Triển khai nhanh các dự án bảo tồn không gian văn hóa dân tộc Mường

Người Mường ở tỉnh Hòa Bình (cũ) đã sáng tạo nên một kho tàng văn hóa phong phú, song do tác động của thời gian và kinh tế thị trường, nhiều giá trị đang dần bị mai một. Trước thực trạng đó, tỉnh Phú Thọ đã triển khai các dự án bảo tồn không gian văn hóa dân tộc Mường, gắn với phát triển du lịch bền vững...

Lễ hội khai hạ dân tộc Mường Hòa Bình năm 2025.
Lễ hội khai hạ dân tộc Mường Hòa Bình năm 2025.

...Đây không chỉ là nỗ lực gìn giữ bản sắc mà còn mở ra hướng đi mới cho phát triển kinh tế-xã hội địa phương.

Xã Mường Bi đang phối hợp triển khai Đồ án Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu Bảo tồn không gian văn hóa dân tộc Mường tại xóm Lũy Ải. Đây là khu tổ hợp không gian văn hóa Mường có diện tích hàng trăm héc-ta gồm các khu: bảo tàng; khu dịch vụ, khách sạn cao cấp; khu trang trại; khu tổ chức lễ hội; khu lưu trú, homestay, resort... Xóm Lũy Ải là mái nhà chung của 34 gia đình với 165 nhân khẩu, 100% là người dân tộc Mường. Những nếp nhà sàn truyền thống, quần tụ đã tạo nên một không gian cộng đồng bền chặt.

Giá trị đặc biệt của Lũy Ải đã được công nhận từ năm 2008, sau khi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đầu tư bảo tồn và công nhận đây là làng truyền thống tiêu biểu của dân tộc ít người, là xóm đại diện cho dân tộc Mường trên toàn quốc. Đồng chí Bùi Minh Hồng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mường Bi cho biết: Để triển khai dự án hiệu quả, giai đoạn 1 (2025-2027) tập trung vào việc xây dựng nền tảng hạ tầng thiết yếu như: giao thông, điện, nước. Đồng thời, khởi công xây dựng các công trình cốt lõi khu bảo tàng, khu lễ hội, khu ẩm thực; tiến hành bảo tồn, chỉnh trang khu nhà Mường cổ và xây dựng khu đón tiếp cùng bãi đỗ xe.

Giai đoạn 2 (2027-2030) hoàn thiện và nâng cấp các hạng mục còn lại như nhà văn hóa, chỉnh trang hệ sinh thái ven suối, tôn tạo mở rộng khu đền thờ. Đặc biệt, giai đoạn này sẽ tập trung xây dựng trục giao thông chính mới kết nối với Quốc lộ 6 và Tỉnh lộ 436, phát triển khu du lịch sinh thái cao cấp và các sản phẩm du lịch trải nghiệm, dịch vụ thương mạilàng nghề. Tại xã Cao Phong, dự án Khu không gian bảo tồn di sản văn hóa Mo Mường gắn với dịch vụ du lịch cũng đang được nỗ lực triển khai.

Dự án được tỉnh Hòa Bình (trước đây) phê duyệt, có quy mô diện tích 36,02 ha, tổng mức đầu tư 50 tỷ đồng. Việc hình thành khu không gian bảo tồn di sản văn hóa Mo Mường gắn với dịch vụ du lịch tại xã Cao Phong là một trong những điều kiện quan trọng để đưa di sản Mo Mường vào danh mục trình Chính phủ và trình Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại.

Khu bảo tồn di sản văn hóa Mo Mường gắn với du lịch tại xã Cao Phong có quy mô đầu tư xây dựng gồm: khu đền Bụt; khu cổng vào và quảng trường; khu vực đỉnh núi Cối... Công trình sẽ trở thành bước tiến quan trọng trong bảo tồn văn hóa truyền thống và mở ra cơ hội phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh độc đáo của vùng đất Cao Phong. Đây là công trình hết sức cần thiết và cấp bách, nhằm tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị của di sản Mo Mường; lưu giữ đầy đủ các giá trị về cội nguồn văn hóa dân tộc, nền tảng văn hóa tinh thần dân tộc, khắc phục nguy cơ mai một giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Mo Mường.

