Và cơn đói vẫn đang rình rập

Năm thứ ba liên tiếp, mức độ đói nghèo toàn cầu tiếp tục giảm, theo báo cáo mới nhất về Tình trạng an ninh lương thực và dinh dưỡng trên thế giới (SOFI) của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO). Vấn đề là, “những cải thiện này vẫn còn mong manh, phân bố không đồng đều và chưa đủ để đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) vào năm 2030”.

Nạn đói vẫn đang là một nỗi ám ảnh ở nhiều khu vực, đặc biệt là châu Phi.
Nạn đói vẫn đang là một nỗi ám ảnh ở nhiều khu vực, đặc biệt là châu Phi.

Bản báo cáo (do FAO phối hợp với bốn cơ quan khác của Liên hợp quốc thực hiện) ước tính: Có khoảng 7,8% dân số toàn cầu phải đối mặt với nạn đói vào năm 2025, giảm so với 8,1% năm 2024 và 8,6% năm 2022. Điều này có nghĩa là khoảng 645 triệu người bị ảnh hưởng bởi nạn đói vào năm 2025, giảm gần 14 triệu người so với năm 2024 và 43 triệu người so với năm 2022. Những con số xác nhận sự cải thiện bền vững, mặc dù có phần chậm chạp.

Các chỉ số tổng quan về khả năng tiếp cận thực phẩm cũng cho thấy bức tranh tương tự. Năm 2025, ước tính 25,8% dân số toàn cầu (khoảng 2,1 tỷ người) trải qua tình trạng mất an ninh lương thực ở mức độ vừa hoặc nghiêm trọng. Con số này giảm so với các mức 27,1% năm 2024 và 28,7% năm 2020 - tương đương với việc giảm gần 86 triệu người so với năm 2024 và 135 triệu người so với năm 2020, mặc dù vẫn cao hơn mức trước đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, nếu châu Á cùng với khu vực Mỹ-Latin và Caribe đều ghi nhận những thay đổi tích cực dần lên, thì ngược lại, châu Phi vẫn có tới khoảng 309 triệu người đói (so với 292 triệu người ở châu Á), kể cả khi tỷ lệ dân số đối mặt với nạn đói đã giảm từ 20,3% năm 2024 xuống 20% năm 2025.

Có thể thấy, sự chênh lệch giữa các khu vực vẫn rất rõ rệt. Hơn một nửa dân số châu Phi (56,6%) phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực ở mức độ vừa hoặc nghiêm trọng vào năm 2025, so với 20,3% ở châu Á, 22,9% ở Mỹ-Latin và Caribe, hay 8,7% ở Bắc Mỹ và châu Âu. Tình trạng mất an ninh lương thực cũng tiếp tục phổ biến hơn ở khu vực nông thôn so với khu vực ngoại ô và thành thị, trong khi phụ nữ vẫn bị ảnh hưởng nhiều hơn nam giới, mặc dù khoảng cách giới tính đã thu hẹp đôi chút trong năm 2025.

Tỷ lệ thiếu dinh dưỡng tại châu Phi cũng liên tục tăng kể từ năm 2017. Trong khi số lượng người không đủ khả năng chi trả cho một chế độ ăn uống lành mạnh giảm tại các khu vực khác trên thế giới, hiện tại, khoảng 2/3 dân số châu Phi (tương đương 66,6%) không đủ khả năng duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, cao hơn gấp hai lần tỷ lệ tại châu Á. Ngoài ra, châu Phi còn liên tiếp phải hứng chịu những hiện tượng khí hậu cực đoan nghiêm trọng, trong khi xung đột tiếp tục làm trầm trọng thêm tình hình. Theo ông David Laborde, Giám đốc Ban Kinh tế nông nghiệp và thực phẩm của FAO, xung đột tại Sudan hay CHDC Congo khiến nhiều người không thể canh tác, hoặc mất nguồn thu nhập.

Đáng sợ hơn nữa, nhìn về phía trước, báo cáo SOFI dự đoán: Tùy thuộc vào thời gian ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng Trung Đông - với các hệ quả tiêu cực là chuyện giá năng lượng và phân bón tăng cao, khoảng 510 đến 520 triệu người có thể vẫn phải đối mặt với nạn đói vào năm 2030 (so với dự báo thấp hơn là 503 triệu người trong kịch bản trước xung đột), trong khi số người suy dinh dưỡng toàn cầu dự kiến ​​sẽ giảm 20% . Không chỉ vậy, các yếu tố khác, như ảnh hưởng từ hiện tượng thời tiết cực đoan El Nino sắp tới, cũng chưa được xem xét và có thể làm tình hình trở nên trầm trọng thêm trong hiện thực.

