Mở rộng mạng lưới đối tác tin cậy và tăng cường sự gắn kết của Việt Nam với châu Âu

Phóng viên: Xin Bộ trưởng cho biết những kết quả quan trọng, nổi bật đạt được trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Đan Mạch, thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

Bộ trưởng Lê Hoài Trung: Nhận lời mời của Nhà vua Đan Mạch Frederik Đệ thập, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Thủ tướng Bỉ Bart De Wever, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch, thăm chính thức EU và Vương quốc Bỉ từ 19-24/10/2026.

Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch đầu tiên của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và là chuyến thăm chính thức EU và Vương quốc Bỉ đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi Việt Nam tổ chức thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng và bầu cử Quốc hội khóa XVI. Chuyến thăm mang ý nghĩa hết sức quan trọng, thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với các đối tác châu Âu và sự coi trọng của các nước đối với Việt Nam; đồng thời góp phần củng cố cục diện đối ngoại, mở rộng mạng lưới đối tác tin cậy và tăng cường sự gắn kết của Việt Nam với châu Âu cả ở cấp độ song phương và khu vực.

Chuyến thăm đã thành công tốt đẹp và đạt được nhiều kết quả quan trọng và thực chất, nâng tầm toàn diện quan hệ giữa Việt Nam và các đối tác trên cơ sở quyết tâm chính trị cao, có nhiều điểm đồng về định hướng chiến lược. Lãnh đạo các nước đã dành cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sự đón tiếp trọng thị, đặc biệt tình cảm, thân tình và nhiều biệt lệ ở mức rất cao, nhất là tại Đan Mạch.

Đan Mạch định vị Việt Nam là đối tác hàng đầu, là đầu cầu chiến lược ở Đông Nam Á. Thông qua chuyến thăm, chúng ta cũng khẳng định vị thế là đối tác hàng đầu của Đan Mạch về phát triển xanh, bền vững, đặc biệt trên các lĩnh vực vận tải cảng biển xanh, thông minh, năng lượng tái tạo, đồng hành nâng cao năng lực tự chủ, tạo các động lực phát triển mới trong bối cảnh thế giới biến động sâu sắc. Chuyến thăm đánh dấu bước chuyển có tính chất lịch sử với nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống.

Chúng ta đều biết Đan Mạch luôn ủng hộ Việt Nam trong đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, trong công cuộc tái thiết sau chiến tranh cũng như hợp tác phát triển trong giai đoạn Đổi mới của đất nước. Trong các cuộc tiếp xúc, trao đổi cấp cao, các nhà lãnh đạo luôn nhấn mạnh nền tảng hữu nghị vững chắc có lịch sử 55 năm và đánh giá cao truyền thống gắn bó đặc biệt giữa hoàng gia Đan Mạch và Việt Nam.

Phía Đan Mạch bày tỏ sự khâm phục những thành tựu phát triển của Việt Nam và hết sức coi trọng những định hướng, tầm nhìn của lãnh đạo Việt Nam, của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Phía Đan Mạch cũng bày tỏ sự hứng khởi trong triển vọng hợp tác trong thời gian tới, nhất là đối với các đánh giá và đề xuất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cả bình diện song phương và đa phương. Một trong những kết quả nổi bật là việc hai bên đã nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, đưa Đan Mạch trở thành nước thứ hai của EU có quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam.

Với những định hướng chiến lược cụ thể, tin cậy chính trị được tăng cường, hợp tác trong các lĩnh vực như chính trị, đối ngoại, kinh tế, khoa học, công nghệ, giáo dục đào tạo… sẽ được nâng lên tầm cao mới. Hai bên xác định kinh tế, thương mại và đầu tư là trụ cột quan trọng của quan hệ mới; đồng thời, chú trọng hợp tác năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi, chuyển đổi xanh, cảng biển, logistics và vận tải biển xanh.

Với EU, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao đổi sâu rộng với cả Chủ tịch Hội đồng châu Âu và Chủ tịch Ủy ban châu Âu cùng với các chuyến thăm của lãnh đạo ta tới châu Âu thời gian qua đã tiếp tục tăng cường hiểu biết lẫn nhau, củng cố sự tin cậy chính trị, tạo ra các khuôn khổ hợp tác mới cho quan hệ giữa Việt Nam và EU và các nước châu Âu, là những trung tâm trong trật tự thế giới đa cực đang hình thành, thúc đẩy mạnh mẽ đường lối đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa, củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi của ta.

