Tiến tới bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân

Phát triển đa dạng các loại hình bảo hiểm sức khỏe

Sau 15 năm thực hiện Chỉ thị số 38-CT/T.Ư ngày 7/9/2009 về Đẩy mạnh công tác BHYT trong tình hình mới, công tác BHYT đã đạt được những kết quả quan trọng, từng bước trở thành một trụ cột cơ bản của chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước, góp phần thực hiện nguyên tắc chia sẻ và bảo đảm tài chính trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Tính đến hết năm 2024, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 94,29% dân số; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong lĩnh vực BHYT được đầu tư, bước đầu đã phát huy hiệu quả; chất lượng khám bệnh, chữa bệnh BHYT có chuyển biến tích cực; các chỉ số sức khỏe cơ bản của người dân và cộng đồng được cải thiện.

Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 38-CT/T.Ư vẫn còn hạn chế, vướng mắc; cơ chế, chính sách chưa đồng bộ, thiếu tính chiến lược, chưa tháo gỡ được những điểm nghẽn; tỷ lệ bao phủ BHYT chưa bền vững; công tác giám định BHYT, thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT còn vướng mắc; phương thức thanh toán BHYT chưa được ban hành đầy đủ theo quy định của Luật BHYT; chất lượng khám bệnh, chữa bệnh BHYT tại y tế cơ sở và vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn chưa đáp ứng yêu cầu. Việc đầu tư hạ tầng ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ cho liên thông dữ liệu BHYT còn chậm...

Để thực hiện BHYT toàn dân trong giai đoạn mới, Ban Bí thư yêu cầu cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách, kế hoạch về BHYT. Cụ thể, Ban Bí thư yêu cầu tập trung phát triển đối tượng tham gia BHYT, đẩy mạnh bao phủ BHYT theo hộ gia đình. Nhà nước tiếp tục nâng mức hỗ trợ đóng BHYT cho các đối tượng chính sách, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế. Đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ y tế đạt hơn 95% dân số, đến năm 2030 đạt mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.

Ban Bí thư cũng yêu cầu, tập trung sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về BHYT đáp ứng mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân. Nghiên cứu nâng mức đóng BHYT phù hợp với việc mở rộng phạm vi quyền lợi, mức hưởng BHYT. Cùng với đó, thí điểm, đa dạng hóa các gói BHYT, BHYT bổ sung theo nhu cầu của người dân; tăng cường liên kết, hợp tác giữa BHYT với bảo hiểm sức khỏe do các doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp để tránh trùng lặp thanh toán chi phí y tế.

Ban Bí thư cũng yêu cầu khuyến khích, tạo điều kiện phát triển đa dạng các loại hình bảo hiểm sức khỏe. Huy động, đa dạng, mở rộng các nguồn thu, bảo đảm bền vững và phát triển Quỹ BHYT để phục vụ công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đáng lưu ý, Ban Bí thư yêu cầu từ năm 2026, từng bước thực hiện tăng tỷ lệ, mức thanh toán, chi cho phòng bệnh, chẩn đoán, điều trị sớm một số bệnh và đối tượng ưu tiên phù hợp với lộ trình tăng mức đóng BHYT và khả năng cân đối của Quỹ BHYT.

Trong đó, mở rộng phạm vi chi trả của BHYT đối với một số dịch vụ y tế phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc theo yêu cầu chuyên môn. Nghiên cứu cơ chế sử dụng một phần kinh phí từ các quỹ phòng, chống tác hại thuốc lá, thuế rượu, bia, đồ uống có đường... để chi trả cho một số dịch vụ phòng bệnh, quản lý bệnh mãn tính, khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc, chẩn đoán và phát hiện sớm một số bệnh, đặc biệt là các bệnh không lây nhiễm. Ban Bí thư cũng yêu cầu đổi mới nội dung, hình thức, phương thức thông tin, tuyên truyền về BHYT nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, đoàn thể, tổ chức và người dân về BHYT; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong việc tham gia BHYT, xác định việc tham gia BHYT là quyền lợi và trách nhiệm của mọi người dân và của toàn xã hội.

