Tìm “đòn bẩy” cho xuất khẩu gạo

Hoạt động xuất khẩu gạo đã và đang gặp rất nhiều khó khăn khi giá giảm sâu. Các bộ, ngành, doanh nghiệp đang nỗ lực tìm các giải pháp để tháo gỡ khó khăn cho hoạt động này.
Việt Nam sắp có lô hàng gạo xuất khẩu sang Bangladesh.
Việt Nam sắp có lô hàng gạo xuất khẩu sang Bangladesh.

Giá giảm sâu, xuất khẩu gạo gặp khó

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, mới đây, chính quyền Bangladesh đã thông tin rằng sẽ nhập khẩu 100.000 tấn gạo trắng từ Việt Nam theo thỏa thuận hợp tác giữa hai Chính phủ nhằm bổ sung nguồn cung và ổn định thị trường lương thực trong nước, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân. Hợp đồng xuất khẩu này được ký kết theo hình thức chính phủ với chính phủ (G2G) và do Tổng Công ty Lương thực miền Nam (Vinafood II) cung cấp. Giá bán được chốt ở mức 474,25 USD/tấn, cao hơn so với mặt bằng giá gạo trắng thông thường trên thị trường quốc tế, phản ánh sự ổn định về chất lượng cũng như uy tín của gạo Việt Nam.

Đây là tin vui cho gạo Việt Nam trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu gạo đang gặp rất nhiều khó khăn. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, Việt Nam đã xuất khẩu tổng cộng 547.408 tấn gạo trong tháng 1 với trị giá thu về 324,89 triệu USD, tăng 10,6% về lượng nhưng giảm 5,6% về trị giá so cùng kỳ năm ngoái do giá giảm mạnh.

Giá gạo xuất khẩu bình quân trong tháng 1 đạt 594 USD/tấn, giảm 4,9% so với tháng 12/2024 và giảm tới 14,6% (102 USD/tấn) so với tháng 1/2024.

Lý do khiến xuất khẩu gạo giảm mạnh về giá là do nguồn cung trên thị trường gia tăng. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), tổng nguồn cung gạo toàn cầu trong niên vụ 2024-2025 được dự báo đạt mức kỷ lục 712,15 triệu tấn, giảm 215.000 tấn so với dự báo trước đó nhưng cao hơn 9,2 triệu tấn so với năm trước, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp tăng trưởng.

Tiêu thụ gạo toàn cầu trong niên vụ 2024-2025 cũng được dự báo đạt mức kỷ lục 530,5 triệu tấn, cao hơn 284.000 tấn so dự báo trước đó và tăng 7 triệu tấn so với niên vụ 2023-2024. Với dự báo này, cán cân cung-cầu gạo toàn cầu sẽ chuyển từ thâm hụt sang thặng dư khoảng hơn 2 triệu tấn trong niên vụ hiện tại.

Bên cạnh đó, từ cuối năm 2024, Ấn Độ đã dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu gạo, khiến nguồn cung trên thị trường gia tăng.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho biết, xuất khẩu gạo năm 2024 đạt kỷ lục một phần nhờ đơn giá cao hơn những năm trước. Gạo Việt Nam đạt đơn giá xuất khẩu bình quân 627 USD/tấn (trước đây dưới 600 USD/tấn), tăng khoảng 9% so năm 2023.

Gạo Việt Nam đã xuất khẩu đến khắp thế giới với khoảng 150 quốc gia, vùng lãnh thổ. Các doanh nghiệp cũng đã tận dụng tốt cơ hội thị trường từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Bên cạnh các thị trường truyền thống như: Trung Quốc, Philippines, Indonesia, Malaysia...

Tuy nhiên, từ cuối năm 2024, Ấn Độ đã bãi bỏ lệnh hạn chế xuất khẩu gạo, lượng gạo Ấn Độ dồi dào tạo ra sức ép trên thị trường, khiến giá gạo có xu hướng giảm. Trong đó, giá gạo Việt Nam bị ảnh hưởng. Nhìn chung, việc giá gạo tăng giảm trên thị trường là điều hết sức bình thường.

Cần nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu thời gian tới.
Cần nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu thời gian tới.

Tháo gỡ khó khăn cho xuất khẩu gạo

Theo báo cáo cân đối cung cầu lúa gạo hàng hóa phục vụ công tác điều hành xuất khẩu gạo năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn gửi Bộ Công thương, ước sản xuất cả năm vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt 3,778 triệu ha, năng suất bình quân ước 63,4 tạ/ha; sản lượng ước đạt 23,965 triệu tấn.

Trong số trên, tiêu thụ nội địa và sử dụng làm giống, thức ăn chăn nuôi... với khoảng 8,9 triệu tấn. Lúa hàng hóa ước khoảng 15,085 triệu tấn, tương đương 7,542 triệu tấn gạo hàng hóa phục vụ cho xuất khẩu. Như vậy, nguồn cung dành cho hoạt động xuất khẩu khá dồi dào.

Trong bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề xuất Bộ Công thương tập trung đẩy mạnh xuất khẩu gạo vào các tháng có sản lượng thu hoạch lớn là tháng: 2, 3, 4, 7, 8 và tháng 9 trong năm 2025 để ứng phó với diễn biến thị trường.

Đồng thời, đề xuất Bộ Công thương tăng cường xúc tiến thương mại để mở rộng các thị trường xuất khẩu gạo nhằm đảm bảo xuất khẩu hết lượng gạo hàng hóa, đồng thời bảo đảm lợi ích hài hòa giữa người sản xuất và doanh nghiệp xuất khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đề xuất cơ chế quản lý hệ thống thương lái thu mua lúa theo hướng chuyên nghiệp, có đăng ký kinh doanh, thương lái ký hợp đồng với nông dân sản xuất trên cơ sở hợp đồng ký với doanh nghiệp xuất khẩu về chủng loại giống, chất lượng lúa và các thương lái được hưởng các chính sách hỗ trợ như doanh nghiệp.

Mới đây, Bộ Công thương đã xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định 01/2025/NĐ-CP ngày 1/1/2025 sửa đổi Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo. Trong đó, đề ra nhiều giải pháp để đẩy mạnh xúc tiến thương mại.

Đối với vấn đề giá gạo, ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) nhận định, áp lực giảm giá vẫn bao trùm thị trường gạo trong những tháng tới, đặc biệt trong bối cảnh sản lượng thu hoạch của các nước xuất khẩu lớn như Ấn Độ và Thái Lan đang ở mức cao.

Hiện tại, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đang ở mức thấp nhất trong nhóm các quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, theo nhận định của MXV, hạt gạo Việt Nam từ lâu đã giữ vị thế quan trọng trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu, với phân khúc thị trường riêng biệt và nguồn cầu ổn định. Khi các khách hàng lớn quay trở lại, giá gạo nước ta nhiều khả năng sẽ phục hồi mạnh mẽ.

Về phía các doanh nghiệp, bên cạnh nỗ lực tận dụng các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu của các cơ quan chức năng, theo các chuyên gia, giải pháp để thoát khỏi tình trạng hiện nay là phải đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường cho xuất khẩu gạo.

Cùng với thị trường như: Hoa Kỳ, Trung Quốc, các doanh nghiệp cũng cần quan tâm đến thị trường Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc. Các doanh nghiệp cần tập trung không chỉ vào phân khúc gạo cao cấp, mà còn mở rộng sang các thị trường tiềm năng mới là khu vực Trung Đông. Đồng thời, nỗ lực tận dụng tối đa các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã có để mở rộng thị trường.

Có thể bạn quan tâm

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.