Giải quyết các thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Bắc Giang. (Ảnh minh họa: TTXVN)
Giải quyết các thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Bắc Giang. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Tinh gọn bộ máy: Đòi hỏi cải cách đồng bộ, đột phá từ chất lượng đội ngũ

Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy đã có sự đồng thuận cao từ toàn xã hội. Điều quan trọng nhất lúc này là cần triển khai một cách khoa học, bài bản, tránh tình trạng làm theo phong trào, cơ học mà không đi vào thực chất. Chỉ khi đó, bộ máy nhà nước mới thực sự vận hành hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Để đạt được mục tiêu đề ra, theo các chuyên gia, cần một loạt giải pháp đồng bộ, từ xác định vị trí việc làm, đổi mới công tác tuyển dụng, đào tạo, bổ nhiệm cán bộ, đến đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.

Không thể dừng ở tính cơ học

Thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, công tác tinh giản bộ máy thời gian qua đã đạt những kết quả bước đầu.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, việc tinh gọn bộ máy nhà nước là chủ trương lớn, nhận được sự đồng thuận cao từ toàn xã hội nhưng qua triển khai vẫn còn mang tính cơ học, chưa gắn liền với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ và đổi mới phương thức vận hành. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về một cuộc “cách mạng tổ chức” toàn diện, sâu rộng.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương, thẳng thắn nhận định: "Thời gian qua, chúng ta đã giảm được đầu mối, tầng nấc, tổ chức, lãnh đạo và biên chế. Tuy nhiên, việc giảm này mới chỉ dừng lại ở tính cơ học".

Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Thực tế, không ít trường hợp sáp nhập các đơn vị với nhau theo nguyên tắc hành chính đơn thuần nhưng chưa giải quyết được bài toán chất lượng. Có hiện tượng người có năng lực thực sự lại rời bỏ khu vực công, trong khi đó, một số vị trí lẽ ra phải tinh giản thì lại không bị tác động.

Theo ông Hà, một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là công tác đánh giá, sắp xếp cán bộ chưa thực sự khoa học. "Người cán bộ cần phải như con dao pha, giỏi một việc nhưng có thể làm được nhiều việc khác. Nhưng để có đội ngũ như vậy, chúng ta phải có chiến lược đào tạo bài bản, thực tế hơn thay vì nặng về lý thuyết như hiện nay", ông nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, một vấn đề then chốt vẫn chưa được giải quyết triệt để, đó là xác định vị trí việc làm. Nếu chưa xác định được rõ ràng từng vị trí cần bao nhiêu nhân sự, với nhiệm vụ cụ thể ra sao, thì việc tinh giản biên chế khó có thể thực hiện hiệu quả.

Nhìn nhận từ góc độ tài chính công, TS Đinh Duy Hòa, nguyên Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính, Bộ Nội vụ cho biết, hiện nay chi phí cho hoạt động của bộ máy hành chính chiếm tới gần 70% ngân sách nhà nước.

"Chúng ta có thể hình dung như trong một gia đình, nếu thu nhập có hạn nhưng chi tiêu chủ yếu dành cho ăn uống, sinh hoạt, học hành mà không có khoản nào để đầu tư thì rất khó phát triển kinh tế. Bộ máy nhà nước cũng vậy. Nếu cứ duy trì một hệ thống tổ chức cồng kềnh, tốn kém thì nguồn lực dành cho đầu tư phát triển đất nước sẽ bị thu hẹp", ông Hòa phân tích.

Lần này chúng ta thấy sự quyết liệt để giải quyết vấn đề này thể hiện rõ trong những phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm. “Tổng Bí thư đã nói rất rõ là phải làm một cuộc cách mạng về cải cách tổ chức bộ máy, phải đổi mới thật sự, làm mới hệ thống chính trị của chúng ta, làm sao cuối cùng bộ máy gọn lại, ít tầng nấc, điều quan trọng là hoạt động hiệu lực, hiệu quả", TS Hòa chia sẻ.

Cần đánh giá tác động chính sách một cách khoa học, bài bản

Theo TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, việc tinh gọn bộ máy hành chính là một yêu cầu cấp thiết, thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng để cải cách thực sự thành công, cần có bước đánh giá tác động chính sách một cách khoa học, bài bản trước khi triển khai trên diện rộng.

Bên cạnh đó, một yếu tố không thể thiếu là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. PGS, TS Nguyễn Chu Hồi, đại biểu Quốc hội Đoàn thành phố Hải Phòng nhận định: "Nếu không làm được phân cấp hiệu quả, triệt để, thì dù bộ máy có tinh giản đến đâu cũng không phát huy tác dụng".

PGS, TS Nguyễn Chu Hồi, đại biểu Quốc hội Đoàn thành phố Hải Phòng. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

PGS, TS Nguyễn Chu Hồi, đại biểu Quốc hội Đoàn thành phố Hải Phòng. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Theo ông Hồi, một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là tư duy "ôm việc" ở cấp trên, trong khi cấp dưới không được giao đủ quyền hạn để chủ động triển khai công việc. Điều này không chỉ làm tăng áp lực lên các cơ quan cấp trung ương mà còn làm chậm quá trình xử lý công việc ở địa phương.

