Tôn vinh những giá trị Hội thề trung hiếu

Theo các nhà khoa học, toàn miền bắc hiện chỉ có hai Hội thề, một là Lễ hội Minh thệ ở Hải Phòng, hai là Hội thề trung hiếu ở đền Ðồng Cổ (quận Tây Hồ, Hà Nội). Trong đó, Hội thề trung hiếu do Vua Lý Thái Tông lập ra để củng cố vương quyền, củng cố sự đồng thuận tướng lĩnh để xây dựng đất nước. Sang thời Trần, Hội thề còn đề cao sự trong sạch của người làm quan. Bởi thế, nhiều nhà khoa học đề xuất phải có biện pháp để lan tỏa những giá trị của Hội thề trung hiếu đền Ðồng Cổ.
Khách du lịch tham quan đền Ðồng Cổ.
Khách du lịch tham quan đền Ðồng Cổ.

Cứ đến ngày mồng 4 tháng 4 (âm lịch) hằng năm, chính quyền và nhân dân làng Ðông Xã, phường Bưởi, quận Tây Hồ lại nô nức đến với Hội thề trung hiếu tại đền Ðồng Cổ (phố Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội), nơi thờ thần Ðồng Cổ (tức thần Trống đồng). Trong đó, quan trọng nhất là việc đọc lời thề: "Làm con bất hiếu/Làm tôi bất trung/Thần minh tru diệt". Lễ hội có lịch sử gần 1.000 năm, nhưng không phải ai cũng hiểu hết ý nghĩa của tục thờ Trống đồng và lễ hội.

Giáo sư Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho biết: "Hội thề trung hiếu do một vị vua anh minh bậc nhất trong lịch sử lập ra, tổ chức lần đầu vào năm 1028. Theo sử sách, thần Trống đồng là người đã hai lần báo mộng cho Vua Lý Thái Tông để đánh thắng quân Chiêm Thành và dẹp loạn tiếm ngôi của các Hoàng tử sau khi Vua Lý Thái Tổ băng hà. Sau khi lên ngôi, Vua Lý Thái Tông cho tổ chức Hội thề trung hiếu ở đền Ðồng Cổ. Trăm quan đến đền Ðồng Cổ, quỳ trước thần Ðồng Cổ và đọc lời thề. Hội thề vừa được tổ chức trong cung, vừa tổ chức ở đền. Ðây là một Hội thề cấp quốc gia, do vua chủ trì và cũng là Hội thề quốc dân, vì người dân kinh thành nô nức đi xem".

Giải thích vì sao dân gian lại thờ thần Trống đồng, Giáo sư Sử học Lê Văn Lan cho biết: "Trống đồng không phải một nhạc cụ theo cách hiểu sau này. Các hoa văn trên trống đồng thể hiện mô hình vũ trụ của người Việt cổ. Ðó là vũ trụ gồm ba tầng, bốn thế giới. Thời xưa, ai đúc được trống đồng, đúc được mô hình vũ trụ là thủ lĩnh tối cao, là chủ đất nước. Thời Ðông Sơn, mô hình vũ trụ của trống đồng tượng trưng cho quyền lực. Vua Lý Thái Tông đã sử dụng rất khéo léo ý nghĩa này để đưa vào Hội thề. Sang thời Trần, Hội thề có một chút thay đổi, câu thề trở thành: "Làm tôi hết lòng trung, làm quan trong sạch, ai trái lời thề này, Thần minh giết chết". Tôi nghĩ rằng, lời thề này rất có ý nghĩa trong bối cảnh xã hội hiện nay".

Hội thề trung hiếu là lễ hội cấp quốc gia, sau này được dân gian hóa, do làng, xã tổ chức. Hiện nay, Hội thề được mở đầu bằng lễ dâng hương của 25 dòng họ thuộc làng Ðông Xã. Sau khi ôn lại lịch sử đền Ðồng Cổ, lễ thề trung hiếu được thực hiện với sự tôn nghiêm và trang trọng. 100 người đại diện cho nhân dân làng Ðông Xã gồm các đoàn thể: đội tế nam quan, người cao tuổi, cựu chiến binh, phụ nữ, thanh niên đứng trang nghiêm trước Thần vị. Người chủ thề hô vang: "Làm con bất hiếu/ Làm tôi bất trung/ Thần minh tru diệt" 100 người cùng giơ tay hô vang "Xin thề" ba lần.

