Trẻ hóc dị vật đường thở, bác sĩ chỉ ra sai lầm trong sơ cứu

Bệnh viện Nhi Trung ương vừa liên tục tiếp nhận nhiều ca hóc dị vật ở các độ tuổi khác nhau, gây tắc nghẽn đường thở. Đáng tiếc, có trẻ do chưa được sơ cứu đúng cách nên vào viện trong tình trạng nguy kịch dẫn đến hậu quả hết sức đáng tiếc.
Nội soi gắp dị vật đường thở cho bệnh nhi.
Nội soi gắp dị vật đường thở cho bệnh nhi.

Nguy kịch vì hóc dị vật gây tắc nghẽn đường thở

Hai trường hợp điển hình trẻ hóc dị vật trong độ tuổi nhỏ (1-3 tuổi) là bé gái T.L (23 tháng tuổi, ở Thái Nguyên) hóc hạt lạc dẫn đến ho sặc sụa, tím tái và bé P.A (nữ, 15 tháng tuổi, ở Ninh Bình) hóc hạt lạc vào phế quản gốc phải do vừa ăn vừa khóc.

May mắn rằng cả hai bé đều được mẹ kịp thời sơ cứu bằng cách vỗ lưng, giúp một phần hạt lạc rơi ra ngoài và nhanh chóng được đưa đến bệnh viện gần nhất để sơ cứu.

Sau đó, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp tục theo dõi và điều trị. Tại Khoa Cấp cứu và Chống độc, trẻ được tiếp nhận, đánh giá các dấu hiệu sinh tồn, theo dõi chặt chẽ và được hội chẩn với các chuyên gia của Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Nhi Trung ương.

Sau khi hội chẩn thống nhất phương án điều trị, bệnh nhi được các bác sĩ Khoa Khám và Thăm dò Hô hấp, Trung tâm Hô hấp cùng các bác sĩ gây mê tiến hành nội soi phế quản và loại bỏ hoàn toàn dị vật còn sót lại trong đường thở. Ngày 7/12, sức khỏe của T.L hồi phục tốt và đã được ra viện.

Dị vật là hạt lạc gắp từ trong đường thở của bệnh nhi.

Dị vật là hạt lạc gắp từ trong đường thở của bệnh nhi.

Không may mắn như trường hợp trên, bé V.A (7 tuổi, ở Bắc Kạn) ngậm nắp bút vào miệng khi đang học trong lớp và vô tình bị nuốt đầu bút vào đường thở. Sau đó trẻ ho, khó thở và đau ngực. Ngay lập tức, trẻ được giáo viên đưa đến phòng y tế của trường học để sơ cứu ban đầu, sau đó chuyển đến trung tâm y tế địa phương.

Trên đường đi, trẻ xuất hiện ngừng thở, ngừng tim, phải cấp cứu hồi sinh tim phổi liên tục trên đường chuyển đến Bệnh viện tuyến tỉnh. Tại đây, trẻ tiếp tục được cấp cứu ngừng tuần hoàn. Tuy nhiên do tổn thương não vì tình trạng thiếu oxy, trẻ xuất hiện nhiều cơn co giật liên tục, nên các bác sĩ đã nhanh chóng chuyển trẻ đến Bệnh viện Nhi Trung ương.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tân Hùng, Phó Trưởng Khoa Cấp cứu và Chống độc, cho biết, trẻ vào viện trong tình trạng hết sức nguy kịch. Trẻ được bóp bóng qua nội khí quản, đang được duy trì thuốc trợ tim liên tục để bảo đảm nhịp tim và huyết áp, hôn mê sâu, co giật liên tục.

Bệnh nhi được các bác sĩ điều trị tích cực bằng các biện pháp thở máy, bồi phụ khối lượng tuần hoàn, duy trì vận mạch, điều trị chống phù não, an thần tại các đơn vị cấp cứu và điều trị tích cực. Cùng với đó, trẻ đã được nội soi cấp cứu tại giường gắp dị vật đường thở.

Thạc sĩ, bác sĩ Vũ Tùng Lâm, Khoa Khám và Thăm dò Hô hấp, Trung tâm Hô hấp, cho biết, dị vật được gắp ra là đầu bút bi màu đen, có kích thước khoảng 0,5*0,8 cm, che lấp 70% phế quản gốc phải. Niêm mạc đường thở hai bên của trẻ phù nề, trong lòng phế quản nhiều dịch nhầy.

Rất đáng tiếc, dù đã được các bác sĩ nỗ lực điều trị tích cực, nhưng do thời gian ngừng tim, ngừng thở quá lâu, tổn thương não không hồi phục, bệnh nhi đã tử vong sau 4 ngày điều trị.

Sơ cứu đúng cách trẻ bị hóc dị vật

Để giúp trẻ thoát khỏi nguy kịch khi hóc dị vật, việc sơ cứu đúng cách rất quan trọng. Theo các bác sĩ, nếu trẻ còn hồng hào, khóc được, nói được, ho có hiệu quả, không ảnh hưởng đến các chức năng sống: Hãy khuyến khích trẻ ho, tiếp tục theo dõi, đánh giá và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được sơ cấp cứu.

