Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm làm việc với Học viện Hành chính và Quản trị công

Học viện Hành chính và Quản trị công kế thừa truyền thống gần 70 năm xây dựng và phát triển của Học viện Hành chính quốc gia - tiền thân là Trường Hành chính Trung ương được thành lập từ năm 1959, từng được xác định là trung tâm quốc gia về đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hành chính và quản lý nhà nước cho đội ngũ cán bộ, công chức trong cả nước và hiện nay tiếp tục là một Học viện chuyên ngành về hành chính và quản trị công, có uy tín của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và của đất nước.

Từ 1959-2024: Học viện giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức về quản lý Nhà nước từ Trung ương đến địa phương. Trong giai đoạn này, Học viện đã bồi dưỡng trên 500.000 lượt cán bộ lãnh đạo, quản lý trung và cao cấp; đào tạo hàng chục nghìn cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ về quản lý công, chính sách công, quản lý nhà nước. Nhiều học viên đã và đang giữ vị trí quan trọng trong bộ máy Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị-xã hội.

Học viện là đơn vị chủ lực trong xây dựng và triển khai hệ thống chương trình, tài liệu bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức. Học viện đã biên soạn và đưa vào sử dụng nhiều bộ chương trình, tài liệu bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch, vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp.

Sau khi sáp nhập vào Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, hiện nay Học viện có 5 đơn vị chức năng tham mưu, 7 khoa chuyên môn, 2 trung tâm, 1 tạp chí khoa học và 3 phân hiệu tại Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Đắk Lắk.

Tổng số viên chức, người lao động hiện có là 649 người. Trình độ chuyên môn: 1 giáo sư, 13 phó giáo sư, tiến sĩ, 135 tiến sĩ, 377 thạc sĩ, 81 cử nhân và 42 trình độ khác. Là học viện chuyên ngành về hành chính và quản trị công, hiện nay Học viện là cơ sở đào tạo có mạng lưới tổ chức rộng, gồm trụ sở chính tại Hà Nội và ba Phân hiệu tại 3 vùng miền trung, Tây Nguyên và miền nam.

Học viện đang quản lý 16.485 sinh viên ở 14 ngành, 11 chuyên ngành đào tạo trình độ đại học: 1.998 học viên ở 8 ngành đào tạo trình độ thạc sĩ, 220 nghiên cứu sinh ở 2 ngành đào tạo trình độ tiến sĩ về quản lý công, luật hiến pháp và luật hành chính.

Đến nay, toàn Học viện đã có 11/14 chương trình đào tạo trình độ đại học được kiểm định chất lượng. Học viện đã triển khai bước đầu của hoạt động đánh giá cơ sở giáo dục, dự kiến hoàn thành trong năm 2026...

Sau khi nghe các ý kiến tham luận, kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Trong xã hội hiện nay, quản trị hành chính công giữ vị trí trung tâm trong cấu trúc quản trị quốc gia, là khâu tổ chức thực thi quyền lực nhà nước, chuyển hóa chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước thành kết quả phát triển cụ thể. Quan điểm này đặt quản trị hành chính công vào vị trí bản lề của toàn bộ tiến trình phát triển. Đây là vấn đề cốt lõi, là nhiệm vụ trọng tâm, là tầm nhìn chiến lược, là mục tiêu xuyên suốt mà Học viện cần nắm bắt để cụ thể hóa đường hướng phát triển, tạo đột phá trong chiến lược đào tạo, giáo dục và nghiên cứu khoa học.

Vừa qua, thực hiện cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn bộ máy, Học viện Hành chính Quốc gia được sáp nhập về Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và chính thức đổi tên thành Học viện Hành chính và Quản trị công.

Đây không đơn thuần là việc đổi tên, đổi đầu mối, đổi cơ quan chủ quản, đổi mô hình tổ chức, tái cấu trúc bộ máy mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước ta về việc đặt công tác đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong một chỉnh thể thống nhất nhằm tập trung tối ưu hóa nguồn lực phát triển chung như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh về cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy: “Đây không chỉ là vấn đề về quy mô hay số lượng, mà sâu xa hơn là phải tạo sự thay đổi về chất trong hoạt động của hệ thống chính trị”.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao những thành tựu của Học viện trong gần 70 năm qua và biểu dương sự nỗ lực của Học viện sau 1 năm hoạt động theo mô hình mới, đã nhanh chóng ổn định tổ chức, phục vụ đắc lực nhiệm vụ bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Về yêu cầu đặt ra đối với quản trị quốc gia trong kỷ nguyên mới, Thủ tướng nhấn mạnh, bối cảnh toàn cầu đang biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường, đặt ra những câu hỏi lớn về năng lực quản trị của mọi quốc gia trên thế giới: Quản trị thế nào để giữ vững độc lập, tự chủ trong một thế giới đầy biến động? Quản trị ra sao để phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời trước những cú sốc bất ngờ? Quản trị bằng cách nào để phát triển nhanh nhưng phải bền vững? Quản trị làm sao để huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực toàn xã hội cho các mục tiêu phát triển?

