Chương trình quy tụ nhiều chuyên gia, học giả đầu ngành trong lĩnh vực khảo cổ học, lịch sử, mỹ thuật, văn hóa dân gian cùng các đạo diễn, nhà làm phim và giới truyền thông, nghệ thuật, mở ra diễn đàn đối thoại đa chiều giữa nghiên cứu học thuật và tư duy nghệ thuật đương đại.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Tổng Giám đốc, Tổng Biên tập Đài Phát thanh-Truyền hình Hà Nội Nguyễn Kim Khiêm nhấn mạnh: Đất nước Việt Nam chúng ta có nền lịch sử, văn hóa đáng tự hào với nhiều câu chuyện hay và hấp dẫn. Cuộc tọa đàm là bước khởi đầu quan trọng, đặt nền móng tri thức cho hành trình sáng tạo tác phẩm điện ảnh lịch sử-văn hóa. Trước đó, trong nhiều năm qua, các câu chuyện về lịch sử, văn hóa Việt Nam vẫn thường được truyền tải đến các thế hệ thông qua những hình thức khá mô phạm.
Trong bối cảnh đời sống phát triển, cùng với sự tác động của công nghệ, thiết bị hiện đại, câu chuyện lịch sử, văn hóa cần đưa đến với công chúng một cách tự nhiên, dễ nhớ và hấp dẫn hơn. Đó cũng chính là trách nhiệm của các cơ quan báo chí, truyền thông, văn hóa…, làm sao khơi gợi giá trị và lòng tự hào với lịch sử, văn hóa dân tộc.
Xuất phát từ nhận thức nêu trên, Đài Phát thanh-Truyền hình Hà Nội đã triển khai thực hiện dự án khai thác, truyền cảm hứng từ các giá trị dân gian qua ngôn ngữ điện ảnh.
Theo ông Nguyễn Kim Khiêm, dự án phim “Huyền tình Dạ Trạch” không chỉ đơn thuần là tác phẩm điện ảnh mà còn tập trung nhấn mạnh vào các giá trị văn hóa, những câu chuyện về lịch sử đầy bi tráng. Khi làm dự án này, Đài Phát thanh-Truyền hình Hà Nội mong muốn sẽ lan tỏa thông tin, truyền tải được các giá trị văn hóa phù hợp với hơi thở hiện đại bằng tư duy và công nghệ truyền thông mới.
Tuy là một tác phẩm nghệ thuật điện ảnh, nhưng để bảo đảm tính xác thực về bối cảnh, không gian của thời dựng nước của dân tộc gắn với các yếu tố văn hóa, lịch sử, đời sống sinh hoạt, phong tục, tập quán, trang phục và nghệ thuật diễn xướng dân gian, Đài Phát thanh-Truyền hình Hà Nội đã thực hiện đề án phim đặc biệt “Huyền tình Dạ Trạch” một cách bài bản, khoa học với cuộc tọa đàm “Huyền thoại Dạ Trạch-Từ sử thi dân tộc đến ngôn ngữ điện ảnh”.
Trong báo cáo đề dẫn tọa đàm, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Nhà giáo Nhân dân Vũ Minh Giang (Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo-Đại học Quốc gia Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hoá Quốc gia) đã đặt ra những vấn đề nội dung tập trung vào các chủ đề học thuật về lịch sử, khảo cổ học, văn hóa dân gian, mỹ thuật…
Đây là nền tảng cơ sở tri thức và tham khảo quan trọng cho quá trình xây dựng bối cảnh, kịch bản và chất liệu văn hóa trong dự án phim, đồng thời tạo ra một nền tảng nhận thức toàn diện về mối tình huyền thoại giữa Chử Đồng Tử và Tiên Dung. Những câu chuyện dân gian, biểu tượng văn hóa và góc nhìn lịch sử sẽ được soi chiếu đa chiều: từ khảo cứu, văn hóa học đến mỹ thuật, giúp làm sáng tỏ chiều sâu của nhân vật và bối cảnh thời đại Hùng Vương.
Việc lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa bằng nhiều hình thức nghệ thuật, trong đó có điện ảnh là điều trăn trở suốt nhiều năm nay không với riêng tôi mà còn nhiều chuyên gia, nhà văn hóa. Việt Nam có kho tàng văn hóa vô cùng đồ sộ, phong phú, đa dạng. Tuy nhiên, những năm qua, dường như chúng ta nói nhiều đến giá trị mà chưa chỉ ra phải khai thác và khai thác giá trị đó bằng cách nào. Văn hóa không phải là cái chỉ để chiêm ngưỡng, tụng ca mà phải là tài nguyên để chúng ta đưa vào cuộc sống, tạo thành sức mạnh trên ý nghĩa của nó.
Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Nhà giáo Nhân dân Vũ Minh Giang
Trao đổi tại tọa đàm, nhiều học giả, nhà nghiên cứu như Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Hồng Sơn; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Quân; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Minh Trí; Tiến sĩ Phạm Đức Anh, Tiến sĩ Nguyễn Việt đã có những tham luận và trao đổi ý kiến quan trọng góp phần phác thảo về tổ chức không gian kiến trúc, làng cổ, không gian văn hóa vật chất thời Hùng Vương, các biểu tượng Lạc Việt trong nghệ thuật tạo hình, phục trang, trang trí; vai trò người phụ nữ trong truyền thuyết và xã hội thời Hùng Vương, về bình đẳng giai cấp, về tiến trình hình thành quốc gia Văn Lang; nhận thức giữa lịch sử và huyền sử.
Bên cạnh việc khai mở góc nhìn học thuật, tọa đàm còn khơi dậy tiềm năng sáng tạo từ chất liệu truyền thuyết và tín ngưỡng dân gian, là cơ hội để các nhà làm phim, nghệ sĩ và giới sáng tạo nội dung tìm thấy cảm hứng, ý tưởng và nguồn tư liệu quý giá cho dự án phim đặc biệt “Huyền tình Dạ Trạch”.
Với tọa đàm “Huyền thoại Dạ Trạch-Từ sử thi dân tộc đến ngôn ngữ điện ảnh”, Đài Phát thanh-Truyền hình Hà Nội là một trong những đơn vị đã thể hiện vai trò tiên phong trong việc tiếp cận di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa tạo sức lan tỏa trong xã hội. Tọa đàm cũng góp phần khẳng định định hướng xây dựng nền công nghiệp văn hóa Thủ đô, kết nối di sản với công chúng và khán giả đương đại.
