Tôn vinh những giá trị Hội thề trung hiếu

Theo các nhà khoa học, toàn miền bắc hiện chỉ có hai Hội thề, một là Lễ hội Minh thệ ở Hải Phòng, hai là Hội thề trung hiếu ở đền Ðồng Cổ (quận Tây Hồ, Hà Nội). Trong đó, Hội thề trung hiếu do Vua Lý Thái Tông lập ra để củng cố vương quyền, củng cố sự đồng thuận tướng lĩnh để xây dựng đất nước. Sang thời Trần, Hội thề còn đề cao sự trong sạch của người làm quan. Bởi thế, nhiều nhà khoa học đề xuất phải có biện pháp để lan tỏa những giá trị của Hội thề trung hiếu đền Ðồng Cổ.
Khách du lịch tham quan đền Ðồng Cổ.
Khách du lịch tham quan đền Ðồng Cổ.

Cứ đến ngày mồng 4 tháng 4 (âm lịch) hằng năm, chính quyền và nhân dân làng Ðông Xã, phường Bưởi, quận Tây Hồ lại nô nức đến với Hội thề trung hiếu tại đền Ðồng Cổ (phố Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội), nơi thờ thần Ðồng Cổ (tức thần Trống đồng). Trong đó, quan trọng nhất là việc đọc lời thề: "Làm con bất hiếu/Làm tôi bất trung/Thần minh tru diệt". Lễ hội có lịch sử gần 1.000 năm, nhưng không phải ai cũng hiểu hết ý nghĩa của tục thờ Trống đồng và lễ hội.

Giáo sư Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho biết: "Hội thề trung hiếu do một vị vua anh minh bậc nhất trong lịch sử lập ra, tổ chức lần đầu vào năm 1028. Theo sử sách, thần Trống đồng là người đã hai lần báo mộng cho Vua Lý Thái Tông để đánh thắng quân Chiêm Thành và dẹp loạn tiếm ngôi của các Hoàng tử sau khi Vua Lý Thái Tổ băng hà. Sau khi lên ngôi, Vua Lý Thái Tông cho tổ chức Hội thề trung hiếu ở đền Ðồng Cổ. Trăm quan đến đền Ðồng Cổ, quỳ trước thần Ðồng Cổ và đọc lời thề. Hội thề vừa được tổ chức trong cung, vừa tổ chức ở đền. Ðây là một Hội thề cấp quốc gia, do vua chủ trì và cũng là Hội thề quốc dân, vì người dân kinh thành nô nức đi xem".

Giải thích vì sao dân gian lại thờ thần Trống đồng, Giáo sư Sử học Lê Văn Lan cho biết: "Trống đồng không phải một nhạc cụ theo cách hiểu sau này. Các hoa văn trên trống đồng thể hiện mô hình vũ trụ của người Việt cổ. Ðó là vũ trụ gồm ba tầng, bốn thế giới. Thời xưa, ai đúc được trống đồng, đúc được mô hình vũ trụ là thủ lĩnh tối cao, là chủ đất nước. Thời Ðông Sơn, mô hình vũ trụ của trống đồng tượng trưng cho quyền lực. Vua Lý Thái Tông đã sử dụng rất khéo léo ý nghĩa này để đưa vào Hội thề. Sang thời Trần, Hội thề có một chút thay đổi, câu thề trở thành: "Làm tôi hết lòng trung, làm quan trong sạch, ai trái lời thề này, Thần minh giết chết". Tôi nghĩ rằng, lời thề này rất có ý nghĩa trong bối cảnh xã hội hiện nay".

Hội thề trung hiếu là lễ hội cấp quốc gia, sau này được dân gian hóa, do làng, xã tổ chức. Hiện nay, Hội thề được mở đầu bằng lễ dâng hương của 25 dòng họ thuộc làng Ðông Xã. Sau khi ôn lại lịch sử đền Ðồng Cổ, lễ thề trung hiếu được thực hiện với sự tôn nghiêm và trang trọng. 100 người đại diện cho nhân dân làng Ðông Xã gồm các đoàn thể: đội tế nam quan, người cao tuổi, cựu chiến binh, phụ nữ, thanh niên đứng trang nghiêm trước Thần vị. Người chủ thề hô vang: "Làm con bất hiếu/ Làm tôi bất trung/ Thần minh tru diệt" 100 người cùng giơ tay hô vang "Xin thề" ba lần.