Nếu trẻ tím tái, không khóc hoặc khóc yếu, ho không hiệu quả. Nhanh chóng gọi cấp cứu và thực hiện các thủ thuật sơ cứu sau:

Nếu trẻ còn tỉnh:

Đối với trẻ nhỏ: Đặt trẻ nằm sấp, đầu thấp, dọc theo cánh tay một bên, bàn tay đỡ vùng ngực xương hàm dưới của trẻ; dùng gót bàn tay còn lại vỗ 5 cái vào lưng trẻ ở khoảng giữa hai bả vai theo hướng xuống dưới và ra phía trước.

Nếu vẫn chưa bật được dị vật ra tiến hành lật ngửa trẻ vẫn để dọc cánh tay, dùng hai ngón tay trái ấn mạnh ở vùng 1/2 dưới xương ức 5 cái (tần suất 1 lần/ 1 giây).

Sơ cứu đúng cách có thể giúp trẻ thoát khỏi nguy kịch khi hóc dị vật.
Sơ cứu đúng cách có thể giúp trẻ thoát khỏi nguy kịch khi hóc dị vật.

Nếu dị vật vẫn chưa rơi ra ngoài, hãy lật người trẻ lại tiếp tục vỗ lưng. Luân phiên vỗ lưng và ấn ngực cho tới khi dị vật rơi khỏi đường thở.

Đối với trẻ lớn: Ngoài sử dụng biện pháp vỗ lưng ấn ngực có thể trẻ lớn người cấp cứu có thể sử dụng nghiệm pháp Heimlich với trẻ ở tư thế đứng hoặc ngồi: Người cấp cứu đứng sau nạn nhân.

Do chiều cao của trẻ thấp, để hiệu quả người cấp cứu có thể nhấc trẻ lên hoặc quỳ phía sau trẻ. Đặt gót bàn tay của một tay trên bụng trẻ ở vùng thượng vị, ngay dưới mũi xương ức, phía trên rốn; tay thứ 2 đặt trên tay thứ nhất. Dùng hai tay ấn mạnh lên bụng, ấn 5 cái dứt khoát theo hướng từ trước ra sau và từ dưới lên trên, mạnh và nhanh. Có thể lặp lại 6-10 lần ấn bụng cho tới khi dị vật rơi khỏi đường thở hoặc trẻ khóc, la được.

Nếu trẻ không tỉnh: Mở thông đường thở bằng cách ngửa đầu, nâng cằm; thổi ngạt 2 lần; hồi sức tim phổi: Tiến hành ép tim ngoài lồng ngực 30 nhịp: Để trẻ nằm ngửa trên nền cứng, quỳ xuống phía bên trẻ. Đặt tay vuông góc với lồng ngực, trẻ dưới 12 tháng có thể dùng 2 ngón tay, trẻ nhỏ dùng 1 bàn tay còn trẻ lớn/ người lớn có thể dùng 2 tay.

Vị trí ép tim: ½ dưới xương ức, ấn xuống ngực sâu khoảng 1/3-1/2 lồng ngực theo đường kính trước sau. Tốc độ ép tim 100-120 lần/phút; tiếp theo thổi ngạt 2 lần; tiếp tục chu kỳ 30 lần ép tim: 2 lần thổi ngạt cho đến khi trẻ tỉnh hoặc có nhân viên y tế đến.

Bác sĩ lưu ý các bậc cha mẹ tuyệt đối không dùng tay móc dị vật, không gây nôn hoặc cho ăn uống. Nếu trẻ vẫn tỉnh, ho có hiệu quả cần động viên trẻ ho. Ho tự nhiên có hiệu quả hơn bất kỳ biện pháp can thiệp vật lý nào khác. Các biện pháp vật lý (vỗ lưng, ấn ngực, Heimlich) chỉ được thực hiện khi trẻ không ho được, ho không hiệu quả và khó thở tăng dần.

Để phòng tránh tai nạn hóc dị vật cho trẻ cần chú ý: Người lớn phải thường xuyên để mắt tới trẻ nhỏ, khi trông giữ trẻ người lớn không nên chủ quan, phải giám sát chặt chẽ; để xa tầm với của trẻ nhỏ tất cả các vật dụng, đồ chơi có kích thước nhỏ, tròn, trơn hoặc đầu nhọn như: đinh, ốc vít, bút, đồng xu, pin, kim, tăm…

Hướng dẫn cho trẻ không cho các vật và đồ chơi vào miệng ngậm, mút; không ép trẻ ăn, uống khi đang khóc và không nên nô đùa trong khi ăn, đặc biệt khi trẻ có thức ăn trong miệng; không cho trẻ ăn thức ăn dễ hóc như lạc, thạch, nhãn, hướng dương, chôm chôm,…; tập cho trẻ kỹ năng nhai kỹ, nuốt chậm.

