Nước Pháp giữ một vị trí đặc biệt trong hành trình hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc - Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chính từ những năm tháng hoạt động trên đất Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã từng bước trưởng thành về tư tưởng và bản lĩnh chính trị, tìm ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn cho Việt Nam, đồng thời khẳng định tầm vóc của một nhà cách mạng lỗi lạc, luôn gắn khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam với những giá trị tiến bộ của nhân loại.
Tái hiện hành trình lịch sử của người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành
Chiều 27/6 tại thủ đô Paris, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch phối hợp Đại sứ quán và Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa-khoa học kỷ niệm 115 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911-5/6/2026) và 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm nước Pháp với tư cách là vị thượng khách của Chính phủ Pháp (1946-2026).
Diễn ra tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở Pháp, chuỗi hoạt động gồm Trưng bày chuyên đề “Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh: Hành trình vì hòa bình và độc lập dân tộc trên nước Pháp”; giới thiệu cuốn sách ảnh song ngữ Việt-Pháp “Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh với nước Pháp”; tiếp nhận ảnh tư liệu từ gia đình bác sĩ Lê Văn Cưu và gia đình nhiếp ảnh gia Lê Tấn Xuân; và chương trình nghệ thuật tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Phát biểu khai mạc chương trình, bà Lê Thị Phượng, Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch cho biết, chuỗi hoạt động văn hóa-khoa học được tổ chức với mong muốn mang đến cho công chúng Pháp góc nhìn sâu sắc hơn về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Theo bà Lê Thị Phượng, điểm nhấn xuyên suốt của chuỗi hoạt động là trưng bày chuyên đề “Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh: Hành trình vì hòa bình và độc lập dân tộc trên nước Pháp”. Không gian trưng bày được xây dựng như một biên niên sử bằng hình ảnh, tái hiện cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc biệt là hành trình hoạt động trên đất Pháp qua 5 chủ đề lớn. Mỗi phần trưng bày đều được giới thiệu bằng hệ thống hình ảnh, tư liệu và hiện vật, góp phần tái hiện một giai đoạn lịch sử đặc biệt trong tiến trình cách mạng Việt Nam.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bắc nhịp cầu hữu nghị đầu tiên, đặt nền móng cho sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau giữa nhân dân hai nước. Bước vào thời kỳ đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm khẳng định đối ngoại sẽ “đóng góp hiệu quả hơn vào những mục tiêu chiến lược của đất nước; thể hiện trách nhiệm lớn hơn đối với hòa bình và phát triển của thế giới”.
Tinh thần đề cao sự chủ động và trách nhiệm chính là định hướng quan trọng để tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa-khoa học ý nghĩa này, nhằm mang lại cho công chúng Pháp góc nhìn sâu sắc về Chủ tịch Hồ Chí Minh và khơi dậy mạnh mẽ niềm tự hào dân tộc của kiều bào.
Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải khẳng định, nước Pháp giữ một vị trí đặc biệt trong hành trình hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc-Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chính từ những năm tháng hoạt động trên đất Pháp, Người đã từng bước trưởng thành về tư tưởng và bản lĩnh chính trị, tìm ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn cho Việt Nam, đồng thời khẳng định tầm vóc của một nhà cách mạng luôn gắn khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam với những giá trị tiến bộ của nhân loại.
Theo Đại sứ Trịnh Đức Hải, đến nay, tình cảm kính trọng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn hiện hữu sinh động trên đất nước Pháp qua nhiều địa danh, di tích và dấu ấn lịch sử gắn với cuộc đời hoạt động của Người. Trong đó có công viên Montreau ở thành phố Montreuil, Không gian Hồ Chí Minh tại Bảo tàng Lịch sử Sống, biển kỷ niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thành phố Sainte-Adresse và tấm biển lịch sử tại thành phố cảng Marseille - nơi ghi dấu bước chân đầu tiên của Người đến nước Pháp năm 1911. Những địa chỉ ấy đã trở thành biểu tượng của tình hữu nghị Việt Nam-Pháp, được chính quyền và nhân dân các địa phương Pháp gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Đại sứ nhấn mạnh, việc cùng nhìn lại hành trình hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đất Pháp không chỉ giúp hiểu sâu sắc hơn về lịch sử mà còn góp phần tăng cường tình hữu nghị, sự hiểu biết và hợp tác giữa nhân dân hai nước.