Theo nhiều nhà khoa học, nước ta có hàng nghìn lễ hội, nhưng có rất ít Hội thề đề cao giá trị "trung hiếu" và "trong sạch", do đó, cần phải có biện pháp để bảo tồn, phát huy giá trị một cách thích hợp. Phó Giáo sư Trần Ðức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho biết: "Những giá trị như trung hiếu và trong sạch, công tâm thì thời nào cũng cần. Vậy chúng ta nên khôi phục thế nào để lan tỏa được những giá trị này? Việc đầu tiên theo tôi là cần phải định danh chính thức, đề nghị ghi Hội thề trung hiếu vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, từ đó có những bước tiếp theo trong bảo tồn, phát huy giá trị".

Việc tổ chức Hội thề trung hiếu là lễ hội cấp quốc gia là rất khó, nhưng nhiều nhà khoa học đều đề xuất phải có biện pháp để lan tỏa những giá trị của Hội thề trung hiếu đền Ðồng Cổ. Tiến sĩ Lê Thị Minh Lý, Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam chia sẻ: "Hội thề có bối cảnh lịch sử đặc biệt. Chúng ta không quay trở lại được thời xa xưa ấy, cũng như không nên "diễn" lại hội xưa. Nhưng chúng ta có thể tiếp nhận, tạo ra những giá trị mới, trong đó, điều quan trọng là giá trị trao truyền trong cộng đồng. Tôi cho rằng trước hết cần kết nối không gian đền Ðồng Cổ với các di tích khác trong khu vực. Chúng ta nên đưa học sinh đến để dạy cho các em việc giữ lời hứa trong cuộc sống hôm nay". Một số nhà khoa học cũng đề xuất, trước mắt quận Tây Hồ có thể mở rộng Hội thề, với sự tham gia của các phường trên địa bàn để lan tỏa những giá trị của Hội thề. Bên cạnh đó, hiện nay, đền Ðồng Cổ đã bị thu hẹp rất nhiều so với xưa kia. Với một Hội thề đặc biệt như thế, nhiều nhà nghiên cứu cũng đề xuất phải tìm lại không gian di tích xưa. Qua đó, có thể phát huy tốt hơn giá trị Hội thề trung hiếu ■

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu tham gia ý kiến tại hội nghị đối thoại của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phường Giảng Võ với các tổ chức chính trị-xã hội và người dân trên địa bàn (Ảnh TIẾN THÀNH)

Kịp thời giải quyết kiến nghị chính đáng của người dân

Thời gian qua, nhiều xã, phường của Hà Nội đã tổ chức hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với các tổ chức chính trị-xã hội và người dân. Các địa phương xác định đây vừa là nhiệm vụ, vừa là kênh thông tin quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý trên địa bàn.

Phụ huynh và các cháu thiếu nhi đọc sách tại Thư viện xã Dân Hòa (Hà Nội).

Lan tỏa văn hóa đọc từ những thư viện cộng đồng

Không chỉ là nơi lưu giữ và cho mượn sách, nhiều thư viện cộng đồng ở Hà Nội đang trở thành không gian học tập, giao lưu và kết nối các thế hệ. Từ những phòng đọc do chính quyền cơ sở tổ chức đến mô hình được gây dựng bằng sự tự nguyện của người dân, các thư viện cộng đồng góp phần đưa tri thức đến gần hơn với đời sống.

Khách du lịch tham quan, tìm hiểu sản phẩm của làng nghề Sơn Đồng.

Chủ động định vị thế mạnh, thúc đẩy du lịch

Sơn Đồng là một trong bốn địa phương của Hà Nội được công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới. Tuy nhiên, so với những làng nghề như Bát Tràng, Vạn Phúc, du lịch Sơn Đồng vẫn còn hạn chế.

Trung tâm điều hành của Nhà máy điện rác Seraphin (Ảnh VĂN TUYẾN)

Cần khẩn trương xử lý tro bay phát sinh từ nhà máy điện rác

Nhà máy điện rác là giải pháp căn cơ giúp Thủ đô giảm mạnh tỷ lệ chôn lấp rác sinh hoạt, góp phần bảo vệ môi trường và tạo nguồn năng lượng sạch. Tuy nhiên, lượng tro bay phát sinh sau quá trình đốt, dù chỉ chiếm khoảng 1,5-1,6% khối lượng rác sinh hoạt đầu vào, lại đang tích tụ, đặt ra yêu cầu xử lý cấp thiết.

Thu ngân sách về đích sớm

Dù mới hết tháng 10 nhưng tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Hà Nội đã đạt 652,2 nghìn tỷ đồng, vượt 0,3% dự toán cả năm và tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước.

