Chiến dịch được khởi động theo hình thức trực tuyến. Đồng chí Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu đại diện cho Hải quan Việt Nam chủ trì Lễ khởi động tại điểm cầu tại trụ sở cơ quan Cục Hải quan.
Cuộc họp không chỉ đánh dấu sự khởi động của giai đoạn tiếp theo của chiến dịch mà còn nhấn mạnh tính cấp thiết của việc duy trì và tăng cường hợp tác quốc tế trong đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia.
Chiến dịch Mekong Dragon VIII được triển khai với sự điều phối của Hải quan Trung Quốc, Hải quan Việt Nam, Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), Văn phòng Liên lạc Tình báo Khu vực châu Á-Thái Bình Dương (RILO AP), Hải quan Hồng Kông (Trung Quốc) và Lực lượng Biên phòng Australia. Sự tham gia của các cơ quan điều phối chủ chốt đã tạo nền tảng quan trọng cho việc thúc đẩy hợp tác đa phương, chia sẻ thông tin và triển khai các hoạt động thực thi pháp luật hiệu quả trong toàn khu vực.
Phát biểu tại cuộc họp, đại diện các bên đều thống nhất nhận định rằng tình hình tội phạm ma túy và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã đang tiếp tục diễn biến phức tạp, với quy mô ngày càng mở rộng và phương thức hoạt động ngày càng tinh vi.
Theo đánh giá của UNODC, số người sử dụng ma túy trên toàn cầu đã tăng mạnh trong những năm gần đây, trong khi các loại ma túy tổng hợp tiếp tục gia tăng nhanh do chi phí sản xuất thấp và dễ phân phối. Đồng thời, hoạt động buôn bán trái phép các loài hoang dã và sản phẩm từ chúng vẫn là nguồn lợi nhuận lớn cho các tổ chức tội phạm có tổ chức, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với môi trường, đa dạng sinh học và an ninh xã hội.
Trong bối cảnh đó, Chiến dịch Mekong Dragon được đánh giá là một trong những mô hình hợp tác thực thi pháp luật hiệu quả và tiêu biểu trong khu vực. Kể từ khi được khởi xướng năm 2018, chiến dịch đã không ngừng mở rộng cả về quy mô và hiệu quả, thu hút ngày càng nhiều thành viên tham gia, với 24 cơ quan hải quan trong năm 2026 – mức cao nhất từ trước đến nay. Các kết quả bắt giữ lớn qua các năm cho thấy vai trò quan trọng của cơ chế phối hợp đa phương trong việc phát hiện, ngăn chặn và triệt phá các mạng lưới buôn lậu xuyên quốc gia.
Tuy nhiên, các đại biểu cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng những kết quả đạt được mới chỉ phản ánh một phần của bức tranh tổng thể, khi các tổ chức tội phạm vẫn liên tục thích ứng, thay đổi phương thức hoạt động và mở rộng phạm vi. Các tuyến vận chuyển mới, thủ đoạn che giấu tinh vi hơn cùng với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại đang đặt ra những thách thức ngày càng lớn đối với lực lượng thực thi pháp luật.
Từ thực tiễn đó, việc tiếp tục triển khai Chiến dịch Mekong Dragon VIII được xác định là yêu cầu cấp thiết, nhằm duy trì đà hợp tác, tăng cường chia sẻ thông tin tình báo và nâng cao năng lực phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Các đại biểu nhấn mạnh rằng không một quốc gia hay cơ quan đơn lẻ nào có thể tự mình giải quyết hiệu quả các loại tội phạm này, mà cần có sự phối hợp chặt chẽ, liên tục và có hệ thống ở cấp độ khu vực và quốc tế.
Ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan Việt Nam nhấn mạnh: “Đối với Việt Nam, Chiến dịch OMD VIII tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu. Thực tế cho thấy, trong năm 2025 và Quý I/2026, lực lượng hải quan đã phát hiện, bắt giữ khối lượng lớn ma túy với nhiều chủng loại khác nhau, phản ánh xu hướng gia tăng và đa dạng hóa của thị trường. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách phải nâng cao năng lực phân tích, dự báo và quản lý rủi ro, đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan trong nước và đối tác quốc tế”.
Các bên cũng đánh giá cao tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng chia sẻ thông tin trong công tác thực thi pháp luật; đồng thời mở rộng hợp tác với khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực logistics và chuyển phát nhanh, nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trong phòng, chống tội phạm.
Kết thúc cuộc họp, các đại biểu khẳng định quyết tâm tiếp tục triển khai hiệu quả Chiến dịch Mekong Dragon VIII, coi đây là một trong những công cụ quan trọng để ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống, góp phần bảo đảm an ninh khu vực, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững.