Đồng thời, Đại sứ cũng kêu gọi các tổ chức, cá nhân và bà con kiều bào tiếp tục chia sẻ, trao tặng những tư liệu, hiện vật quý còn lưu giữ để góp phần bảo tồn và lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa cho các thế hệ mai sau.
Giám đốc Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp Đinh Ngọc Đức cho rằng, đây không chỉ là hoạt động văn hóa, tư liệu mà còn là dịp để cùng nhìn lại giai đoạn đặc biệt trong hành trình hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đất nước Pháp.
Theo ông Đinh Ngọc Đức, những tư liệu, hình ảnh và câu chuyện được giới thiệu giúp công chúng hiểu sâu sắc hơn về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời góp phần làm nổi bật mối liên hệ lịch sử và giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Pháp.
Song hành với không gian trưng bày là lễ giới thiệu cuốn sách ảnh song ngữ Việt-Pháp “Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh với nước Pháp”, công trình nghiên cứu khoa học, sưu tầm và biên soạn của Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.
Theo Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch Lê Thị Phượng, cuốn sách là tác phẩm mới nhất trong bộ sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh với các quốc gia trên thế giới, tập hợp gần 300 tài liệu, tư liệu và hình ảnh được sưu tầm trong nhiều năm từ các trung tâm lưu trữ, bảo tàng, thư viện… của Việt Nam và Pháp, cùng sự đóng góp của các nhân chứng lịch sử trong cộng đồng người Việt Nam tại Pháp.
Với chủ đề “Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh, Người đặt nền móng xây dựng, củng cố, phát triển tình đoàn kết, hữu nghị Việt Nam-Pháp”, cuốn sách tái hiện hành trình hoạt động và những cống hiến của Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh theo dòng thời gian, từ khi Người trở thành chiến sĩ xã hội chủ nghĩa, lãnh tụ cách mạng Việt Nam đến biểu tượng của khát vọng hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc.
Không chỉ giới thiệu những tư liệu lịch sử đã được dày công sưu tầm, nghiên cứu, triển lãm và cuốn sách ảnh còn góp phần đưa những giá trị về tư tưởng, cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến gần hơn với công chúng Pháp và bạn bè quốc tế.
Những “mảnh ghép ký ức” được trao truyền qua các thế hệ
Một điểm nhấn giàu cảm xúc của chương trình đến từ những “mảnh ghép ký ức” được cộng đồng người Việt Nam tại Pháp gìn giữ suốt nhiều thập kỷ và nay trao lại cho Tổ quốc.
Trong khuôn khổ chương trình, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch đã tiếp nhận tư liệu từ gia đình bác sĩ Lê Văn Cưu, Chủ tịch Hội Ái hữu Việt Nam tại Pháp, thành viên chính thức của Phái đoàn Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Pháp năm 1946, cùng gia đình cố nhiếp ảnh gia Lê Tấn Xuân, thành viên Hội Người Việt Nam tại Pháp, nhiếp ảnh gia chính thức của hội trong những năm 1968-1969, người nhiều năm lưu giữ những hình ảnh quý về hoạt động của cộng đồng người Việt Nam tại Pháp và các sự kiện liên quan Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Lễ tiếp nhận hiện vật, tư liệu với chủ đề “Ký ức về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lòng kiều bào tại Pháp” góp phần nối dài hành trình hoạt động của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh trên đất Pháp bằng những ký ức được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Pháp, bà Đinh Thị Xuân Hương, phu nhân cố nhiếp ảnh gia Lê Tấn Xuân cho biết, gia đình vẫn còn lưu giữ rất nhiều tư liệu, hình ảnh và phim âm bản của nhiếp ảnh gia Lê Tấn Xuân, mỗi bức ảnh đều gắn với những câu chuyện và giá trị lịch sử riêng.