Nói như Quyền Giám đốc Điều hành Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) Carl Skau: “Đằng sau mỗi con số trong báo cáo này là một gia đình đang phải tính toán chi phí thực phẩm. Xung đột và biến đổi khí hậu đẩy họ vượt quá khả năng chịu đựng của mình… Giờ đây, chúng ta cần đầu tư bền vững để tương xứng với quy mô của thách thức”. Thế nhưng, song song với những lời kêu gọi khẩn thiết ấy và tỷ lệ nghịch với những nguồn viện trợ nhân đạo, tình trạng căng thẳng quanh Eo biển Hormuz vẫn đang một lần nữa leo thang.

Có thể bạn quan tâm

Cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ định hình chính sách nước Mỹ trong hai năm tới. NguồnChatham.

Phép thử cho niềm tin

Ngày 3/11 tới, cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra trên khắp nước Mỹ, để bầu lại toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện, bầu lại 35/100 ghế Thượng viện tại 35 bang và bầu thống đốc tại 36 bang. Nhưng ngay từ lúc này, 18 tiểu bang đã bắt đầu tiến hành bỏ phiếu sớm. Không chỉ quyết định tương quan quyền lực tại Quốc hội Mỹ, cuộc bầu cử này sẽ còn là bước khởi động cho cuộc đua vào Nhà trắng năm 2028.

Sẽ có khoảng 1,2 tỷ người gia nhập thị trường lao động trong vòng 15 năm tới. Nguồn: UNDP

Tương lai bất định

Trong tầm nhìn trung hạn, sự phát triển chóng mặt của xã hội loài người đang đặt ra cho các nhà quản trị và hoạch định chính sách vĩ mô một nan đề không dễ giải quyết: Việc làm cho người lao động.

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio và người đồng cấp Iceland, bà Katrin Gunnarsdottir.

Tăng tốc về phía Bắc Cực

“Thực tế là thế giới đã thay đổi trong 20 năm qua. Trọng tâm của chúng ta cũng đã thay đổi. Khu vực Bắc Cực đang thu hút rất nhiều sự chú ý” – Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ, ông Marco Rubio, phát biểu ngày 6/10, tại Iceland.

Một bước ngoặt đúng nghĩa, trong tiến trình kiểm soát trí tuệ nhân tạo.

Bước ngoặt đích thực

Có thể rất nhiều người trên thế giới đã cười, khi mới đây, đương kim tổng thống Mỹ Donald Trump đổi cách gọi tên trí tuệ nhân tạo từ AI (artificial intelligence) thành “Siêu trí tuệ (super intelligence - SI)”. Song, ngày 29/9, với việc ký kết văn kiện mang tên “Thỏa thuận Nhà Trắng về siêu trí tuệ”, có một bước ngoặt đích thực về kiểm soát trí tuệ nhân tạo đã thành hình.

Chủ tịch COP31 kiêm Bộ trưởng Khí hậu nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ, ông Murat Kurum.

Trách nhiệm khí hậu dành cho AI

Một trong những ưu tiên hàng đầu tại Hội nghị lần thứ 31 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) sẽ là chuyện thúc đẩy “trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm với khí hậu”, như hé lộ mới nhất từ Chủ tịch COP31 kiêm Bộ trưởng Khí hậu nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ, ông Murat Kurum.

Chuyến công tác của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 và làm việc song phương tại Ấn Độ đã “thành công rất tốt đẹp”. Ảnh TTXVN

Khẳng định cam kết, mở ra vận hội

Khép lại với Tuyên bố New Delhi 2026, Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 - năm 2026 tiếp tục thể hiện được sự gắn kết cần thiết nhằm mở ra những cơ hội phát triển mới, trên cột mốc đánh dấu 20 năm hình thành và phát triển của nhóm.

Tân Chủ tịch Khalilur Rahman phát biểu tại khóa họp lần thứ 81 Đại hội đồng Liên hợp quốc.

Xây lại niềm tin

“Chúng ta đang chứng kiến sự thiếu hụt niềm tin trầm trọng. Thời điểm hiện tại không còn là năm 1945. Đây đã là khóa họp thứ 81 (của Đại hội đồng Liên hợp quốc). Thế giới đã đổi thay và vận động không ngừng; nên Liên hợp quốc cũng phải chuyển mình, và tôi sẽ dốc sức thúc đẩy tiến trình đó” - tân Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc, ông Khalilur Rahman (người Bangladesh), phát biểu.