Chánh Văn phòng, người phát ngôn Bộ Nội vụ Vũ Đăng Minh cũng đồng tình rằng cần phải thiết kế bộ máy theo hướng khoa học, tính toán chính xác chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị. Trên cơ sở thiết kế bộ máy, phải bố trí đúng người, đúng việc, phải đánh giá xem ai vào vị trí nào phù hợp với vị trí đó và phát huy tốt được vị thế đó.

“Những người nào không phù hợp, trong Nghị quyết 27 của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 6 khóa XIII đã nhắc đến việc phải có một cơ chế cạnh tranh và thải loại. Chúng ta có thể tìm người tài để bố trí vào những vị trí cần người tài, đồng thời xem xét để thải loại những người không đáp ứng được công việc ra khỏi bộ máy”, ông Minh nói.

Một trong những vấn đề mấu chốt khi tinh gọn bộ máy là phải tìm được người tài để vận hành hệ thống. Ông Minh cho rằng, nếu lựa chọn được cán bộ có đủ phẩm chất, trình độ, năng lực chuyên môn thì họ sẽ có những quyết sách đúng và trúng, góp phần đơn giản hóa quy trình, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả quản lý.

Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư Tô Lâm và sự ủng hộ của nhân dân, công cuộc sắp xếp tổ chức bộ máy đang được kỳ vọng tạo bước ngoặt. Tuy nhiên, thành công chỉ đến khi “người tài được đặt đúng vị trí”, cơ chế phân cấp được vận hành thông suốt, và mọi thủ tục rườm rà được thay thế bằng nền hành chính hiện đại, vì dân.

Tinh gọn bộ máy không chỉ để tiết kiệm ngân sách, mà còn là động lực thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế - thông điệp này sẽ tiếp tục là kim chỉ nam cho hành động của toàn hệ thống chính trị trong thời gian tới.

Có thể bạn quan tâm

Đẩy mạnh bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức. (Ảnh: baochinhphu.vn)

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh bồi dưỡng kỹ năng số

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 22/4/2026 về đẩy mạnh bồi dưỡng và đánh giá kiến thức, kỹ năng số đối với cán bộ, công chức, viên chức. Đây được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực công, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.

Nhân chứng lịch sử ở xã Hưng Nguyên Nam nói chuyện về ngày Đại thắng 30/4 hào hùng.

Hưng Nguyên Nam: Viết tiếp câu chuyện hòa bình trên quê hương cách mạng

Nửa thế kỷ sau Đại thắng mùa Xuân 1975, ký ức chiến tranh trên quê hương Hưng Nguyên Nam (Nghệ An) vẫn được gìn giữ như mạch nguồn bồi đắp niềm tự hào dân tộc, hun đúc lý tưởng cho thế hệ trẻ, đồng thời trở thành động lực để địa phương vững bước phát triển trong thời kỳ mới.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và Đoàn công tác Trung ương tham dự Chương trình.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc thăm tặng quà tại Quảng Ninh

Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) và Quốc tế Lao động (1/5), Đoàn công tác Trung ương do đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã đến thăm, tặng quà các gia đình chính sách, công nhân, lao động có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Lãnh đạo thành phố Đông Hưng tặng hoa chào mừng Đoàn đại biểu các xã, phường tỉnh Quảng Ninh sang dự kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập thành phố Đông Hưng.

Tăng cường quan hệ hợp tác hữu nghị biên giới Quảng Ninh (Việt Nam) và Quảng Tây (Trung Quốc)

Ngày 29/4, Đoàn đại biểu các xã, phường tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) gồm Móng Cái 1, Móng Cái 2, Móng Cái 3 và xã Hải Sơn do đồng chí Hồ Quang Huy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Móng Cái 1 làm Trưởng đoàn đã tham dự chương trình kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập thành phố Đông Hưng, Trung Quốc 29/4 (1996-2026).

Một góc Di tích lịch sử quốc gia Trận Giồng Bốm (thuộc xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau) ngày nay nhìn từ trên cao.

80 năm Trận Giồng Bốm: Tri ân quá khứ, kiến thiết tương lai

Sáng 30/4, trong không khí hào hùng của những ngày tháng Tư lịch sử, tỉnh Cà Mau đã tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 80 năm Trận Giồng Bốm (1946-2026). Đây là một trong những sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử sâu sắc, cũng là một trong nhiều hoạt động thiết thực chào mừng 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.

Thành phố Hồ Chí Minh năng động, phát triển.

Một điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống

51 năm sau ngày đại thắng, Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định là siêu đô thị năng động, đầu tàu kinh tế của cả nước. Với tư duy đổi mới và quản trị nhân văn, Thành phố không chỉ bứt phá về hạ tầng, tài chính mà còn bồi đắp giá trị nghĩa tình sâu sắc, khẳng định là điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa nhân dịp 30/4 và 1/5

Các hoạt động thiết thực nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự tích cực, chủ động của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam trong việc tham gia xây dựng môi trường hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại Nam Sudan.

Việt Nam và Nhật Bản tăng cường hợp tác y tế. (Ảnh ĐẠI SỨ QUÁN NHẬT BẢN TẠI VIỆT NAM)

Viết tiếp câu chuyện của tình hữu nghị

Trên hành trình hơn 50 năm đồng hành và vun đắp quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Nhật Bản đã đạt được nhiều bước tiến tích cực, sâu rộng trong hợp tác song phương. Những thành tựu này chính là nền tảng quan trọng để hai nước tiếp tục kiến tạo tương lai hợp tác lâu dài và bền vững.