Sau gần 10 năm khởi công, dự án thi công tuyến phố Đồng Me tới nay chưa thể về đích. (Ảnh chụp chiều 2/11/1026)

Hà Nội: Tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ đường nối Đỗ Đức Dục-Mễ Trì

Sau gần 10 năm khởi công, dự án đường nối Đỗ Đức Dục-Mễ Trì (phường Từ Liêm, Hà Nội) vẫn chưa hoàn thành, gây ảnh hưởng đến giao thông và đời sống dân sinh. Trước thực trạng này, chính quyền địa phương đang tập trung tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh thi công, phấn đấu hoàn thành công trình trước Tết Nguyên đán.

Người dân phấn khởi trải nghiệm nhà văn hóa hạnh phúc của phường Phúc Lợi (Ảnh LINH PHẠM)

Phong trào “Dân vận khéo” ngày càng thực chất, hiệu quả

Đổi mới phương thức vận động quần chúng, hướng về cơ sở với mục tiêu cụ thể, những cách làm đó đã giúp phong trào “Dân vận khéo” tại Hà Nội phát huy hiệu quả, góp phần tháo gỡ nhiều việc mới, việc khó để phát triển Thủ đô.

Doanh nghiệp tìm kiếm người lao động tại các phiên giao dịch việc làm trên địa bàn Hà Nội (Ảnh NGUYÊN TRANG)

Kết nối doanh nghiệp và người lao động hiệu quả, kịp thời

Hiện nhu cầu tuyển dụng lao động trên địa bàn Thành phố Hà Nội khá lớn, nhất là trong các lĩnh vực xây dựng, giao thông, sản xuất, dịch vụ... Các phiên giao dịch việc làm đã và đang được tích cực triển khai, theo từng địa bàn, từng lĩnh vực, nhằm kết nối doanh nghiệp và người lao động hiệu quả, kịp thời nhất.

Tàu điện hoạt động trên tuyến đường sắt đô thị Nhổn-ga Hà Nội (Ảnh THỦY NGUYÊN)

Kiểm soát nguồn vốn, chi phí cho dự án đường sắt đô thị

Tại kỳ họp thứ bảy diễn ra vào ngày 28/10, Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã thống nhất sẽ lùi thời gian xem xét, thông qua Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để đầu tư xây dựng dự án đường sắt quan trọng Thủ đô.

Cơ sở may complet, veston Quang Tiến, xã Chuyên Mỹ.

Phát triển kinh tế làng nghề gắn với du lịch

Từ những đường kim mũi chỉ tạo nên bộ complet, veston lịch lãm đến những sản phẩm khảm trai, sơn mài tinh xảo, giày da và đồ mộc cao cấp, xã Chuyên Mỹ, Thành phố Hà Nội đang gìn giữ một không gian nghề truyền thống giàu bản sắc.

Giảm áp lực kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

Giảm áp lực kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

Dự thảo quy chế tuyển sinh lớp 10 với phương án thi hai môn Toán và Ngữ văn được kỳ vọng giảm áp lực thi cử, giúp học sinh có thêm thời gian phát triển năng lực toàn diện. Về lâu dài, mở rộng cơ hội vào lớp 10 sẽ góp phần giảm sức nóng của kỳ thi, đưa việc học trở về đúng mục tiêu phát triển bản thân.

Chủ động xử lý nhà siêu mỏng, siêu méo

Trong quá trình đầu tư xây dựng, mở rộng các tuyến đường giao thông, trên địa bàn Thành phố Hà Nội phát sinh nhiều căn nhà siêu mỏng, siêu méo, làm xấu mỹ quan đô thị. Để bảo đảm quyền lợi của những người đã nhường đất thực hiện dự án, người dân cần chủ động hợp thửa, hợp khối công trình.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Dương Đức Tuấn trình bày tờ trình tại kỳ họp thứ 7. (Ảnh: Hải Thái Thành)

Đầu tư xây dựng Tổ hợp thể thao đa năng tại Mỹ Đình

Tại kỳ họp thứ 7, ngày 28/10, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Đầu tư xây dựng Tổ hợp nhà tập luyện và thi đấu thể thao đa năng tại khu đất 4A2.4 - Khu vận động viên cao cấp Mỹ Đình với diện tích khoảng 4,88ha thuộc phường Từ Liêm.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Dương Đức Tuấn báo cáo giải trình tại kỳ họp chuyên đề. (Ảnh: LÊ HẢI-VIẾT THÀNH)

Hà Nội thông qua nghị quyết khắc phục hậu quả các công trình vi phạm trật tự xây dựng của Tập đoàn Mường Thanh

Sáng 28/10, tại kỳ họp chuyên đề, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định Cơ chế, chính sách đặc thù, biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị tại một số dự án trên địa bàn thành phố Hà Nội.