà tài trợ hàng đầu, nghĩa là những nước phát triển phương Tây, không còn sẵn sàng “mở két”, hoặc thậm chí sẵn sàng “quay lưng” với các cơ quan Liên hợp quốc, như nước Mỹ dưới thời đương kim Tổng thống Donald Trump) vẫn đang đeo đuổi ông, cho đến tận chặng cuối của nhiệm kỳ (trước khi bàn giao cho một người kế nhiệm vào tháng 1/2027).

Sẽ có không ít quốc gia đồng ý với ông Khalilur Rahman, rằng: “Ngày nay, trách nhiệm của chúng ta không chỉ là bảo vệ thể chế đa phương này, vì những lý do chính đáng để làm điều đó, mà còn là củng cố nó. Không chỉ đơn thuần là khơi gợi niềm tin mà chủ nghĩa đa phương dựa vào, mà chúng ta còn phải giành được niềm tin đó mỗi ngày”.

Tuy nhiên, trong bối cảnh địa chính trị phức tạp hiện tại, cuộc chiến này hứa hẹn sẽ rất cam go.

Có thể bạn quan tâm

Bà Kristalina Georgieva - Tổng Giám đốc IMF.

Tin vào sức chống chịu

Trong khi một bầu không khí u ám đang bao phủ hầu như tất cả mọi lĩnh vực của dòng chảy sự kiện quốc tế, những đánh giá đầy lạc quan từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về sự vững vàng của nền kinh tế thế giới có thể xem là một điểm sáng đáng lưu ý.

Cần thêm rất nhiều nguồn lực hỗ trợ, để ngăn chặn thảm họa lan rộng.

Ẩn họa sau hồi chuông báo động

Hơn 5.000 ca nhiễm và trên 2.320 người tử vong (xấp xỉ 46%). Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức cảnh báo: Đợt bùng phát dịch Ebola tại CHDC Congo, cho đến lúc này, đã trở thành tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu.

Bản thiết kế đài tưởng niệm các cựu quân nhân Mỹ chịu ảnh hưởng từ di chứng chất độc da cam, đang được đề xuất.

Công lý không chỉ cho riêng ai

65 năm sau lần đầu tiên quân đội Mỹ bắt đầu phun những dòng chất độc hóa học mầu da cam (dioxin, được gọi với cái tên hiền hòa là “chất diệt cỏ khai quang”) xuống dải đất hình chữ S (ngày 10/8/1961), nhằm cản bước tiến thống nhất non sông của Quân Giải phóng miền nam Việt Nam, có những nỗi đau giằng xé vẫn chưa từng nguôi ngoai. Song, chắc chắn, việc đòi lại công lý cho những nạn nhân của thứ chất độc đó không và sẽ không bao giờ chỉ là chuyện riêng của dân tộc này.

Thêm một vụ mùa thất bát đối với ngành nông nghiệp châu Âu.

Châu Âu và một mùa hè đắt đỏ

Từ cánh đồng đến chuồng trại, từ đàn gia súc đến giá cả thực phẩm trên kệ siêu thị, những làn sóng nhiệt cùng nạn cháy rừng của mùa hè 2026 đang âm thầm làm xáo trộn cuộc sống của người dân châu Âu.

Nếu cả hai eo biển huyết mạch này bị phong tỏa, "cơn khát nhiên liệu" của thế giới sẽ càng trở nên trầm trọng.

Chuỗi biến số đầy bất an

Thêm một tuyến hàng hải huyết mạch tại Trung Đông đối diện nguy cơ bị phong tỏa, và thế giới lại thấy mình đối diện một “cú sốc năng lượng” nữa, chỉ trong vòng nửa năm.

Nạn đói vẫn đang là một nỗi ám ảnh ở nhiều khu vực, đặc biệt là châu Phi.

Và cơn đói vẫn đang rình rập

Năm thứ ba liên tiếp, mức độ đói nghèo toàn cầu tiếp tục giảm, theo báo cáo mới nhất về Tình trạng an ninh lương thực và dinh dưỡng trên thế giới (SOFI) của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO). Vấn đề là, “những cải thiện này vẫn còn mong manh, phân bố không đồng đều và chưa đủ để đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) vào năm 2030”.

Các chương trình hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đã đạt được những thành tựu hết sức đáng ghi nhận.

