Dấu ấn lịch sử và ký ức về Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh
“Hành trình vì hòa bình” là chủ đề của bộ sưu tập hiện vật đang trưng bày, tái hiện sinh động dấu ấn hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Nguyễn Chí Thanh.
Không gian trưng bày được thực hiện với sự phối hợp giữa Khu di tích Phủ Chủ tịch, Bảo tàng Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, cùng sự hỗ trợ của Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam (Bộ Quốc phòng) và Văn phòng Thường trực Bộ Công an về gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Bà Nguyễn Thanh Hà, con gái cố Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, chia sẻ, đây là niềm vinh dự lớn đối với gia đình.
“Gia đình chúng tôi mới xây dựng Bảo tàng Nguyễn Chí Thanh hơn 1 năm và rất may mắn khi được trở lại thăm Khu di tích của Bác Hồ – nơi thuở nhỏ chúng tôi thường xuyên được đến. Khi bố làm việc với Bác, chúng tôi được vui chơi ở đây, cảm giác vô cùng thân thuộc”, bà nhớ lại.
Theo bà Hà, cán bộ Khu di tích nhấn mạnh rằng, trong số những thế hệ có sự gắn bó đặc biệt với Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh giữ một vị trí hết sức đặc biệt.
Bà kể lại kỷ niệm quý báu: “Tháng 8/1945, tại Tân Trào, trong Đại hội Quốc dân, Bác Hồ đã đặt tên cho bố tôi là Nguyễn Chí Thanh. Đó là kỷ niệm thiêng liêng và cũng là niềm vinh dự lớn lao của gia đình”.
Với bà, sự gắn bó ấy là minh chứng cho tình đồng chí, đồng đội keo sơn giữa các lãnh đạo cách mạng và lãnh tụ, cùng nhau chiến đấu vì độc lập và tương lai của dân tộc.
Tại triển lãm, nhiều hiện vật quý gắn liền với Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Nguyễn Chí Thanh lần đầu được giới thiệu. Trong đó có chiếc máy vô tuyến điện – chiến lợi phẩm mà Đại tướng thu được trong chiến dịch ở miền nam. Chính chiếc máy này đã được ông dùng để liên lạc với Bác Hồ, báo cáo tình hình cách mạng và nhận chỉ thị từ Trung ương.
Chiếc máy vô tuyến điện – chiến lợi phẩm mà Đại tướng Nguyễn Chí Thanh thu được trong chiến dịch ở miền nam.
Ngoài ra, triển lãm còn trưng bày bộ ấm chén – kỷ vật trong lần Bác Hồ đến thăm và làm việc tại gia đình Đại tướng, cũng như chiếc áo mà ông từng mặc khi tháp tùng Người sang Liên Xô năm 1960.
Mỗi hiện vật không chỉ là kỷ niệm riêng của Đại tướng, mà còn là chứng nhân sống động cho tình cảm gắn bó giữa Bác Hồ và những người học trò xuất sắc của Người.
Bộ ấm chén của gia đình Đại tướng Nguyễn Chí Thanh dùng tiếp Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí trong Bộ Chính trị.
Hành trình hòa bình cũng mang ý nghĩa đặc biệt, bởi dù ra đi sớm nhưng Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã để lại những cống hiến vẻ vang cho đất nước. Ông được xem là một trong những học trò ưu tú, gắn bó mật thiết với Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Đặc biệt, trưng bày lần này cũng giới thiệu nhiều bức ảnh Đại tướng Nguyễn Chí Thanh tháp tùng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong các hoạt động đối nội, đối ngoại vì hòa bình của dân tộc và nhân loại.
"Hành trình vì hòa bình” – câu chuyện tiếp nối qua nhiều thế hệ
Phần trưng bày tại Khu Di tích gồm 2 nội dung chính.
Phần 1 - Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Nguyễn Chí Thanh với hành trình giữ gìn hòa bình cho dân tộc Việt Nam có nội dung trưng bày tái hiện sinh động những mốc son trong hành trình đấu tranh vì độc lập, tự do, vì một nền hòa bình thực sự của dân tộc Việt Nam, mà Chủ tịch Hồ Chí Minh là người khởi xướng và dẫn đường, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là người kế thừa, triển khai bằng những chiến lược chính trị-quân sự sắc sảo.
Phần 2 - Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình thế giới giới thiệu những thành tựu và dấu ấn nổi bật của Việt Nam trên con đường hội nhập quốc tế, đặc biệt nhấn mạnh vai trò ngày càng chủ động, tích cực trong các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.
Để chuẩn bị cho trưng bày lần này, từ tháng 3/2025, Phòng Sưu tầm-Kiểm kê tư liệu (Khu Di tích Phủ Chủ tịch) đã miệt mài tìm kiếm, chọn lọc và hoàn thiện hồ sơ hiện vật.
