Phát biểu bên lề Tuần lễ Khí hậu thường niên đang diễn ra tại New York (Mỹ), ông Murat Kurum thông báo: COP31 sẽ chú trọng giải quyết “những mối lo ngại ngày càng tăng về sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo” cũng như việc AI sử dụng năng lượng ngày càng nhiều. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta cần thảo luận cởi mở về mức tiêu thụ năng lượng ngày càng tăng của AI, và đã đến lúc các chính phủ bắt đầu đặt ra các quy định. Chúng tôi kỳ vọng các công ty sẽ minh bạch về mức sử dụng năng lượng của họ, đồng thời bắt buộc phải vận hành hoạt động bằng năng lượng sạch”, theo tờ Turkiye Today.
Bên cạnh đó, Ban Chủ tịch COP31 cũng cho biết họ đang xây dựng một “cam kết chính trị” với Liên hợp quốc, về cách trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ các mục tiêu khí hậu. Dự kiến, bản dự thảo sẽ được trình trước hội nghị thượng đỉnh.
Một ý tưởng khác sẽ tập trung vào các dự án thí điểm, nhằm sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm trong thực tiễn. Những cam kết này sẽ mang tính tự nguyện. Nó không cần sự chấp thuận từ gần 200 quốc gia tham gia các cuộc đàm phán chính thức về khí hậu của Liên hợp quốc, như điều kiện hình thành tiên quyết. Những sáng kiến không ràng buộc như vậy là một phần của “chương trình hành động” riêng biệt, bên cạnh các cuộc đàm phán chính thức trong khuôn khổ COP31.
Đầu tháng 6 vừa qua, Liên hợp quốc chính thức cảnh báo: Sự bùng nổ của AI không chỉ kéo theo nhu cầu điện khổng lồ, mà còn tạo áp lực ngày càng lớn lên nguồn nước, đất đai cũng như môi trường toàn cầu.
Theo báo cáo từ Viện Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc Đại học Liên hợp quốc (UNU-INWEH): AI có thể sử dụng lượng nước tương đương nhu cầu sinh hoạt cơ bản của 1,3 tỷ người vào năm 2030. Bên cạnh đó, các trung tâm dữ liệu vận hành AI trên toàn cầu được dự báo sẽ tiêu thụ khoảng 945 terawatt mỗi năm, gần gấp ba lần tổng lượng điện tiêu thụ hằng năm của hơn 650 triệu người dân thuộc ba quốc gia Pakistan, Bangladesh và Nigeria cộng lại, qua đó tạo thêm áp lực lên các tài nguyên thiên nhiên vốn đã căng thẳng ở nhiều nơi trên thế giới.
Và theo các số liệu được tạp chí TIME dẫn nguồn, chi phí môi trường của AI thường bị đánh giá chưa đầy đủ, khi các cuộc thảo luận chủ yếu tập trung vào lượng khí thải carbon. Như bà Miriam Aczel, nhà nghiên cứu của UNU-INWEH và là tác giả chính của báo cáo, nhận xét: “Điều khiến chúng tôi ngạc nhiên nhất là rất nhiều lựa chọn có vẻ thân thiện với môi trường từ góc độ carbon lại gây tác động tồi tệ hơn đối với nước hoặc đất đai. Nếu tiếp tục đánh giá tính bền vững của AI chỉ dựa trên yếu tố carbon, chúng ta có thể nghĩ rằng năng lượng tái tạo sẽ giúp hạ tầng AI trở nên “xanh” hơn. Nhưng thực tế, nó lại tạo ra những vấn đề khác”.
Chưa kể, ông Tshilidzi Marwala, Hiệu trưởng Đại học Liên hợp quốc, đồng thời là Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc từng nhận định: “Sự phát triển tập trung của hạ tầng AI tại các khu vực có điều kiện thuận lợi trên thế giới đang tạo ra khoảng cách số rất lớn, đặt ra những thách thức sâu sắc đối với mục tiêu phát triển AI một cách công bằng”.
Nước sạch, năng lượng, đất đai và môi trường, trong kỷ nguyên hiện đại này, càng lúc càng thể hiện rõ vai trò của những tài nguyên chiến lược. Song, AI hiện đã, đang và vẫn sẽ là động lực phát triển chính của nền văn minh nhân loại. Chính vì vậy, việc kiến thiết một hệ thống cân bằng và ngày một hoàn thiện, không còn nghi ngờ gì nữa, sẽ là thách thức quan trọng bậc nhất mà loài người cần phải vượt qua.
Tuy nhiên, chuyện đến bao giờ một “hệ sinh thái AI có trách nhiệm” trở thành hiện thực, cũng như chuyện thế giới đạt được thêm đồng thuận quan trọng nào tại COP31 (trong khi còn rất nhiều vấn đề tồn tại từ những kỳ họp trước chưa được giải quyết triệt để) thì vẫn phải đợi thời gian trả lời