Theo nhiều nhà khoa học, nước ta có hàng nghìn lễ hội, nhưng có rất ít Hội thề đề cao giá trị "trung hiếu" và "trong sạch", do đó, cần phải có biện pháp để bảo tồn, phát huy giá trị một cách thích hợp. Phó Giáo sư Trần Ðức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho biết: "Những giá trị như trung hiếu và trong sạch, công tâm thì thời nào cũng cần. Vậy chúng ta nên khôi phục thế nào để lan tỏa được những giá trị này? Việc đầu tiên theo tôi là cần phải định danh chính thức, đề nghị ghi Hội thề trung hiếu vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, từ đó có những bước tiếp theo trong bảo tồn, phát huy giá trị".

Việc tổ chức Hội thề trung hiếu là lễ hội cấp quốc gia là rất khó, nhưng nhiều nhà khoa học đều đề xuất phải có biện pháp để lan tỏa những giá trị của Hội thề trung hiếu đền Ðồng Cổ. Tiến sĩ Lê Thị Minh Lý, Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam chia sẻ: "Hội thề có bối cảnh lịch sử đặc biệt. Chúng ta không quay trở lại được thời xa xưa ấy, cũng như không nên "diễn" lại hội xưa. Nhưng chúng ta có thể tiếp nhận, tạo ra những giá trị mới, trong đó, điều quan trọng là giá trị trao truyền trong cộng đồng. Tôi cho rằng trước hết cần kết nối không gian đền Ðồng Cổ với các di tích khác trong khu vực. Chúng ta nên đưa học sinh đến để dạy cho các em việc giữ lời hứa trong cuộc sống hôm nay". Một số nhà khoa học cũng đề xuất, trước mắt quận Tây Hồ có thể mở rộng Hội thề, với sự tham gia của các phường trên địa bàn để lan tỏa những giá trị của Hội thề. Bên cạnh đó, hiện nay, đền Ðồng Cổ đã bị thu hẹp rất nhiều so với xưa kia. Với một Hội thề đặc biệt như thế, nhiều nhà nghiên cứu cũng đề xuất phải tìm lại không gian di tích xưa. Qua đó, có thể phát huy tốt hơn giá trị Hội thề trung hiếu ■

Có thể bạn quan tâm

Đồng bào Mường ở Mỹ Đức giới thiệu nét đẹp văn hóa với khách du lịch.

Khai thác giá trị văn hóa Mường trong du lịch

Từ chỗ chính quyền, người dân luôn lo lắng về gìn giữ bản sắc văn hóa Mường, giờ đây, cộng đồng người Mường trên địa bàn xã Mỹ Đức đang khai thác những giá trị văn hóa bản địa để phát triển du lịch.

Lực lượng liên ngành kiểm tra hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Quyết liệt xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Sáu tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng Hà Nội phát hiện, xử lý 1.610 vụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Hàng vi phạm không còn nhỏ lẻ mà tổ chức theo chuỗi, len lỏi vào cả những nhóm thực phẩm tiêu dùng hằng ngày, đòi hỏi các ngành chức năng đấu tranh, ngăn chặn thường xuyên, liên tục.

Công nhân Công ty Thoát nước Hà Nội khắc phục úng ngập.

Hiệu quả từ các dự án chống ngập khẩn cấp

Những ngày qua, Thủ đô Hà Nội liên tiếp xảy ra các trận mưa cường độ lớn trong thời gian ngắn, gây ngập úng cục bộ một số khu vực; nhưng nhờ khai thác, vận hành hiệu quả các công trình, dự án chống ngập theo lệnh khẩn cấp, việc tiêu thoát nước nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Tổ công tác thuộc UBND xã Thanh Trì hỗ trợ người dân cập nhật dữ liệu đất đai tại nhà (Ảnh THANH HỒNG)

Tăng tốc hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai

Với tổng diện tích đất tự nhiên gần 336.000 ha, tương đương hơn 4,19 triệu thửa đất, Hà Nội là một trong những địa phương có khối lượng công việc lớn nhất cả nước về cơ sở dữ liệu đất đai.

