Thúc đẩy hợp tác và đầu tư điện ảnh Việt Nam-Pháp

Tọa đàm là một trong những điểm nhấn của Tuần lễ "Điện ảnh Việt Nam-Hành trình Ánh sáng" do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp Tổ chức Khoa học và Chuyên gia Việt Nam Toàn cầu (AVSE Global) tổ chức từ ngày 5-12/12.

Diễn ra trong bối cảnh điện ảnh Việt Nam đang có nhiều chuyển động tích cực, việc tăng cường kết nối với các nền công nghiệp điện ảnh phát triển, trong đó có Pháp, quốc gia có hệ sinh thái điện ảnh hoàn chỉnh và cơ chế hỗ trợ tiên tiến, là yếu tố quan trọng giúp phim Việt mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Sự phát triển của điện ảnh Việt Nam và tăng cường hợp tác với Pháp

Các ý kiến tại tọa đàm nhấn mạnh sự phát triển mạnh mẽ của phim Việt Nam, liên tục xuất hiện tại các liên hoan quốc tế uy tín. Lực lượng sáng tạo trẻ ngày càng trưởng thành và thị trường trong nước cho thấy những tín hiệu tăng trưởng rõ rệt.

Những năm gần đây, Việt Nam là quốc gia đã tổ chức được những liên hoan phim quốc tế như Haniff, Danaff tại các thành phố lớn như Hà Nội và Đà Nẵng, đã tạo được uy tín chuyên môn với các nước trong khu vực. Đồng thời, chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hoá đến năm 2030 của Chính phủ Việt Nam xác định điện ảnh là một trong bảy ngành mũi nhọn. Đây là nền tảng quan trọng để ngành điện ảnh bứt phá và hội nhập sâu hơn với thế giới.

Phát biểu tại tọa đàm, Đại sứ Việt Nam tại Pháp Đinh Toàn Thắng nhấn mạnh: Quan hệ giữa hai nước và hai dân tộc có sự gắn bó mật thiết gần gũi từ quá khứ cho tới hiện tại và kéo dài đến tương lai. Hai bên cùng nhau chia sẻ nhiều tầm nhìn chung.

Trong thời gian qua, giao lưu Việt-Pháp diễn ra sôi nổi trên nhiều lĩnh vực. Cùng với đó, điện ảnh của hai nước cũng đang tìm tòi những hướng hợp tác ngày càng hiệu quả, có tầm vóc và phục vụ tốt hơn cho sự phát triển của điện ảnh mỗi quốc gia.

Những tác phẩm điện ảnh có sự hợp tác giữa Việt Nam và Pháp như các bộ phim Người tình, Điện Biên Phủ, Đông Dương... được công chiếu rộng rãi, gặt hái nhiều thành công và có lượng khán giả lớn tại Hà Nội cũng như tại Pháp.

Các diễn giả phân tích những lợi thế song phương, từ hệ sinh thái điện ảnh phát triển của Pháp đến nguồn lực sáng tạo trẻ và thị trường đang mở rộng của Việt Nam, đồng thời chỉ ra các hướng hợp tác khả thi trong sản xuất, đào tạo, phát hành và quảng bá quốc tế.

Theo Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Chủ tịch VFDA, Việt Nam đang ở trong một thời điểm mà điện ảnh rất phát triển, đặc biệt là năm 2025 - năm đánh dấu phát triển vượt bậc về thị phần của phim Việt Nam, của sự tăng trưởng thị trường điện ảnh Việt Nam. Trong thời gian gần đây, các nhà làm phim trẻ và độc lập có những sáng tạo được mời chào, được ghi nhận và được trao giải ở liên hoan phim quốc tế.

Không khí làm phim và thành công đã kích thích những nhà đầu tư, những nhà làm phim không chỉ ở Việt Nam mà ở một số nước ở trong khu vực châu Á cũng như ở trên thế giới đến với Việt Nam.

Tiến sĩ Ngô Phương Lan nhấn mạnh, điện ảnh Việt Nam là một trong những nền điện ảnh hiếm hoi của châu Á đã phục hồi hoàn toàn sau đại dịch Covid-19. Doanh thu của nền điện ảnh Việt Nam năm 2024 đã tăng trưởng hơn 20%. Hai bộ phim "Mưa đỏ" và "Tử chiến trên không" đều lập kỷ lục doanh thu phòng vé, mang tới cho khán giả điện ảnh trong nước một cái nhìn thay đổi hoàn toàn về nền điện ảnh nước nhà.

Tiến sĩ Ngô Phương Lan mong rằng năm 2026 sẽ là năm phát triển mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn và thực sự đem đến những kết quả cụ thể hơn, hiệu quả hơn trong việc hợp tác điện ảnh Việt Nam và Pháp.

Theo ông Đinh Ngọc Đức, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp, điện ảnh không chỉ là một nghệ thuật hay một câu chuyện được thể hiện trên màn ảnh, mà còn là cầu nối văn hóa, là sức mạnh mềm thúc đẩy du lịch, giao lưu nhân dân, tăng cường hiểu biết lẫn nhau, và mở ra nhiều cơ hội hợp tác, trong đó có kinh tế. Pháp là cái nôi của nền điện ảnh thế giới. Còn Việt Nam là kho tàng văn hóa với những câu chuyện đậm chất Á Đông, đang và sẽ trở thành một cảm hứng mới cho các nhà làm phim quốc tế.

Những bộ phim lấy bối cảnh Việt Nam như Điện Biên phủ, Đông Dương... đã tạo nên làn sóng khách quốc tế đặc biệt là khách Pháp đi du lịch tới Việt Nam, đưa Pháp trở thành một trong những thị trường hàng đầu về khách du lịch châu Âu tại Việt Nam.