Qua đó góp phần nâng cao nguồn lực phát triển kinh tế-xã hội, đưa di sản Mo Mường trở thành sản phẩm du lịch tiêu biểu đặc sắc gắn với khai thác tiềm năng, phát triển du lịch trên địa bàn xã Cao Phong nói riêng và tỉnh Phú Thọ nói chung. Đồng chí Nguyễn Phi Long, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Phú Thọ nhấn mạnh: Công tác quy hoạch, triển khai khu bảo tồn không gian văn hóa dân tộc Mường tại xóm Lũy Ải và xã Cao Phong là cụ thể hóa Đề án "Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc Mường và nền văn hóa Hòa Bình".

Theo đó tỉnh sẽ ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù, đào tạo nghề; tạo điều kiện cho người dân tại Khu bảo tồn lưu giữ bản sắc dân tộc như: ngôn ngữ, trang phục, nhà ở, nếp sinh hoạt,... qua đó tạo không gian phát triển du lịch bền vững, góp phần phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân. Ngày 24/11/2023, tỉnh Hòa Bình (cũ) đã ban hành Đề án Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc Mường và nền văn hóa Hòa Bình giai đoạn 2023-2030 để tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa và truyền thống tốt đẹp của người Mường; góp phần quảng bá, giới thiệu về vùng đất, con người Hòa Bình, xây dựng những sản phẩm du lịch độc đáo để thu hút du khách trong nước và quốc tế, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội tỉnh trong thời gian tới”.

Đồng thời, tỉnh hoàn thiện hồ sơ khoa học Di sản văn hóa Mo Mường trình Thủ tướng Chính phủ, trình tổ chức UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Tỉnh tổ chức kiểm kê, sưu tầm, tư liệu hóa, khôi phục, phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc Mường về tập quán xã hội và tín ngưỡng, lễ hội truyền thống, nghệ thuật trình diễn dân gian, nghề thủ công truyền thống, tri thức dân gian, tiếng nói, chữ viết, ngữ văn dân gian.

Trong đó, lựa chọn lập hồ sơ năm di sản văn hóa phi vật thể của người Mường đề nghị đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đáng chú ý, công tác khôi phục các lễ hội truyền thống tiêu biểu, các trò chơi dân gian gắn với xây dựng sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn được tỉnh chú trọng. Ngoài ra tỉnh phục dựng, phát huy các lễ hội truyền thống đặc sắc, trang phục truyền thống, nhà sàn truyền thống, hát dân ca, nghệ thuật chiêng Mường, Mo Mường và phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc Mường. Hiện, tỉnh Phú Thọ đang đưa chữ viết của người Mường vào giảng dạy tại một số trường học trên địa bàn.

Những giải pháp đồng bộ trên sẽ mang lại hiệu quả thiết thực trong việc khai thác giá trị di sản văn hóa dân tộc Mường và nền văn hóa Hòa Bình vừa khơi dậy niềm tự hào, vừa trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tếxã của hội địa phương trong thời gian tới.

Có thể bạn quan tâm

Các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ gặp mặt báo chí.

Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ gặp mặt, chúc mừng các cơ quan báo chí

Chiều 16/6, tại Trung tâm hội nghị tỉnh Phú Thọ, đồng chí Phạm Đại Dương, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh cùng các đồng chí lãnh đạo tỉnh Phú Thọ gặp mặt, chúc mừng các cơ quan báo chí nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026).

Hiện tỉnh Sơn La có 58 hợp tác xã nông nghiệp có mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.

Chuyển đổi xanh mở lối cho nông nghiệp Sơn La phát triển bền vững

Tỉnh Sơn La đang khẳng định vị thế là địa phương đi đầu trong phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn và chuyển đổi số. Những mô hình hợp tác xã, doanh nghiệp tiên phong chế biến nông sản, tư duy sản xuất theo hướng bền vững đã góp phần nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ môi trường, tăng thu nhập cho người dân.

Bên dòng Đà giang ở xã Tủa Thàng (tỉnh Điện Biên), bao đời nay cuộc sống của người dân tộc Dao cứ nối tiếp trong lặng lẽ yên bình. (Ảnh: TIỂU DŨNG)

Bình yên giữa đại ngàn Tây Bắc

Tại xã Tủa Thàng (tỉnh Điện Biên) có bốn thôn có đồng bào dân tộc Dao sinh sống. Trong đó Nậm Bành, Huổi Lóng là hai thôn của người Dao ở bên dòng Đà giang thơ mộng - nơi nhịp sống là một vòng tuần hoàn yên bình giữa đại ngàn Tây Bắc.

Trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Trồng mới 1,5 triệu cây xanh giai đoạn 2026-2030 hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán

Ngày 16/6, tại tỉnh Lạng Sơn, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc và Công ty C.P. Việt Nam tổ chức Lễ mít-tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Đồng chí Bùi Huy Vĩnh, Phó Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ trao giải Nhất cho thí sinh.

Phú Thọ trao giải 15 báo cáo viên, tuyên truyền viên xuất sắc

Ngày 15/6, Tỉnh ủy Phú Thọ tổ chức Hội thi báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi cấp tỉnh năm 2026 với 15 báo cáo viên, tuyên truyền viên xuất sắc được lựa chọn từ 151 đảng bộ các xã, phường và các đảng bộ trực thuộc Tỉnh ủy. Đồng chí Bùi Huy Vĩnh, Phó Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ dự và chỉ đạo.

Đồng chí Đinh Công Sứ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ (thứ nhất từ phải sang) chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án, hoàn thành trong năm 2026, tại khu vực Hòa Bình.

Đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án cấp bách phòng chống thiên tai tại khu vực Hòa Bình

Ngày 15/6, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ cùng Đoàn công tác đã đi kiểm tra thực địa, chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án khắc phục cấp bách tình trạng sạt lở khu vực tổ 15, phường Hòa Bình và dự án cấp bách đê ngăn lũ chống ngập úng Pheo-Chẹ hạ du sông Đà.

Năm 2025, xã Ngọc Chiến đón 22.000 lượt khách du lịch, tổng doanh thu từ du lịch đạt 5,5 tỷ đồng.

Đối thoại, lắng nghe và giải quyết từ cơ sở

10 năm qua, công tác dân vận chính quyền ở Sơn La đã có bước chuyển mạnh mẽ. Nếu trước đây dân vận chủ yếu gắn với tuyên truyền, vận động thì nay trọng tâm được đặt vào cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ, tăng cường đối thoại và giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Năm học 2025-2026, đội tuyển học sinh giỏi môn công nghệ giành nhiều giải nhất, nhì.

Điểm sáng về giáo dục mũi nhọn

Những năm gần đây, Trường trung học phổ thông Lê Xoay trở thành điểm sáng về giáo dục mũi nhọn với chất lượng thi học sinh giỏi luôn trong nhóm dẫn đầu tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), nay là tỉnh Phú Thọ.

Sản phẩm bưởi Soi Hà, xã Xuân Vân đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý.

Nâng cao giá trị nông sản từ sản xuất xanh

Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, an toàn và bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng, bảo đảm hiệu quả kinh tế và giảm thiểu tác động đến môi trường trong sản xuất.

Lãnh đạo Liên đoàn Lao động tỉnh Cao Bằng và đại diện Cụm thi đua số 1 tặng quà cho người lao động có hoàn cảnh khó khăn.

Ấm áp “Bữa cơm Công đoàn”

Cuối tháng 5, tham dự Bữa cơm Công đoàn do Cụm thi đua số 1, thuộc Liên đoàn Lao động tỉnh Cao Bằng tổ chức ở Nhà khách Giao Tế.

Giáo viên Trung tâm hướng dẫn học viên lớp học nghề kỹ thuật chăn nuôi và phòng trị bệnh cho gia cầm tại bản Huổi Phúc, xã Thanh Yên cách tiêm thuốc trị bệnh cúm trên gia cầm.

Đưa lớp học nghề về bản

Với việc tổ chức lớp học nghề ngay tại thôn, bản và phương thức “cầm tay chỉ việc”, công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, lao động là người dân tộc thiểu số tại tỉnh Điện Biên đã đem lại hiệu quả rõ rệt.

Du khách được phát một cây xanh để trồng trên hành trình khám phá Cao nguyên đá Đồng Văn.

Mỗi du khách trồng một cây xanh

Tự tay trồng một cây xanh trong hành trình khám phá Cao nguyên đá Đồng Văn (Tuyên Quang) là trải nghiệm thú vị, nhận được sự hưởng ứng của nhiều du khách. Hoạt động này thực hiện thông qua dự án “Hôm nay xanh tươi-ngày mai xanh tốt”.