Như vậy, năng lực quản trị quốc gia đã trở thành một loại tài sản chiến lược, là sức mạnh mềm cốt lõi, quyết định khả năng bứt phá, vươn lên tự chủ chiến lược, khẳng định vị thế, sự phát triển của mỗi quốc gia.

Nếu thể chế kiến tạo là “đường ray” thì năng lực quản trị chính là "đầu tàu”, năng lực thực thi chính sách là “động cơ”, đội ngũ cán bộ chính là “người cầm lái” để đưa con tàu quốc gia tiến về phía trước, đưa thể chế chính sách đi nhanh, đi mạnh, đi ngay vào cuộc sống, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

Khi thế giới đang chứng kiến những chuyển biến sâu sắc, mang tính bước ngoặt, bên cạnh việc xác định 4 chuyển đổi căn bản gồm chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đất nước ta cũng đối mặt với 5 xu hướng chuyển đổi quan trọng trong mô hình phát triển và hệ thống quản trị quốc gia - đây là những vấn đề mà Học viện cần lưu tâm trong đường hướng phát triển chiến lược đào tạo:

Chuyển đổi tư duy hành động từ thụ động “quản lý” là chính sang chủ động “quản trị” kiến tạo; đẩy mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”; từ hành chính hóa sang cải cách hành chính, xóa bỏ cơ chế xin-cho; từ “nói” sang “làm”, “nói ít, làm nhiều”, “nói đi đôi với làm”, “làm thực chất, làm đến cùng, làm hiệu quả”.

Chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp; từ “quản lý” bằng mệnh lệnh-kiểm soát sang “quản trị” kiến tạo-phục vụ-đồng sáng tạo với sự tham gia của người dân và doanh nghiệp. Quản trị công hướng tới kiến tạo giá trị công, thúc đẩy sự phát triển của quốc gia.

Chuyển đổi phương thức: Chuyển từ “quản lý dựa trên mệnh lệnh hành chính” sang “quản trị dựa trên kết quả”; từ đánh giá bằng “báo cáo hình thức” sang đánh giá bằng “sản phẩm phát triển cụ thể” và “tác động xã hội”; từ “ban hành chủ trương” sang “quản trị thực thi”. Phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực để góp phần thúc đẩy, nâng cao năng lực tự chủ, tự chịu trách nhiệm và quản trị tại chỗ của địa phương.

Chuyển đổi năng lực quản trị: từ “quản lý hành chính thụ động” sang “chủ động quản trị rủi ro và khủng hoảng”; nâng cao năng lực thích ứng của bộ máy hành chính và sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động lớn và các cú sốc từ yếu tố chủ quan, khách quan.

Chuyển đổi số toàn diện: từ Chính phủ, chính quyền điện tử sang Chính phủ số; quản trị, xây dựng chính sách, thực thi chính sách dựa trên nền tảng chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo…

Vừa qua, cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy, “sắp xếp lại giang sơn” đã thay đổi mô hình nền hành chính quốc gia từ 4 cấp thành 3 cấp; đi đôi với việc cơ cấu và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là cấp cơ sở.

Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định rõ yêu cầu xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; xác lập mô hình phát triển mới; có sự chuyển dịch toàn diện trong tư duy và hành động quản trị công với quan điểm “lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, là chủ thể”; dựa trên nền tảng của phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Kinh nghiệm cho thấy, khoảng cách lớn nhất giữa chủ trương, đường lối và kết quả thực tiễn chính là năng lực quản trị và thực thi chính sách của đội ngũ cán bộ.

Do đó, Bộ Chính trị đã ban hành 9 Nghị quyết chuyên đề trên nhiều lĩnh vực then chốt nhằm tạo lập khung khổ toàn diện cho quản trị quốc gia trong kỷ nguyên mới, trong đó đề ra những nhiệm vụ chiến lược trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ và đổi mới, nâng cao hiệu quả quản trị, điều hành.

Những sự thay đổi toàn diện này đòi hỏi Học viện phải có tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận mới để giải quyết bài toán quản trị quốc gia và nền hành chính quản trị công. Đồng thời, phải quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt, thực chất hơn trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, Thủ tướng nêu rõ, Đảng, Nhà nước ta luôn coi giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu; do đó, sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực của Học viện là rất quan trọng. Đồng thời, đứng trước bối cảnh yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, sứ mệnh kiến tạo tri thức và giá trị mới của Học viện cần phải phát huy mạnh mẽ hơn. Do đó, Thủ tướng đề nghị Học viện thực hiện “5 tiên phong”:

Tiên phong trong triển khai cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, nhất là Nghị quyết 71-NQ/TW về giáo dục đào tạo và các nội dung trọng tâm về đổi mới quản trị quốc gia, nâng cao năng lực thực thi, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức… Tập trung xây dựng Đề án phát triển Học viện trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia về hành chính, quản lý nhà nước, quản trị…

Tiên phong trong đổi mới tư duy, cách tiếp cận bao trùm, toàn diện để giải quyết các vấn đề thực tiễn về đào tạo và nguồn nhân lực. Đào tạo, bồi dưỡng phải “gắn liền với công việc và nhu cầu thực tiễn”, “theo chuẩn năng lực và kết quả đầu ra”; tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá độc lập hiệu quả đào tạo; tăng cường kết nối chặt chẽ với các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng trong nước và quốc tế; đẩy mạnh cơ chế tự chủ nâng cao chất lượng đào tạo đại học.