Bà Kristalina Georgieva - Tổng Giám đốc IMF.

Tin vào sức chống chịu

Trong khi một bầu không khí u ám đang bao phủ hầu như tất cả mọi lĩnh vực của dòng chảy sự kiện quốc tế, những đánh giá đầy lạc quan từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về sự vững vàng của nền kinh tế thế giới có thể xem là một điểm sáng đáng lưu ý.

Cần thêm rất nhiều nguồn lực hỗ trợ, để ngăn chặn thảm họa lan rộng.

Ẩn họa sau hồi chuông báo động

Hơn 5.000 ca nhiễm và trên 2.320 người tử vong (xấp xỉ 46%). Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức cảnh báo: Đợt bùng phát dịch Ebola tại CHDC Congo, cho đến lúc này, đã trở thành tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu.

Bản thiết kế đài tưởng niệm các cựu quân nhân Mỹ chịu ảnh hưởng từ di chứng chất độc da cam, đang được đề xuất.

Công lý không chỉ cho riêng ai

65 năm sau lần đầu tiên quân đội Mỹ bắt đầu phun những dòng chất độc hóa học mầu da cam (dioxin, được gọi với cái tên hiền hòa là “chất diệt cỏ khai quang”) xuống dải đất hình chữ S (ngày 10/8/1961), nhằm cản bước tiến thống nhất non sông của Quân Giải phóng miền nam Việt Nam, có những nỗi đau giằng xé vẫn chưa từng nguôi ngoai. Song, chắc chắn, việc đòi lại công lý cho những nạn nhân của thứ chất độc đó không và sẽ không bao giờ chỉ là chuyện riêng của dân tộc này.

Thêm một vụ mùa thất bát đối với ngành nông nghiệp châu Âu.

Châu Âu và một mùa hè đắt đỏ

Từ cánh đồng đến chuồng trại, từ đàn gia súc đến giá cả thực phẩm trên kệ siêu thị, những làn sóng nhiệt cùng nạn cháy rừng của mùa hè 2026 đang âm thầm làm xáo trộn cuộc sống của người dân châu Âu.

Nếu cả hai eo biển huyết mạch này bị phong tỏa, "cơn khát nhiên liệu" của thế giới sẽ càng trở nên trầm trọng.

Chuỗi biến số đầy bất an

Thêm một tuyến hàng hải huyết mạch tại Trung Đông đối diện nguy cơ bị phong tỏa, và thế giới lại thấy mình đối diện một “cú sốc năng lượng” nữa, chỉ trong vòng nửa năm.

Các chương trình hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đã đạt được những thành tựu hết sức đáng ghi nhận.

Gia cố đường đến tương lai

Như Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đánh giá tại phiên khai mạc cấp bộ trưởng của Diễn đàn Chính trị cấp cao về Phát triển bền vững (ngày 13/7): Kể từ khi Chương trình Nghị sự 2030 được khởi động cách đây một thập kỷ, thế giới đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên…

Trí tuệ nhân tạo - khu vực phát triển thu hút số lượng lớn dòng vốn toàn cầu.

Đằng sau những tín hiệu phục hồi

Cơ quan Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) vừa công bố Báo cáo Đầu tư Thế giới 2026, trong đó chỉ ra: Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu trong năm 2025 tăng 6% so với năm 2024. Tuy nhiên, đà phục hồi vẫn diễn ra trong phạm vi hẹp, còn mong manh và phân bổ không đồng đều.

Ngân hàng Thế giới đã từ bỏ mục tiêu khí hậu, dưới sức ép của cổ đông lớn nhất - nước Mỹ.

Đòn đánh vào tương lai

Ngày 30/6, Ngân hàng Thế giới (WB) tuyên bố: Họ từ bỏ mục tiêu dành 45% tổng nguồn vốn cho các dự án có lợi ích về khí hậu toàn cầu.

Biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng đang tác động đến trẻ em theo cách ngày càng cực đoan.

Hiểm họa phủ bóng tương lai

Theo Báo cáo Rủi ro Khí hậu đối với Trẻ em (The Children’s Climate Risk Report) năm 2026 mà Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) vừa công bố, có tới 1,1 tỷ trẻ em hiện phải đối mặt cùng lúc với tác động của ít nhất ba hình thái khí hậu cực đoan - điều đã và đang gia tăng một cách đáng ngại, trong vòng hai thập kỷ qua.