Bên cạnh đó, triển khai hiệu quả các đề án, chương trình, kế hoạch về y tế và BHYT. Đổi mới phong cách, thái độ phục vụ, đẩy mạnh việc nâng cao y đức của cán bộ y tế hướng tới sự hài lòng của người bệnh. Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, năng lực chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ trong phòng bệnh và khám, chữa bệnh BHYT, đặc biệt tại y tế cơ sở, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, biển, đảo. Đẩy nhanh tiến độ thực hiện tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế dự phòng, khám, chữa bệnh BHYT, đồng thời có cơ chế kiểm soát hiệu quả phòng, chống lãng phí, lạm thu, tăng chỉ định dịch vụ y tế không hợp lý và các hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng Quỹ BHYT. Triển khai các giải pháp nhằm giảm gánh nặng chi phí y tế cho người bệnh.

Ban Bí thư cũng nhấn mạnh yêu cầu triển khai đầy đủ các phương thức thanh toán BHYT, xác định phương thức hỗ trợ trực tiếp cho người tham gia BHYT khi sử dụng dịch vụ y tế. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số toàn diện công tác BHYT; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn để kiểm soát, giám sát dịch vụ khám, chữa bệnh BHYT, bảo đảm cơ sở dữ liệu quốc gia về BHYT liên thông, đồng bộ cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương với cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế.

Tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân

Ông Nguyễn Mạnh Thắng (75 tuổi) cán bộ hưu trí trú tại phường Tây Hồ (Hà Nội) cho biết: “Từ định hướng chủ trương của Tổng Bí thư đưa ra bao gồm khám cho người dân một năm một lần và miễn viện phí cho toàn dân đến Nghị quyết đột phá về phát triển y tế và nay là Chỉ thị của Ban Bí thư về BHYT toàn dân, không chỉ là những mục tiêu y tế mà đã gửi đi thông điệp sâu sắc của Đảng rằng “Chính sách phải bắt nguồn từ con người, vì con người, vì một Việt Nam phát triển bền vững”. Khám, chữa bệnh miễn phí, khám sức khỏe định kỳ cho người dân không phải là điều quá xa vời nếu chúng ta có quyết tâm chính trị đủ mạnh, sự đồng thuận của toàn xã hội khi thực hiện lộ trình BHYT toàn dân”.

Theo Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu, nhằm phát triển người tham gia BHXH, BHYT, các giải pháp đã được BHXH Việt Nam chỉ đạo cụ thể. Theo đó, tiếp tục tham mưu UBND tỉnh, thành phố trình HĐND để đưa chỉ tiêu BHXH, BHYT vào Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội hằng năm. Đề xuất UBND tỉnh trình HĐND tỉnh bố trí kinh phí hỗ trợ thêm mức đóng BHXH tự nguyện, BHYT nhằm tăng nhanh số người tham gia trong năm 2025 và những năm tiếp theo. Kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT cấp tỉnh, cấp xã tại một số địa phương.

Cùng với đó, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tổ chức hội nghị đối thoại phổ biến Luật BHXH, Luật BHYT sửa đổi và các văn bản hướng dẫn thi hành để người dân, đơn vị, doanh nghiệp đặc biệt là các nhóm đối tượng mới, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia BHXH, BHYT theo quy định. Cơ quan BHXH phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đoàn thể, UBND xã để hướng dẫn lập danh sách báo tăng, giảm, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT cho người tham gia đầy đủ kịp thời. Nhất là trong giai đoạn bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp mới đi vào hoạt động còn nhiều lúng túng, chưa rõ cách thức triển khai, bảo đảm không để ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia BHXH, BHYT.

Về phía Bộ Y tế, đại diện Vụ BHYT cho rằng, ủng hộ việc thực hiện BHYT toàn dân, đặc biệt nhấn mạnh vào việc mở rộng đối tượng tham gia. Theo đó, Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ban hành ngày 1/7/2025, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT, đã nâng mức hỗ trợ đóng cho một số đối tượng mới. Cụ thể, hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT đối với đối tượng nạn nhân theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người. Hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT đối với đối tượng nhân viên y tế thôn, bản. Đặc biệt, Nghị định đã quy định tăng mức hỗ trợ đóng cho đối tượng học sinh, sinh viên từ 30% lên mức 50%. Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân, đặc biệt là các đối tượng yếu thế...

Đại diện Vụ BHYT (Bộ Y tế) cũng cho biết, Bộ sẽ chú trọng cải thiện chất lượng, nâng cao năng lực y tế cơ sở, tuyến đầu để người dân có thể tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi và chất lượng hơn. Bên cạnh đó, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, thanh toán BHYT, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ và giảm thiểu thủ tục hành chính.