Tìm ý tưởng định hình công viên văn hóa ven sông Hồng

Cuộc thi “Ý tưởng quy hoạch công viên văn hóa đa chức năng tại khu vực bãi giữa và ven sông Hồng” (do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội phối hợp Hội Kiến trúc sư Việt Nam chỉ đạo tổ chức) vừa khởi động đã thu hút sự quan tâm của các chuyên gia văn hóa, quy hoạch và cộng đồng thiết kế. Đây là bước tiến mới trong lộ trình khai thác các giá trị không gian ven sông Hồng - vùng xanh quý báu giữa lòng đô thị Thủ đô.
Không gian ven sông Hồng là địa điểm yêu thích của nhiều hội nhóm bơi lội, chèo SUP (ván đứng).
Không gian ven sông Hồng là địa điểm yêu thích của nhiều hội nhóm bơi lội, chèo SUP (ván đứng).

Bãi giữa sông Hồng có diện tích khoảng 328 ha cùng bãi ven sông Hồng (từ cầu Tứ Liên đến cầu Trần Hưng Đạo) rộng khoảng 63,2 ha nằm trên địa bàn bốn quận Hoàn Kiếm, Ba Đình, Tây Hồ và Long Biên. Trước kia, diện tích bãi giữa và bãi ven sông Hồng thay đổi nhiều theo mùa nước lũ, tuy nhiên những năm gần đây hai bãi tương đối ổn định do mực nước sông ổn định, hiếm khi dâng cao.

Mong muốn biến nơi đây thành không gian công cộng, không gian sáng tạo đặc trưng và hấp dẫn đã được chính quyền Thủ đô Hà Nội đặt ra từ lâu, song do chưa đủ điều kiện chín muồi và phải đối mặt nhiều vướng mắc cho nên chưa có được một lộ trình khả thi để hiện thực hóa. Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho rằng, thông qua cuộc thi này sẽ chọn lựa được các ý tưởng hay, độc đáo, khả thi để khai thác không gian đặc biệt của Thủ đô theo hướng bền vững và sáng tạo, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa.

Đề bài cụ thể là “thiết kế công viên văn hóa”, nhưng theo các chuyên gia, không gian ven sông Hồng rất rộng và còn nguyên sơ với hệ sinh thái phong phú, do đó không nên “công viên hóa” kiên cố với mật độ xây dựng dày, mà cần phân chia các khu vực theo chức năng hợp lý để giảm tác động đến môi trường tự nhiên. Các khu vực, như: Không gian ươm trồng cây xanh và dạo bộ thư giãn; không gian sáng tạo, biểu diễn nghệ thuật; không gian thưởng thức ẩm thực; không gian tổ chức lễ hội, trải nghiệm làng nghề truyền thống cần bổ sung...

Đối với đề nghị cần định nghĩa rõ công viên tiếp cận miễn phí hay chuyển đổi công năng mang tính tư nhân, kiến trúc sư Phạm Minh Tuấn, thành viên Hội đồng Giám khảo cho rằng, công viên bản chất là không gian công cộng mở dành cho mọi người, tuy nhiên để có nguồn thu cho việc bảo tồn phát huy (như di sản kiến trúc cầu Long Biên) thì có thể tổ chức một vài không gian đặc thù có hoạt động dịch vụ, thương mại.

Khu vực bãi giữa và ven sông Hồng là quỹ đất lớn giữa thiên nhiên tương phản với không gian chật chội của nội thành Hà Nội, cho nên từ nhiều năm nay nơi đây đã xuất hiện hoạt động vui chơi, giải trí, thể dục thể thao, du lịch... tự phát. Bên cạnh đó, một diện tích không nhỏ được người dân sử dụng trồng trọt, chăn nuôi, thậm chí xây nhà và kinh doanh không phép. Những hoạt động này dẫn đến nguy cơ ô nhiễm môi trường, mất trật tự an ninh, rủi ro liên quan sức khỏe và tính mạng... Do đó, việc quy hoạch cũng cần xem xét chuyển đổi sinh kế và tích hợp các hoạt động của người dân có sẵn vào quy hoạch phát triển của thành phố.

Tại hội thảo chuyên đề “Đề án xây dựng công viên văn hóa cảnh quan bãi giữa sông Hồng- Tầm nhìn và giải pháp” do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội phối hợp Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức tháng 11/2023, nhiều đại biểu đưa ra, đề xuất dựa trên kinh nghiệm các mô hình không gian xanh ven sông đã thành công của Nhật Bản, Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc...

Điều đặc biệt lưu ý là, bãi giữa sông Hồng rất gần không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội, kết nối với nhiều địa danh lịch sử quận Ba Đình và các làng hoa ở hai quận Tây Hồ, Long Biên. Vì thế, nếu được quy hoạch đồng bộ với phát triển giao thông, công viên văn hóa ở bãi giữa sông Hồng sẽ không chỉ phục vụ nhu cầu đời sống người dân mà còn góp phần thu hút du khách trong nước và quốc tế, quảng bá hình ảnh Hà Nội - thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO.

Tiến sĩ Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam gợi ý mô hình vườn trồng các cây đại diện vùng miền Việt Nam, vừa cung cấp sản phẩm nông nghiệp, vừa phục vụ ăn uống, dã ngoại, cắm trại... Còn Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Minh (Trường đại học Kiến trúc Hà Nội) đặc biệt lưu ý vai trò điểm nhấn của cầu Long Biên, cho rằng nếu cầu Long Biên là di sản đô thị thì bãi giữa là di sản thiên nhiên, mối quan hệ gắn bó độc đáo này có thể góp phần “nuôi dưỡng bản sắc” và “kiến tạo thương hiệu” đô thị Hà Nội.

Qua nghiên cứu và thực tế nhiều địa phương, nhóm kiến trúc sư Nguyễn Lâm, Phan Bảo An, Nguyễn Thúy Hằng và Nguyễn Khánh Chi (Đại học Đà Nẵng) đề xuất năm yếu tố trong thiết kế công viên văn hóa đa chức năng ven sông Hồng. Một - thích ứng biến đổi khí hậu, sử dụng hệ thống cây xanh bản địa để chống ngập lụt, giảm nhiệt độ; hai - bảo tồn và kế thừa văn hóa, tổ chức hoạt động sản xuất truyền thống hoặc lễ hội, nghệ thuật truyền thống; ba - đa dạng và hòa nhập mọi lứa tuổi, chú ý khả năng tiếp cận của trẻ em, người già, người khuyết tật; bốn - áp dụng công nghệ thông minh, tối ưu hóa sáng tạo và giảm tác động đến tự nhiên; năm - xây dựng, vận hành và quản lý theo hướng bền vững, lâu dài.

Dành cho mọi tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế, cuộc thi tìm ý tưởng xây dựng công viên văn hóa đa chức năng tại khu vực bãi giữa và ven sông Hồng tiếp tục hiện thực hóa định hướng sông Hồng là trục phát triển xanh theo Đồ án Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được thông qua. Các bài thi cũng như góp ý sẽ được tiếp nhận, nghiên cứu, xử lý hài hòa để tìm ra phương án triển khai thống nhất cho không gian xanh, an toàn, tiện ích ven sông Hồng. Dự kiến, lễ công bố và trao giải cuộc thi sẽ diễn ra vào tháng 10/2024.

Có thể bạn quan tâm

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.