Chị Lương Thị Lan, cán bộ Phòng Sưu tầm-Kiểm kê tư liệu cho biết: “Trong quá trình làm việc với gia đình cố Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, chúng tôi may mắn nhận được sự chia sẻ của bà Thanh Hà – con gái của Đại tướng và bà Ngọc – phu nhân của ông. Từ những buổi trao đổi ấy, hai bên đã nảy ra ý tưởng tổ chức hoạt động kỷ niệm 80 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tên cho Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, cũng trùng dịp 80 năm Cách mạng Tháng Tám".
Tên gọi “Hành trình vì hòa bình” được gợi lên từ dịp 30/4, khi chứng kiến lực lượng gìn giữ hòa bình của Việt Nam duyệt binh trong Thành phố Hồ Chí Minh – lực lượng gắn bó với Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, con trai Đại tướng Nguyễn Chí Thanh. Ông là người đặt nền móng, đưa Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Từ Bác Hồ, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh đến hôm nay, các đơn vị gìn giữ hòa bình đều hướng tới một mục tiêu chung, đó là độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc và hòa bình cho nhân loại. Đó là câu chuyện tiếp nối của nhiều thế hệ, chị Lan cho biết thêm.
Toàn bộ hiện vật tại triển lãm phản ánh quá trình lịch sử hình thành và phát triển của lực lượng gìn giữ hòa bình trong Bộ Công an và Bộ Quốc phòng.
Trong đó, một điểm nhấn đặc biệt là hiện vật về Trung tá Đỗ Anh (sinh năm 1983), người đã hy sinh sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại phái bộ gìn giữ hòa bình. Việc sưu tầm và trưng bày những hiện vật này là sự tri ân đối với đồng chí.
Đồng thời, các hiện vật còn ghi nhận đóng góp của bạn bè quốc tế dành cho lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam. Nhiều món quà của nhân dân tại các địa bàn phái bộ được trân trọng lưu giữ, trở thành kỷ vật quý báu thể hiện tình cảm và sự ghi nhận đối với lực lượng.
Là chiến sĩ của Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hòa bình số 1, Thượng úy Hoàng Ánh Nguyệt bày tỏ niềm xúc động khi được tận mắt chiêm ngưỡng những hiện vật gắn với bước chân và công việc của lực lượng gìn giữ hòa bình.
“Hôm nay, tôi rất vinh dự khi được tham dự triển lãm với chủ đề Hành trình hòa bình – Viết tiếp câu chuyện hòa bình. Trong lòng tôi dâng lên niềm xúc động và tinh thần yêu nước sôi sục. Tôi mong muốn được cống hiến cho hòa bình của dân tộc cũng như hòa bình của Liên hợp quốc.
Những hiện vật trưng bày ở đây rất gần gũi, gắn với cuộc sống của các chiến sĩ trực tiếp tham gia nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại những phái bộ xa xôi. Đặc biệt, hiện vật của đồng chí Đỗ Anh – người đã anh dũng hy sinh – khiến tôi vô cùng xúc động. Bên cạnh đó, tôi còn được thấy trang phục của thầy Lê Quốc Huy, người thầy đã gieo cho tôi niềm hy vọng và cơ duyên đến với lực lượng gìn giữ hòa bình. Tôi thực sự biết ơn thầy và các đồng chí”, Thượng úy Hoàng Ánh Nguyệt chia sẻ.
Với hơn 80 tài liệu, hiện vật và di vật, chuyên đề “Hành trình vì hòa bình” trở thành nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, kết tinh ý chí kiên cường bảo vệ hòa bình của các thế hệ đi trước và tinh thần chủ động, trách nhiệm của Việt Nam trong sứ mệnh gìn giữ hòa bình thế giới thế kỷ XXI.
Khu trưng bày “Hành trình vì hòa bình” nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 tại Khu Di tích Phủ Chủ tịch. Chuỗi hoạt động diễn ra với nhiều sự kiện, bao gồm: Triển lãm “Việt Nam-Hồ Chí Minh-Những mốc son lịch sử dân tộc”; Trưng bày chuyên đề “Hành trình vì hòa bình”; Triển lãm “Viết tiếp câu chuyện hòa bình”; Ra mắt sách “Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Nguyễn Chí Thanh”; Ra mắt sách “Phủ toàn quyền Đông Dương xưa và Phủ Chủ tịch ngày nay”; Ra mắt trải nghiệm công nghệ AR gắn với thế giới thực - kết nối lịch sử và hiện đại thông qua công nghệ điện toán không gian.