Infographic cách sơ cứu trẻ bị hóc dị vật. (BV cung cấp)

Infographic cách sơ cứu trẻ bị hóc dị vật. (BV cung cấp)

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh Hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Tiếp tục nghiên cứu tối ưu nuôi cấy tế bào gốc trung mô thúc đẩy các liệu pháp y học tái tạo

Tại hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026 vừa diễn ra tại thành phố Đà Nẵng, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ Tế bào Mescells có báo cáo chuyên sâu về “Phân tích một số thông số quy trình trọng yếu trong nuôi cấy tế bào gốc trung mô bằng mô hình động học tăng trưởng”.

Lãnh đạo Bộ Y tế chúc mừng Cục quản lý Dược nhân kỷ niệm 30 năm thành lập.

Quy mô thị trường dược phẩm Việt Nam đạt 7 tỷ USD

Qua 30 năm xây dựng và phát triển, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã khẳng định vai trò là cơ quan tham mưu quan trọng trong quản lý nhà nước về thuốc, nguyên liệu làm thuốc và mỹ phẩm; tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật; góp phần bảo đảm cung ứng thuốc có chất lượng, an toàn, hiệu quả...

Quang cảnh buổi phát động thực hiện chiến dịch 90 ngày đêm.

Vĩnh Long phát động chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe toàn dân

Chiều 7/8, Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long tổ chức Lễ phát động Chiến dịch 90 ngày đêm cao điểm tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho toàn thể nhân dân trên địa bàn. Đây là bước đi mang tính đột phá nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.

Hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng thuốc tại Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương. (Ảnh: Mai Hoàng)

Triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý chất lượng thuốc

Quản lý dược không chỉ nằm trong văn bản, hồ sơ hay giấy phép, mà là chuỗi trách nhiệm, từ nhà máy đến bệnh viện; từ dữ liệu quản lý đến từng nhà thuốc, từng người bệnh... Ngành y tế từng bước tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn hóa và hội nhập quốc tế nhằm giúp cho người dân tiếp cận thuốc an toàn, chất lượng, hiệu quả và giá hợp lý.

Sản phẩm Slimaura Care x3 được rao bán trên mạng. (Ảnh chụp màn hình)

Khẩn trương kiểm tra, xác minh hoạt động kinh doanh sản phẩm giảm cân Slimaura Care x3

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố Hà Nội khẩn trương kiểm tra, xác minh hoạt động sản xuất, kinh doanh, quảng cáo sản phẩm Slimaura Care x3 của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Slimaura Care Việt Nam, đồng thời tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm để xử lý theo quy định.

Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Ngân, Phó Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 103 trao đổi tại tọa đàm do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: BẢO LONG)

Kiểm soát cận thị từ sớm để hạn chế độ cận tăng lên theo thời gian

Cận thị đang có xu hướng xuất hiện sớm hơn và gia tăng nhanh hơn so với trước đây, khiến tỷ lệ cận thị ở lứa tuổi trưởng thành ở nước ta cao hơn đáng kể. Theo chuyên gia nhãn khoa, phát hiện sớm, theo dõi định kỳ và áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp là giải pháp quan trọng để hạn chế độ cận tăng theo thời gian.

Quang cảnh tọa đàm. (Ảnh: BẢO LONG)

Giải pháp nâng cao thị lực thời hiện đại

Tật khúc xạ ở Việt Nam gia tăng nhanh và có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Từ chỗ được nhìn nhận chủ yếu như vấn đề của lứa tuổi học đường, cận thị và các tật khúc xạ khác đang mở rộng nhanh sang nhóm học sinh cuối cấp, sinh viên và người lao động trẻ tại khu vực đô thị.

Viện thẩm mỹ Kamly được quảng cáo cung cấp các dịch vụ làm đẹp bị yêu cầu dừng hoạt động từ 3/8. (Ảnh chụp màn hình)

Sở Y tế Hà Nội: Phòng khám đa khoa Kamly thực hiện các kỹ thuật chưa được Bộ Y tế phê duyệt

Liên quan phản ánh của báo chí về việc một cơ sở thẩm mỹ tư vấn truyền NMN, NAD+ và tế bào gốc chưa được cấp phép, Đoàn kiểm tra Sở Y tế Hà Nội đã yêu cầu Phòng khám đa khoa Kamly dừng hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ 18 giờ 30 phút ngày 3/8; phải tháo gỡ toàn bộ các nội dung quảng cáo không đúng theo quy định của pháp luật.

Các cơ quan chức năng phát hiện nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh răng giả trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: Diệu Linh)

Phát hiện nhiều vi phạm trong sản xuất, kinh doanh răng giả trên địa bàn Hà Nội

Qua bốn đợt kiểm tra, các đoàn kiểm tra của Sở Y tế Hà Nội đã phát hiện và xử lý vi phạm hành chính đối với 33/74 (44,6%) cơ sở sản xuất, kinh doanh thiết bị y tế thuộc loại B (răng giả); ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền xử phạt lên đến hơn 1,3 tỷ đồng.