“Hôm nay, tôi thực hiện tâm nguyện của chồng tôi là trao tặng những kỷ vật này để được lưu giữ, bảo quản lâu dài. Tôi mong rằng những tư liệu ấy sẽ tiếp tục được gìn giữ, phát huy giá trị, giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ hiểu thêm về Chủ tịch Hồ Chí Minh và những giá trị lịch sử mà các hiện vật mang lại. Đó cũng là tâm nguyện của chồng tôi lúc sinh thời, và hôm nay tôi rất xúc động khi có thể thực hiện được điều ấy”, bà Đinh Thị Xuân Hương cho biết.
Đánh giá về ý nghĩa của việc tiếp nhận những tư liệu, hiện vật do kiều bào trao tặng, Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch, bà Lê Thị Phượng cho rằng, thời gian càng lùi xa, những tư liệu chưa được sưu tầm càng trở nên vô giá, bởi mỗi mảnh ghép được tìm thấy sẽ bổ sung thêm những hiểu biết về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Việc trao tặng và tiếp nhận tư liệu không chỉ góp phần làm giàu thêm kho tàng di sản Hồ Chí Minh mà còn khẳng định ngọn lửa yêu nước được trao truyền qua nhiều thế hệ kiều bào.
Đại diện Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch cũng khẳng định sẽ bảo quản và phát huy tốt nhất giá trị của khối tư liệu, hiện vật được tiếp nhận để mỗi bức ảnh, mỗi kỷ vật sẽ tiếp tục hành trình lan tỏa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đến đông đảo công chúng.
Khép lại chuỗi hoạt động là chương trình nghệ thuật đặc biệt với những ca khúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh, quê hương, đất nước và tình hữu nghị Việt Nam-Pháp do các nghệ sĩ đến từ Việt Nam và cộng đồng người Việt tại Pháp biểu diễn.
Những tiết mục được dàn dựng công phu, kết hợp âm nhạc, hình ảnh tư liệu và các yếu tố nghệ thuật truyền thống đã mang đến không gian lắng đọng, góp phần tái hiện hình ảnh, tư tưởng và di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời lan tỏa niềm tự hào dân tộc, khơi dậy tình cảm gắn bó với quê hương trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Không chỉ góp phần bổ sung nguồn tư liệu lịch sử, chuỗi hoạt động còn tạo sự lan tỏa và để lại nhiều cảm xúc đối với cộng đồng người Việt Nam tại Pháp, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Anh Đinh Quang Lâm, du học sinh bậc thạc sĩ tại Pháp chia sẻ, sau khi tham dự chương trình, anh cảm thấy có thêm nhiều động lực để tiếp tục học tập và phấn đấu.
Theo anh Lâm, việc tìm hiểu hành trình hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Pháp giúp những người trẻ đang học tập xa quê hương có thêm niềm tin để vượt qua khó khăn, đồng thời noi theo tinh thần tự học và ý chí vươn lên của Người, hướng tới đóng góp cho đất nước trong tương lai.
Trong khi đó, anh Magnin Vincent, thành viên Hợp ca Quê hương tham gia biểu diễn tại chương trình cho biết, là một người mang hai dòng máu Việt-Pháp, việc học tiếng Việt, hát những ca khúc Việt Nam và tìm hiểu về lịch sử giúp anh hiểu hơn về cội nguồn của mình.
Trả lời phỏng vấn Báo Nhân Dân, anh Vincent cho rằng, chuỗi hoạt động này giúp công chúng hiểu rõ hơn về những đóng góp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do cho đất nước Việt Nam, đồng thời bày tỏ tin tưởng quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Pháp sẽ tiếp tục được vun đắp trên nền tảng hiểu biết, tôn trọng và hợp tác.
Chuỗi hoạt động kỷ niệm không chỉ góp phần tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn tiếp tục khẳng định những giá trị bền vững của di sản Người trong thời đại ngày nay.
Được tổ chức trên chính mảnh đất từng gắn bó với những năm tháng hoạt động cách mạng của Người, sự kiện góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt Nam-Pháp, tăng cường hiểu biết giữa nhân dân hai nước, đồng thời lan tỏa hình ảnh một Việt Nam hòa bình, nhân văn và luôn trân trọng những giá trị lịch sử tới bạn bè quốc tế.