Gia cố đường đến tương lai

Như Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đánh giá tại phiên khai mạc cấp bộ trưởng của Diễn đàn Chính trị cấp cao về Phát triển bền vững (ngày 13/7): Kể từ khi Chương trình Nghị sự 2030 được khởi động cách đây một thập kỷ, thế giới đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên…

Trí tuệ nhân tạo - khu vực phát triển thu hút số lượng lớn dòng vốn toàn cầu.

Đằng sau những tín hiệu phục hồi

Cơ quan Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) vừa công bố Báo cáo Đầu tư Thế giới 2026, trong đó chỉ ra: Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu trong năm 2025 tăng 6% so với năm 2024. Tuy nhiên, đà phục hồi vẫn diễn ra trong phạm vi hẹp, còn mong manh và phân bổ không đồng đều.

Ngân hàng Thế giới đã từ bỏ mục tiêu khí hậu, dưới sức ép của cổ đông lớn nhất - nước Mỹ.

Đòn đánh vào tương lai

Ngày 30/6, Ngân hàng Thế giới (WB) tuyên bố: Họ từ bỏ mục tiêu dành 45% tổng nguồn vốn cho các dự án có lợi ích về khí hậu toàn cầu.

Biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng đang tác động đến trẻ em theo cách ngày càng cực đoan.

Hiểm họa phủ bóng tương lai

Theo Báo cáo Rủi ro Khí hậu đối với Trẻ em (The Children’s Climate Risk Report) năm 2026 mà Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) vừa công bố, có tới 1,1 tỷ trẻ em hiện phải đối mặt cùng lúc với tác động của ít nhất ba hình thái khí hậu cực đoan - điều đã và đang gia tăng một cách đáng ngại, trong vòng hai thập kỷ qua.

Phiên toàn thể số 3 của Diễn đàn Tương lai ASEAN mang chủ đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại ASEAN: Không để ai bị bỏ lại phía sau". Ảnh: TTXVN

Thông điệp đoàn kết vì tương lai

Diễn ra trong hai ngày 9 và 10/6 tại Hà Nội, Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) năm 2026 thể hiện rõ những thông điệp gắn bó, đồng thuận, tích cực… trên tiến trình định hình cấu trúc khu vực ở giai đoạn mới.

Giao tranh tại Liban vẫn diễn ra căng thẳng, ngay trước thềm cuộc đàm phán.

Giữa sa mạc lòng tin

Ngày 2/6, Israel và Liban đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới tại Washington (Mỹ). Song, cùng lúc, thị trấn Toul (miền nam Liban) lại rung chuyển, dưới một cuộc oanh kích của không quân Israel.

Nắng nóng cực đoan đang thiêu đốt cả những khu vực thời tiết ôn hòa truyền thống, như châu Âu.

Những vết rạn dưới vòm nắng lửa

Nắng nóng cực đoan đang hành hạ thế giới, khi liên tiếp phá vỡ các đỉnh nhiệt. Thế nhưng, ở cao tầng, các nỗ lực chung tay ngăn chặn tiến trình nóng lên của Trái đất lại bộc lộ rõ những mâu thuẫn và bất đồng không dễ san lấp.

Tổng Giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Tổ kiến nơi chân đê

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA) lần thứ 79 diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố: Sự gia tăng đột biến các ca nhiễm virus Ebola có tính lây lan cao là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.

Ðòi hỏi tất yếu từ hiện thực

“Chúng ta cần cải cách sâu rộng các thể chế toàn cầu, bao gồm cả Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, nơi vẫn tồn tại một sự bất công mà lịch sử để lại, khi châu Phi đến lúc này vẫn chưa có ghế thường trực”.

Đó là rủi ro thảm họa, không chỉ là vấn đề kỹ thuật thuần túy.

“Ðại dịch số” – nguy cơ có thật

Năm 2025, ước tính có khoảng 376 tỷ email được gửi và nhận mỗi ngày, trên toàn thế giới. Vậy, điều gì sẽ xảy ra, nếu hệ thống đang hoạt động trơn tru trên không gian internet này đột nhiên trục trặc?

Một cú sốc đích thực dành cho OPEC và OPEC+.

Khoảng lặng sau cuộc chia ly

“Rất có khả năng”, nhiều quốc gia sẽ rút khỏi OPEC sau quyết định rời nhóm của Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Phát biểu của cựu đại sứ UAE tại Liên hợp quốc và Tổ chức Thương mại Thế giới, ông Obaid Ahmed Al-Zaabi, trên kênh RT để lại những dư âm lặng lẽ, nhưng cũng gợi lên nhiều suy ngẫm.