Giải phóng mặt bằng bàn giao cho đơn vị thi công đang được khẩn trương thực hiện tại phường Yên Nghĩa (Ảnh KHÁNH LÊ)

Cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án cải tạo Quốc lộ 6

Sau thời gian gặp nhiều khó khăn, đến nay dự án đầu tư xây dựng, cải tạo và nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La-Xuân Mai đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng. Các xã, phường có dự án đi qua đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng.

Khách trải nghiệm chằm nón tại gian hàng Hợp tác xã Mây tre nón lá Thu Hương, xã Thanh Oai.

Nâng cao sức cạnh tranh của hợp tác xã

Trong bối cảnh mới, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã của Hà Nội đã có nhiều đổi mới, từng bước nâng cao vai trò trong nền kinh tế. Tuy nhiên, hoạt động của hợp tác xã vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập. Ngoài những giải pháp hỗ trợ từ thành phố, khu vực này cần phát huy nội lực để đóng góp nhiều hơn cho kinh tế-xã hội Thủ đô.

Người dân xã Quang Minh bốc thăm nhận đất dịch vụ.

Giải quyết dứt điểm vướng mắc đất dịch vụ cho người dân

Với quyết tâm giải quyết dứt điểm các vướng mắc tồn đọng kéo dài, HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết số 44/NQ-HĐND ngày 15/7/2026 về việc thực hiện hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở để giải quyết vướng mắc trên địa bàn một số xã, phường cho người dân.

Xã Ngọc Hồi thực hiện chi trả tiền cho người dân thôn Vĩnh Thịnh để thực hiện giải phóng mặt bằng dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội.

Hiệu quả từ sự đồng thuận của người dân

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, cùng sự đồng thuận của người dân, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn xã Ngọc Hồi (Hà Nội) đã đạt được kết quả tích cực. Đây cũng là nền tảng quan trọng về hạ tầng và chất lượng đội ngũ cán bộ để địa phương bứt phá trong giai đoạn mới.

Người cao tuổi được tham gia các hoạt động phù hợp với thể trạng tại Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi của phường Long Biên (Ảnh LINH PHẠM)

Nhân rộng mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi

Mô hình “Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi” đang từng bước được các xã, phường trên địa bàn Hà Nội triển khai thí điểm. Với mô hình này, người cao tuổi có thêm một địa chỉ tin cậy để được chăm sóc cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Khách du lịch đến với Làng Văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam.

Điểm hẹn văn hóa đặc sắc

Làng Văn hóa-du lịch các dân tộc Việt Nam nằm bên hồ Đồng Mô rộng lớn, không gian xanh mát, với hệ thống các công trình văn hóa tiêu biểu cho nhiều dân tộc. Sau khi được chuyển giao cho Hà Nội quản lý, thành phố đang nỗ lực giúp nơi đây trở thành trung tâm du lịch hấp dẫn, kết nối chặt chẽ với các tuyến du lịch phía tây Thủ đô.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng trả lời chất vấn về “điểm nghẽn” úng ngập tại nghị trường.

Khắc phục bất cập hạ tầng thoát nước tại khu đô thị

Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội khóa 17 vừa tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn về tình trạng úng ngập đô thị. Các đại biểu đã nêu và yêu cầu làm rõ trách nhiệm, giải pháp khắc phục đối với tình trạng “3 không” về hạ tầng thoát nước tại một số khu đô thị, dự án đầu tư xây dựng.

Nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh, an toàn thực phẩm

Với quyết tâm khắc phục điểm nghẽn về an toàn thực phẩm và hạn chế ô nhiễm môi trường, thời gian qua, Thành phố Hà Nội đã quyết liệt xóa bỏ các điểm giết mổ gia súc, gia cầm nhỏ lẻ trong khu dân cư; đồng thời cập nhật quy hoạch các điểm giết mổ tập trung với công nghệ khép kín, hiện đại.