Tiên phong đổi mới mạnh mẽ phương pháp đào tạo, bồi dưỡng và chất lượng nghiên cứu khoa học. Nội dung đào tạo, bồi dưỡng phải bám sát thực tiễn quản trị quốc gia và thể chế hóa đường lối phát triển của đất nước trong giai đoạn mới mà Đảng, Nhà nước đã đề ra. “Chuyển mạnh từ mô hình truyền thụ kiến thức một chiều sang mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới” thông qua việc gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận và tương tác với nhau. Đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách và chuyển giao tri thức về quản trị công. Thực hiện tốt nhiệm vụ bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp cơ sở.

Tiên phong trong giữ gìn, phát huy bản sắc, giá trị cốt lõi của Nhà trường về giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học với phương châm giáo dục “Lấy học viên, sinh viên làm trung tâm, chủ thể-Thầy, cô giáo là động lực-Nhà trường làm nền tảng, bệ đỡ”. Tập trung xây dựng đội ngũ giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia của Nhà trường có khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định, tư vấn chính sách cho Đảng, Nhà nước.

Tiên phong trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Phát triển mạnh mô hình Học viện “Số-Xanh-Thông minh”, đào tạo gắn với quản trị dữ liệu; xây dựng Học viện trở thành trung tâm đồng kiến tạo tri thức và phòng thí nghiệm chính sách về quản trị công của quốc gia.

Qua đây, Thủ tướng rất tâm đắc với các hệ giá trị mà Học viện đã đề ra gồm Triết lý giáo dục: “Kiến tạo tri thức-Đổi mới sáng tạo-Trách nhiệm quốc gia”; Văn hóa học tập và giảng dạy: “Học thật-Thi thật-Ra đời làm thật”; đề nghị Học viện tiếp tục thực hiện và nâng tầm sứ mệnh phát triển của mình theo phương châm gồm 24 chữ: “Phát huy bản sắc-Nâng tầm trí tuệ-Đào tạo tinh hoa-Bám sát thực tiễn-Quản trị thông minh-Kiến tạo phát triển”.

Để tạo mọi điều kiện thuận lợi cho Học viện Hành chính và Quản trị công thực hiện sứ mệnh, tầm nhìn và mục tiêu đề ra, Thủ tướng đề nghị:

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh triển khai hiệu quả mô hình “Học viện trong Học viện”, xây dựng cơ chế phân cấp, phân quyền và trao quyền tự chủ phù hợp, hiệu quả. Phát triển hệ sinh thái đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức đồng bộ, liên thông, trong đó Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh giữ vai trò định hướng chính trị chiến lược; Học viện Hành chính và Quản trị công giữ vai trò hạt nhân trong đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn về quản trị công, hành chính công, thực thi công vụ...

Bộ Nội vụ rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn chức danh, vị trí việc làm và khung năng lực đối với cán bộ, công chức, viên chức, làm cơ sở thống nhất cho đào tạo, bồi dưỡng. Chủ động phối hợp chặt chẽ với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Học viện Hành chính và Quản trị công trong việc xác định nhu cầu, đặt hàng đào tạo, bồi dưỡng sát với thực tiễn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo quan tâm xây dựng cơ chế, chính sách để xây dựng Học viện trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia về đào tạo sinh viên, học viên cho lĩnh vực hành chính, quản lý nhà nước, quản lý, quản trị công… đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.

Bộ Tài chính ưu tiên bảo đảm nguồn lực cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức theo hướng tập trung, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm. Sớm bố trí kinh phí để tiếp tục triển khai ngay giai đoạn II của Dự án đầu tư xây dựng trụ sở chính của Học viện phù hợp, tiết kiệm. Các địa phương cũng phải nêu yêu cầu đào tạo trong thực tiễn vận hành chính quyền địa phương 2 cấp để “đặt hàng” Học viện.

Thủ tướng đề nghị Học viện kiến tạo hệ sinh thái giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học toàn diện, bao trùm về hành chính và quản trị công trong kỷ nguyên mới. Đổi mới mạnh chương trình đào tạo giáo dục, nghiên cứu khoa học dựa vào chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước để giải quyết bài toán thực tiễn. Phát triển Học viện trên nền tảng “Học viên là trung tâm, Giảng viên là động lực, Nhà trường và Học viện là nền tảng”; qua đó góp phần đắc lực, hiệu quả về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; chủ động hội nhập sâu rộng, hiệu quả.