Hội nghị Mùa xuân IMF - WB 2026 chỉ ra những nguy cơ hiển hiện đối với cơ cấu kinh tế - xã hội toàn cầu.

Nguy cơ hiện hữu

Cho dù đến rạng sáng ngày 22/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran “cho đến khi các lãnh đạo và đại diện của họ có thể đưa ra một đề xuất thống nhất” (nhằm chấm dứt cuộc chiến), thì trên thực tế, ở nhiều khía cạnh toàn cầu, tình hình đã thật sự đi vào một quỹ đạo tiêu cực.

Ở Sudan lúc này, mỗi miếng ăn đã là cả một sự may mắn lớn lao.

Giới hạn của lương tri

Hàng triệu gia đình, nếu may mắn, có thể có được một bữa ăn mỗi ngày. Bình thường, họ phải chấp nhận nhịn đói. Có người đã phải ăn cả lá cây và thức ăn dùng cho chăn nuôi để tồn tại…

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), thế giới chưa từng trải qua một đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng với quy mô lớn như hiện tại.

Cẩn tắc vô áy náy!

Những diễn biến căng thẳng xoay quanh cuộc khủng hoảng Eo biển Hormuz, cũng như hệ quả tiêu cực mà nó mang lại cho hệ thống an ninh năng lượng toàn cầu đã và đang chỉ rõ: Việc xây dựng các lộ trình thay thế, đa dạng hóa nguồn cung đã và đang trở thành yếu tố sống còn, đối với mọi nền kinh tế.

"Mưa cực đoan" - thách thức mới đối với thế giới.

Áp lực dưới màn mưa

Trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu tiếp tục gia tăng, hệ thống tài nguyên nước cũng như ngành nông nghiệp thế giới hiện đã bắt đầu phải đối diện với một thách thức mới: Hiện tượng “mưa cực đoan (extreme rain)”.

BBNJ được kỳ vọng sẽ trở thành bước đột phá trong việc bảo vệ đại dương.

Cứu lấy đại dương

Một thực tế đáng suy ngẫm: Dù chiếm gần một nửa diện tích hành tinh, hiện mới chỉ khoảng 1% vùng biển quốc tế được áp dụng các biện pháp bảo tồn.

Cảnh tượng ám ảnh này vẫn đang hiện hữu ở Dải Gaza.

Trên những phận người vẫn là bão tố

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc dự báo: Hàng chục triệu người có thể rơi vào tình cảnh thiếu đói nghiêm trọng, nếu xung đột quân sự Trung Đông kéo dài đến tháng 6/2026.

Giá dầu thế giới đã tăng lên mức cao nhất, kể từ đợt khủng hoảng năm 2022.

Đường vòng qua đứt gãy

Như Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), bà Kristalina Georgieva, cảnh báo: Kịch bản giá dầu tăng 10% trong một năm có thể khiến lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 40 điểm cơ bản, đồng thời làm giảm 0,1-0,2% sản lượng kinh tế toàn cầu.

Một hệ thống năng lượng mặt trời tại Côn Đảo.

Hướng đi cho tương lai

Ngay sau khi ngọn lửa xung đột bùng lên tại Trung Đông, thị trường năng lượng toàn cầu lập tức chao đảo và thậm chí trở nên hỗn loạn. Chính trong bối cảnh đó, vai trò của năng lượng tái tạo, đối với mọi hệ thống an ninh năng lượng quốc gia, lại càng được đề cao.

Ông Donald Trump đang phải đối diện khá nhiều áp lực.

Thông điệp trong sức ép

Tối 24/2 (giờ Washington, tức sáng 25/2 giờ Việt Nam), đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu đọc Thông điệp Liên bang ở nhiệm kỳ thứ hai của mình. Trong suốt thời gian bài phát biểu ấy diễn ra, giới quan sát có thể cảm nhận được rất rõ những áp lực mà ông chủ Nhà trắng đang phải chịu đựng.

WHO buộc phải thu hẹp đáng kể các hoạt động cứu trợ nhân đạo.

Một tỷ USD, cho niềm tin vào lòng nhân ái

Theo số liệu ước tính từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2026 này sẽ có khoảng 239 triệu người cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp. Song, mức ngân sách mà WHO kêu gọi các nước đóng góp, nhằm duy trì các dịch vụ y tế thiết yếu cho nhóm yếu thế ấy lại chỉ vỏn vẹn là một tỷ USD - đề xuất vang lên như một lời than thở bất lực.