Nhà làm phim trẻ Lê Bình Giang bày tỏ: "Là một nhà làm phim trẻ, tôi luôn mong muốn tìm cơ hội hợp tác với các nhà làm phim quốc tế, đặc biệt là ở Pháp - cái nôi của nhiều đạo diễn tài năng và những bộ phim nổi tiếng. Tôi hy vọng có thể học hỏi và hợp tác với các nhà làm phim, các quỹ điện ảnh tại Pháp để tiến gần hơn với nền điện ảnh thế giới. Trong tương lai, tôi cũng mong sẽ có thêm nhiều chương trình hợp tác giữa Pháp và Việt Nam để cùng thúc đẩy sự phát triển của điện ảnh hai nước. Khi cùng phát triển, chúng ta không chỉ tạo ra giá trị cho điện ảnh mà còn góp phần quảng bá văn hóa, du lịch và hình ảnh Việt Nam ra quốc tế".

Ông Mathieu Ripka, đại diện Hiệp hội các Tác giả-Đạo diễn-Nhà sản xuất (ARP) đánh giá cao việc Việt Nam nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của văn hóa và công nghiệp văn hóa trong việc phát triển kinh tế và tăng cường ảnh hưởng quốc gia, giống như cách mà Pháp đã sử dụng văn hóa để tạo ra sức mạnh. Điện ảnh có vị trí quan trọng trong văn hóa vì nó vừa mang tính nghệ thuật, vừa mang tính đại chúng, có thể giúp quy tụ công chúng và xây dựng tinh thần dân tộc.

Theo ông Mathieu Ripka, để tiếp cận nhiều hơn tới công chúng Pháp, điều kiện tiên quyết chính là chất lượng của tác phẩm và khả năng truyền tải để có thể chạm tới cảm xúc của công chúng Pháp.

Những đề xuất và giải pháp cụ thể

Từ các kinh nghiệm thực tiễn, các diễn giả đề xuất các giải pháp giúp hai nền điện ảnh gia tăng giao lưu, khai thác hiệu quả nguồn lực của nhau và cùng tạo nên những dự án có khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Ông Mathieu Ripka khẳng định: Sự hợp tác này vẫn có thể tiếp tục được mở rộng, nhất là trong lĩnh vực phát hành. Đó là tạo điều kiện để phim Pháp tiếp cận thị trường Việt Nam và phim Việt Nam tiếp cận thị trường Pháp. Chúng tôi có hệ thống rạp chiếu phim ở khắp mọi nơi trên lãnh thổ và chúng tôi rất am hiểu trong lĩnh vực khai thác này. Do vậy, hai bên cần có nhiều sự trao đổi hơn nữa để hợp tác trong lĩnh vực này, một thế mạnh của Pháp.

Ông Mathieu Ripka hi vọng rằng trong thời gian tới sẽ có một bộ phim hợp tác giữa Pháp và Việt Nam để đại diện hai nước đi tranh giải Oscar.

Nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc, một trong những gương mặt tiêu biểu của điện ảnh Việt Nam hiện đại, nhận định: Nhìn lại lịch sử phát triển điện ảnh Việt Nam có thể thấy rõ rằng, trong những năm qua, điện ảnh Việt Nam và điện ảnh Pháp đã có sự hợp tác ở mức độ tốt đẹp hơn. Trước đây chúng ta chỉ cung cấp dịch vụ, nay tiến đến hợp tác sản xuất. Các nhà sản xuất Pháp đã đồng hành cùng các nhà đạo diễn Việt Nam để cùng nhau sáng tạo, cùng nhau sở hữu bộ phim và cùng đưa bộ phim ra thế giới.

Các nhà quản lý điện ảnh, sản xuất và phát hành phim nhất trí rằng hợp tác giữa hai nước không chỉ mang lại nguồn cung tài chính, mà còn giúp tiếp cận với đội ngũ nghệ sĩ có trình độ cao và kinh nghiệm, giúp phim Việt Nam có thể tiếp cận với ngôn ngữ điện ảnh thế giới, nhưng vẫn giữ được chất riêng của mình.

Ngày 5/12/2025, Tuần lễ Điện ảnh Việt Nam tại Paris sẽ chính thức khai mạc tại rạp Le Grand Rex - rạp chiếu phim lớn nhất châu Âu và cũng là một trong những biểu tượng văn hoá của Paris. Không chỉ đánh dấu sự khởi đầu cho hành trình giới thiệu 17 tác phẩm điện ảnh tiêu biểu của Việt Nam đến công chúng quốc tế, lễ khai mạc còn là dịp quy tụ các nhà quản lý, đạo diễn, nghệ sĩ và chuyên gia điện ảnh trong và ngoài nước.

Danh sách phim được chiếu tại rạp chiếu phim Le Grand Rex và Pathé Palace trong Tuần lễ Điện ảnh Việt Nam ở Paris:

1. Cánh đồng hoang (1979)

2. Bao giờ cho đến tháng Mười (1984)

3. Tướng về hưu (1988)

4. Chung cư (1999)

5. Bi đừng sợ (2009)

6. Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh (2015)

7. Song lang (2018)

8. Những đứa trẻ trong sương (2021)

9. Tro tàn rực rỡ (2022)

10. Cu Li không bao giờ khóc (2024)

11. Mưa trên cánh bướm (2024)

12. Mưa đỏ (2025)

13. Tử chiến trên không (2025)

14. Chùm phim ngắn được giải thưởng tại các liên hoan phim

15. Hãy thức tỉnh và sẵn sàng (2019)

16. Mây nhưng không mưa (2020)

17. Những con voi bên vệ đường (2024)

18. Đâu đó bên bệnh viện (2025)