Giai đoạn 2021-2024, kim ngạch xuất khẩu bình quân hằng năm của tỉnh Gia Lai tăng đều qua các năm. Năm 2020, xuất khẩu của Gia Lai mới đạt 353,9 triệu USD, xếp thứ 50/63 tỉnh, thành phố; năm 2024 tăng lên 1.272,6 triệu USD, xếp thứ 40/63 tỉnh, thành phố; bốn tháng đầu năm 2025, quy mô xuất khẩu của tỉnh tăng lên xếp hạng 27/63 tỉnh, thành phố.
Ngành nông nghiệp tỉnh đặt mục tiêu phấn đấu đạt 850-900 triệu USD kim ngạch xuất khẩu trong năm 2025. Bên cạnh các mặt hàng xuất khẩu truyền thống, Gia Lai có hơn 400 sản phẩm OCOP mang đậm dấu ấn đặc trưng của địa phương, đáp ứng các tiêu chuẩn thương mại quốc tế, với tiềm năng xuất khẩu lớn như: cà-phê, hồ tiêu, mật ong, hạt mắc-ca, hạt điều, trái cây sấy...
Trong đó, mật ong Phương Di là sản phẩm mật ong đầu tiên của Việt Nam đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia, xuất hiện tại hơn 60 quốc gia trên thế giới và đã thâm nhập thị trường khó tính như Mỹ, châu Âu và Nhật Bản.
Đầu tháng 6 vừa qua, Công ty TNHH Phát triển khoa học quốc tế Trường Sinh tham gia gian hàng tại “Hội nghị kết nối giao thương xúc tiến xuất khẩu hàng hóa giữa doanh nghiệp tỉnh Gia Lai với doanh nghiệp nước ngoài tại Gia Lai” năm 2025 với sự quan tâm của các doanh nghiệp Nhật Bản.
Hai ngày sau hội nghị, đại diện Trung tâm ASEAN-Nhật Bản, một tổ chức liên chính phủ đặt tại Tokyo đến tham quan, làm việc với tập thể lãnh đạo công ty, tìm hiểu quy trình sản xuất thực phẩm của doanh nghiệp. Bà Võ Thị Tuyết Hà, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Phát triển khoa học quốc tế Trường Sinh cho biết, lâu nay điểm yếu của các doanh nghiệp tại Gia Lai là khâu tự quảng bá, hình ảnh truyền thông ít chú trọng, vì vậy, hội nghị xúc tiến thường là cơ hội tốt để doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp gỡ trực tiếp đối tác tìm kiếm đầu ra.
Trung tâm ASEAN-Nhật Bản có sứ mệnh thúc đẩy thương mại, đầu tư và hợp tác giữa các nước ASEAN và Nhật Bản. Nhiều năm qua, trung tâm đã nỗ lực hỗ trợ các doanh nghiệp Gia Lai tiếp cận thị trường Nhật Bản, vì vậy doanh nghiệp kỳ vọng sẽ có đơn hàng mới trong thời gian tới.
Từ các hoạt động xúc tiến thương mại, doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp xúc, trao đổi và học hỏi đối tác nước ngoài nhằm cải thiện quy trình sản xuất theo hướng tối ưu chi phí đầu vào nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường tự nhiên, qua đó thị trường xuất khẩu của tỉnh ngày càng được mở rộng với đa dạng hóa sản phẩm.
Nhật Bản đòi hỏi sản phẩm phải bảo đảm tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, canh tác bền vững và bao bì đóng gói hiện đại. Nhờ vào định hướng đúng đắn trong xây dựng vùng nguyên liệu hữu cơ và đẩy mạnh chế biến sâu, các doanh nghiệp của tỉnh Gia Lai đã bước đầu gặt hái được thành công tại thị trường này.
Đặc biệt, các sản phẩm như cà-phê hữu cơ rang xay, mật ong đóng chai, hạt điều nhân trắng và các loại nông sản sấy dẻo đã bắt đầu được người tiêu dùng Nhật Bản đón nhận, mở ra tiềm năng tăng trưởng bền vững cho nông sản Gia Lai. Để bảo đảm các quy chuẩn chất lượng, kỹ thuật, ông Jiro Nagura, Cố vấn Hiệp hội Siêu thị quốc gia Nhật Bản cho rằng: “Người tiêu dùng Nhật Bản rất chú trọng đến an toàn thực phẩm, bao bì sạch đẹp, thông tin rõ ràng về nguồn gốc.
Vì vậy, các doanh nghiệp nhỏ từ Gia Lai muốn tiếp cận thị trường Nhật Bản phải chú trọng ba điều quan trọng là: An toàn thực phẩm, nhãn mác rõ ràng và phương pháp canh tác bền vững”.
Khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, đẩy mạnh xúc tiến thương mại ra thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường Nhật Bản, là định hướng chiến lược của tỉnh Gia Lai trong thời gian tới. Nhật Bản là một trong những thị trường nhập khẩu nông sản lớn, có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn kỹ thuật.
“Chúng tôi xác định đây là thị trường trọng điểm, ổn định và lâu dài phù hợp với các sản phẩm thế mạnh của tỉnh Gia Lai như cà-phê rang xay, cà-phê đặc sản, hồ tiêu sạch, chuối, chanh dây, sầu riêng và một số mặt hàng nông sản chế biến khác…”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai Rah Lan Chung khẳng định.
Từ kết quả bước đầu trong hoạt động xuất khẩu sang thị trường ASEAN và Nhật Bản, có thể khẳng định rằng, Gia Lai đang đi đúng hướng trong chiến lược phát triển xuất khẩu gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp và mở rộng thị trường quốc tế. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), Gia Lai cần tập trung tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu sẽ góp phần nâng cao giá trị gia tăng, giảm rủi ro từ biến động giá nguyên liệu thô và tạo nền tảng phát triển bền vững.
Với thị trường ASEAN, Gia Lai cần tiếp tục tận dụng lợi thế cửa khẩu và quan hệ láng giềng; đồng thời, đầu tư hạ tầng logistics, nâng cao năng lực kiểm dịch và chủ động kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu.
Ông Sơn đã đề xuất nhiều giải pháp để mở rộng thị trường xuất khẩu, trong đó nhấn mạnh vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp; thông qua các hiệp hội doanh nghiệp nắm bắt, giải quyết những khó khăn, vướng mắc của cộng đồng doanh nghiệp nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ngoài ra, định hướng cho các hiệp hội đổi mới văn hóa sản xuất, khởi nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng của quốc tế.