Phiên toàn thể số 3 của Diễn đàn Tương lai ASEAN mang chủ đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại ASEAN: Không để ai bị bỏ lại phía sau". Ảnh: TTXVN

Thông điệp đoàn kết vì tương lai

Diễn ra trong hai ngày 9 và 10/6 tại Hà Nội, Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) năm 2026 thể hiện rõ những thông điệp gắn bó, đồng thuận, tích cực… trên tiến trình định hình cấu trúc khu vực ở giai đoạn mới.

Giao tranh tại Liban vẫn diễn ra căng thẳng, ngay trước thềm cuộc đàm phán.

Giữa sa mạc lòng tin

Ngày 2/6, Israel và Liban đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới tại Washington (Mỹ). Song, cùng lúc, thị trấn Toul (miền nam Liban) lại rung chuyển, dưới một cuộc oanh kích của không quân Israel.

Nắng nóng cực đoan đang thiêu đốt cả những khu vực thời tiết ôn hòa truyền thống, như châu Âu.

Những vết rạn dưới vòm nắng lửa

Nắng nóng cực đoan đang hành hạ thế giới, khi liên tiếp phá vỡ các đỉnh nhiệt. Thế nhưng, ở cao tầng, các nỗ lực chung tay ngăn chặn tiến trình nóng lên của Trái đất lại bộc lộ rõ những mâu thuẫn và bất đồng không dễ san lấp.

Tổng Giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Tổ kiến nơi chân đê

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA) lần thứ 79 diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố: Sự gia tăng đột biến các ca nhiễm virus Ebola có tính lây lan cao là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.

Ðòi hỏi tất yếu từ hiện thực

“Chúng ta cần cải cách sâu rộng các thể chế toàn cầu, bao gồm cả Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, nơi vẫn tồn tại một sự bất công mà lịch sử để lại, khi châu Phi đến lúc này vẫn chưa có ghế thường trực”.

Đó là rủi ro thảm họa, không chỉ là vấn đề kỹ thuật thuần túy.

“Ðại dịch số” – nguy cơ có thật

Năm 2025, ước tính có khoảng 376 tỷ email được gửi và nhận mỗi ngày, trên toàn thế giới. Vậy, điều gì sẽ xảy ra, nếu hệ thống đang hoạt động trơn tru trên không gian internet này đột nhiên trục trặc?

Một cú sốc đích thực dành cho OPEC và OPEC+.

Khoảng lặng sau cuộc chia ly

“Rất có khả năng”, nhiều quốc gia sẽ rút khỏi OPEC sau quyết định rời nhóm của Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Phát biểu của cựu đại sứ UAE tại Liên hợp quốc và Tổ chức Thương mại Thế giới, ông Obaid Ahmed Al-Zaabi, trên kênh RT để lại những dư âm lặng lẽ, nhưng cũng gợi lên nhiều suy ngẫm.

Hội nghị Mùa xuân IMF - WB 2026 chỉ ra những nguy cơ hiển hiện đối với cơ cấu kinh tế - xã hội toàn cầu.

Nguy cơ hiện hữu

Cho dù đến rạng sáng ngày 22/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran “cho đến khi các lãnh đạo và đại diện của họ có thể đưa ra một đề xuất thống nhất” (nhằm chấm dứt cuộc chiến), thì trên thực tế, ở nhiều khía cạnh toàn cầu, tình hình đã thật sự đi vào một quỹ đạo tiêu cực.

Ở Sudan lúc này, mỗi miếng ăn đã là cả một sự may mắn lớn lao.

Giới hạn của lương tri

Hàng triệu gia đình, nếu may mắn, có thể có được một bữa ăn mỗi ngày. Bình thường, họ phải chấp nhận nhịn đói. Có người đã phải ăn cả lá cây và thức ăn dùng cho chăn nuôi để tồn tại…

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), thế giới chưa từng trải qua một đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng với quy mô lớn như hiện tại.

Cẩn tắc vô áy náy!

Những diễn biến căng thẳng xoay quanh cuộc khủng hoảng Eo biển Hormuz, cũng như hệ quả tiêu cực mà nó mang lại cho hệ thống an ninh năng lượng toàn cầu đã và đang chỉ rõ: Việc xây dựng các lộ trình thay thế, đa dạng hóa nguồn cung đã và đang trở thành yếu tố sống còn, đối với mọi nền kinh tế.

"Mưa cực đoan" - thách thức mới đối với thế giới.

Áp lực dưới màn mưa

Trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu tiếp tục gia tăng, hệ thống tài nguyên nước cũng như ngành nông nghiệp thế giới hiện đã bắt đầu phải đối diện với một thách thức mới: Hiện tượng “mưa cực đoan (extreme rain)”.