Thúc đẩy hợp tác khu vực trong đấu tranh với tội phạm truy nã

Sáng 30/9, tại Hà Nội, Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã do Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức với chủ đề "Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã" đã khai mạc trọng thể.

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Công an; Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Công an chủ trì hội nghị.

Dự hội nghị có các đoàn: Campuchia, Brunei Darussalam, Timor-Leste, Philippines, Lào, Myanmar, Singapore, Thái Lan, Malaysia, Indonesia.

Nâng cao hiệu quả hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm truy nã

Phát biểu khai mạc hội nghị, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, tình hình tội phạm xuyên quốc gia nói chung, tội phạm truy nã nói riêng diễn biến phức tạp và trở thành một thách thức lớn đối với cơ quan thực thi pháp luật các nước trong khu vực và trên thế giới.

Từ đầu năm 2026 đến nay, chịu ảnh hưởng từ tình hình tội phạm thế giới, khu vực và những biến động về kinh tế-xã hội trong nước, tình hình tội phạm xuyên quốc gia liên quan các nước ASEAN tiếp tục có xu hướng gia tăng, nhất là tội phạm về ma túy, mua bán người, lừa đảo trên không gian mạng với phương thức, thủ đoạn tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phòng ngừa và đấu tranh.

Đồng thời, tình trạng tội phạm truy nã và tội phạm lợi dụng địa bàn các quốc gia thành viên ASEAN để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh thần thượng tôn pháp luật, làm suy giảm sức mạnh của hệ thống tư pháp hình sự.

Thực trạng nêu trên đặt ra nhiều khó khăn, thách thức và yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế mạnh mẽ giữa các cơ quan thực thi pháp luật khu vực và thế giới trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định, ASEAN là cơ chế hợp tác đa phương gắn bó trực tiếp, quan trọng hàng đầu đối với Việt Nam. Sau hơn 30 năm tham gia ASEAN, Việt Nam đã có nhiều sáng kiến và đóng góp quan trọng để thúc đẩy ASEAN đoàn kết, vững mạnh, tự cường, giữ vai trò trung tâm trong duy trì hòa bình, ổn định và an ninh khu vực.

Nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã trong khu vực ASEAN trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đã chủ trì đề xuất sáng kiến "Tuyên bố của các nhà lãnh đạo ASEAN về nâng cao hiệu quả hợp tác truy bắt tội phạm truy nã" để thông qua tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47, tổ chức tại Kuala Lumpur (Malaysia) vào ngày 26/10/2025.

Việc thông qua tuyên bố tạo cơ sở quan trọng để tăng cường công tác phối hợp xác minh, truy bắt, xử lý các đối tượng truy nã giữa Việt Nam và các nước ASEAN trên tinh thần "Xây dựng ASEAN là mô hình kiểu mẫu trong đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia" và "Vì một ASEAN không tội phạm".

Để triển khai hiệu quả tuyên bố ở cấp khu vực đi vào chiều sâu, thực chất, Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã với chủ đề "Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã".

"Thông qua hội nghị tiếp tục khẳng định cam kết của Việt Nam là thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm trong các cơ chế hợp tác đa phương ASEAN trong lĩnh vực an ninh và phòng, chống tội phạm, góp phần kiến tạo, giữ vững hòa bình, an ninh ở mỗi quốc gia thành viên và khu vực", Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Bộ trưởng Lương Tam Quang tin tưởng, thành công của hội nghị sẽ tạo ra cơ chế hợp tác mới, hiệu quả cho cơ quan thực thi pháp luật ASEAN trong công tác đấu tranh với tội phạm truy nã, góp phần triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trên tinh thần "Một ASEAN tự cường, sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm".

Vì một ASEAN thượng tôn pháp luật

Hội nghị gồm các phiên toàn thể, phiên thảo luận và làm việc trên tinh thần hiệu quả, toàn diện, thực chất để thống nhất được những định hướng chiến lược trong đấu tranh với tội phạm truy nã thời gian tới, trọng tâm là Tuyên bố chung Hội nghị và Kế hoạch hành động chung ASEAN về tăng cường hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã.

