Trả lời cử tri về phát triển hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Hưng Yên do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến tại Văn bản số 2517/UBDNGS15 ngày 26/1/2025 về việc chuyển kiến nghị của cử tri gửi sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV với nội dung:“Đề nghị đầu tư nguồn lực cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới hạ tầng đồng bộ thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai, nhất là hệ thống đê điều, thủy lợi; nâng cao năng lực dự báo thời tiết, thiên tai, biến đổi khí hậu và có biện pháp phòng ngừa để chủ động ứng phó và thích ứng hiệu quả với thiên tai”.

Về kiến nghị này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường báo cáo Đoàn đại biểu Quốc hội và cử tri tỉnh Hưng Yên một số nội dung sau.

Thứ nhất là về đầu tư nguồn lực cải tạo, nâng cấp, xây dựng hạ tầng đồng bộ thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai.

Đối với hệ thống đê điều, trong thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trước đây (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã quan tâm bố trí kinh phí đầu tư bổ, nâng cấp, duy tu bảo dưỡng hệ thống đê điều, xử lý khẩn cấp các sự cố đê điều trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (kinh phí đã bố trí từ năm 2017 đến năm 2025 là 1.030 tỷ đồng).

Để tiếp tục tu bổ, nâng cấp hệ thống đê điều bảo đảm an toàn chống lũ, bão, hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai một số dự án đầu tư; trong đó có tỉnh Hưng Yên.

Cụ thể là: (i) Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, dự kiến tu bổ, nâng cấp 12,5 km đê và 09 cống qua đê; (ii) Dự án Quản lý tổng hợp rủi ro thích ứng biến đổi khí hậu vay vốn Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB10), dự kiến tu bổ, nâng cấp 29,7km đê và 10 cống qua đê; (iii) Dự án Nâng cao năng lực ứng phó thiên tai vùng ven biển Việt Nam vay vốn Ngân hàng Thế giới (WB10), dự kiến tu bổ, nâng cấp 54,3km đê và 8 cống qua đê. Đồng thời, hằng năm có kế hoạch duy tu, bảo dưỡng hệ thống đê điều trên địa bàn tỉnh.

Đối với hệ thống thủy lợi, hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch thủy lợi lưu vực sông Hồng-Thái Bình (trong đó, có tỉnh Hưng Yên) thời kỳ 2022-2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó đã cập nhật tình hình mưa, lũ, ngập, lụt do bão số 3 năm 2024 và các trận mưa do bão số 10, 11 năm 2025 gây ra trong lưu vực, tính toán với các kịch bản biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế xã hội; nghiên cứu, đề xuất các giải pháp cấp nước, tiêu thoát nước sửa chữa, nâng cấp, xây dựng mới hạ tầng thủy lợi đồng bộ thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai.

Thứ hai là về nâng cao năng lực dự báo thời tiết, thiên tai, biến đổi khí hậu.

Bộ Tài nguyên và Môi trường trước đây (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt các đề án, quy hoạch, kế hoạch, dự án để tập trung nguồn lực nhằm nâng cao năng lực dự báo thời tiết, thiên tai, biến đổi khí hậu:

Đề án “Hiện đại hóa ngành khí tượng-thủy văn đến năm 2025 và thời kỳ 2026-2030” (Quyết định số 1261/QĐ-TTg ngày 27/10/2023 của Thủ tướng Chính phủ) nhằm tăng cường năng lực tính toán, lưu trữ, hiện đại hóa công nghệ dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo mưa lớn, đặc biệt mưa lớn cục bộ hoặc mưa lớn trong cơn dông; Quy hoạch mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quyết định số 289/QĐ-TTg ngày 8/4/2024) với mục tiêu nâng cấp, tự động hóa, hiện đại hóa và bổ sung yếu tố quan trắc, nâng cấp hạ tầng thông tin, cơ sở dữ liệu theo hướng tập trung, hiện đại, đồng bộ, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, kiểm tra, giám sát, chia sẻ và khai thác dữ liệu quan trắc khí tượng thủy văn.

Tăng cường, mở rộng mạng lưới quan trắc khí tượng thủy văn gồm tăng cường mạng radar thời tiết và thiết bị đo gió trên cao, khắc phục khoảng trống quan trắc, bổ sung thêm các trạm quan trắc tự động ở các khu vực dễ bị ảnh hưởng thiên tai, bảo đảm thu thập dữ liệu chính xác và kịp thời. Đồng thời, nâng cấp năng lực tính toán các mô hình tổ hợp, mô hình phân giải cao và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; hiện đại hóa mạng truyền dẫn dữ liệu thời gian thực, bảo đảm tốc độ, băng thông, độ ổn định cao, kết nối song song qua kênh chuyên dùng và vệ tinh để tránh gián đoạn trong điều kiện thiên tai.

Xây dựng, cập nhật Kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (phê duyệt tại Quyết định số 1422/QĐ-TTg ngày 19/11/2024 của Thủ tướng Chính phủ). Kế hoạch đã xác định các nhiệm vụ, giải pháp dài hạn thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm ứng phó biến đổi khí hậu, hoàn thiện hạ tầng đồng bộ thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai, nâng cao năng lực dự báo và các biện pháp phòng ngừa.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai các hoạt động lồng ghép thích ứng với biến đổi khí hậu vào chiến lược, quy hoạch, đẩy mạnh hơn nữa việc huy động nguồn lực cho thích ứng với biến đổi khí hậu, triển khai các nhiệm vụ, giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm giảm thiểu tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra.

Thứ ba là về chủ động thích ứng, phòng ngừa, ứng phó thiên tai.

Ngày 24/3/2020, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 42-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia phòng, chống thiên tai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quyết định số 379/QĐ-TTg ngày 17/3/2021), Quy hoạch phòng, chống thiên tai và thủy lợi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quyết định số 847/QĐ-TTg ngày 14/7/2023), Chương trình tổng thể phòng, chống thiên tai quốc gia (Quyết định số 1651/QĐ-TTg ngày 30/12/2022),…; trong đó, đã xác định cụ thể các nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống thiên tai làm cơ sở để các bộ, ngành và địa phương tổ chức triển khai thực hiện, chủ động thích ứng, phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai như kiến nghị của cử tri.

Trước diễn biến thiên tai phức tạp, cực đoan, bất thường trong thời gian vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương trình Đảng ủy Chính phủ tiếp trình Ban Bí thư ban hành Kết luận số 213- KL/TW ngày 21/11/2025 về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020, trong đó đã chỉ rõ các chủ trương, giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm để thực hiện công tác thích ứng, phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.