Tại phiên làm việc chính thức, các nước đã cùng thảo luận với tinh thần cởi mở, thẳng thắn về công tác phối hợp, hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã. Từ đó đã đề ra những phương hướng, biện pháp chiến lược nhằm đẩy mạnh hơn nữa cơ chế hợp tác khu vực trong đấu tranh phòng, chống tội phạm truy nã đi vào chiều sâu, thiết thực, thực chất. Trên cơ sở đó, công tác phối hợp xác minh, truy bắt, tiếp nhận, dẫn giải đối tượng truy nã giữa cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN trong thời gian tới sẽ tiếp tục được củng cố và tăng cường.

Phát biểu bế mạc hội nghị, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Công an cho biết, trên tinh thần hữu nghị và hợp tác của ASEAN, hội nghị đã đánh giá tình hình tội phạm truy nã ở cấp quốc gia và khu vực trong thời gian qua; báo cáo kết quả hợp tác và nhận diện những vấn đề khó khăn, vướng mắc trong công tác hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã.

Hội nghị đã trao đổi, thảo luận, xây dựng và thống nhất các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác phòng, chống tội phạm truy nã thông qua các cơ chế hợp tác đa phương và song phương trong ASEAN. Hội nghị đã thông qua Tuyên bố chung hội nghị và thống nhất dự thảo Kế hoạch hành động chung về tăng cường hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã.

Thứ trưởng Lê Văn Tuyến đánh giá cao những kết quả đạt được tại hội nghị và tin tưởng thành công của hội nghị là tiền đề quan trọng để cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN cụ thể hóa Tuyên bố chung của lãnh đạo các nước ASEAN về nâng cao hiệu quả hợp tác truy bắt tội phạm truy nã, hướng tới mục tiêu chung: tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật, không có tội phạm truy nã.

Tại hội nghị, các lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) gồm Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, Timor-Leste và Việt Nam đồng thuận ra Tuyên bố chung Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã.

Tuyên bố chung ghi nhận mối quan ngại sâu sắc khi các đối tượng truy nã lẩn trốn, cư trú bất hợp pháp ngoài xã hội tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiếp tục phạm tội, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh và trật tự an toàn xã hội của từng quốc gia.

Tuyên bố chung cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế trong đấu tranh với tội phạm lợi dụng lãnh thổ nước này để phạm tội tại nước kia cũng như xác minh, truy bắt, tiếp nhận, dẫn giải đối tượng truy nã trong khu vực là yêu cầu cấp thiết vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã.

Tuyên bố chung tái khẳng định cam kết và quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong công tác phòng, chống tội phạm truy nã và mong muốn tiếp tục duy trì cơ chế Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã như một cơ chế quan trọng và lâu dài trong thúc đẩy đối thoại, điều phối và tăng cường hợp tác khu vực về đấu tranh với tội phạm truy nã, góp phần hiện thực hóa một khu vực ASEAN an toàn, ổn định và thịnh vượng.

Bên cạnh đó, Tuyên bố chung cũng đưa ra sự thống nhất các định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy hợp tác khu vực trong đấu tranh với tội phạm truy nã - một thách thức an ninh phi truyền thống đang nổi lên, kịp thời đáp ứng yêu cầu trong kỷ nguyên phát triển mới và triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trên tinh thần “Một ASEAN tự cường, sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm”.

Hội nghị cũng thông qua Kế hoạch hành động ASEAN về tăng cường hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, thể hiện sự cam kết chung mạnh mẽ trong tăng cường thúc đẩy hợp tác khu vực về phòng, chống tội phạm truy nã.

Kế hoạch hành động này tiếp tục nhấn mạnh trọng tâm của ASEAN về các lĩnh vực ưu tiên, bao gồm pháp lý; trao đổi thông tin; nâng cao năng lực và nhận thức cộng đồng; thực thi pháp luật; hợp tác với các đối tác đối thoại của ASEAN, các cơ quan của Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế; tương trợ tư pháp hình sự và dẫn độ phù hợp với nội luật và quy định của các nước thành viên ASEAN, pháp luật quốc tế có liên quan tội phạm truy nã.