Điểm đáng chú ý là tư duy hợp tác được mở rộng, không chỉ dừng ở trao đổi thương mại, thu hút đầu tư hay chuyển giao công nghệ đơn thuần, mà hướng tới kết nối các cơ sở nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; cùng nghiên cứu, phát triển, ứng dụng công nghệ, tạo ra sản phẩm chung và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng. Đây là hướng đi cần thiết để Việt Nam tận dụng tốt hơn tri thức, công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo của châu Âu, đồng thời từng bước nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên trao đổi sâu rộng về khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguyên liệu thô thiết yếu, hạ tầng chiến lược, kinh tế tuần hoàn, kinh tế biển, đồng thời thúc đẩy khai thác các cơ chế như Global Gateway, JETP và Horizon Europe. Hai bên đạt nhất trí cao về tăng cường tiếp xúc, đối thoại chiến lược, phát huy các cơ chế hợp tác và mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực mới, kể cả quốc phòng-an ninh, an ninh biển và ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống.

Với Bỉ, việc Hạ viện Liên bang Bỉ bỏ phiếu thông qua Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam-EU (EVIPA) ngay trước các hoạt động chính thức của chuyến thăm là tín hiệu tích cực, thể hiện thiện chí và sự coi trọng của Bỉ đối với quan hệ với Việt Nam. Trong chuyến công tác tại Bỉ, lãnh đạo cấp cao hai nước đã thống nhất tầm nhìn hướng tới nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược, phù hợp với phạm vi hợp tác ngày càng rộng, vượt ra ngoài khuôn khổ Đối tác chiến lược ngành về nông nghiệp.

Chuyến thăm đã mở ra những hướng hợp tác mới, sát với nhu cầu phát triển của Việt Nam và thế mạnh của Bỉ, hướng tới những dự án hải đăng trong lĩnh vực cảng biển, logistics, năng lượng sạch, khoa học-công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Một trong những điểm nổi bật của chuyến thăm là việc các cuộc trao đổi không chỉ diễn ra ở cấp liên bang mà còn với các vùng, địa phương của Bỉ, tạo sự gắn kết rộng hơn, sâu hơn trong hợp tác song phương.

Điểm nhấn nổi bật đó là lãnh đạo và cộng đồng doanh nghiệp các đối tác đánh giá cao đường lối, chủ trương phát triển của Đảng và Nhà nước Việt Nam, nhất là những nỗ lực hoàn thiện thể chế của Chính phủ với sự đồng hành của Quốc hội, đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng và chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Các đối tác đồng thời bày tỏ mong muốn Việt Nam tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý và chính sách theo hướng ngày càng ổn định, minh bạch, nhất quán và có tính dự báo cao, qua đó tạo thuận lợi cho các chương trình hợp tác, đầu tư dài hạn.

Chuyến thăm cũng có ý nghĩa sâu sắc đối với công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp gỡ đại diện cộng đồng người Việt Nam tại các nước Bắc Âu và tại châu Âu; trong đó, cuộc gặp tại Bỉ có sự tham dự của đại diện cộng đồng người Việt Nam từ 10 nước châu Âu. Đây là dịp để lãnh đạo Đảng, Nhà nước thông tin về tình hình đất nước, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con, đồng thời động viên cộng đồng tiếp tục hội nhập, đóng góp tích cực cho nước sở tại và hướng về quê hương. Các đối tác châu Âu cũng đánh giá cao những đóng góp của cộng đồng người Việt Nam tại các nước.

Một kết quả đáng chú ý khác là chuyến thăm đã tạo thêm điều kiện để huy động các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam. Qua các diễn đàn kinh tế, thương mại và tiếp xúc doanh nghiệp, nhiều tập đoàn, doanh nghiệp châu Âu đã giới thiệu các kế hoạch, dự án dự kiến triển khai tại Việt Nam, với tổng quy mô được trao đổi sơ bộ khoảng 20 tỷ euro. Bên cạnh đó, nhiều văn kiện, thỏa thuận hợp tác đã được ký kết giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, góp phần cụ thể hóa triển vọng hợp tác trong giai đoạn tới.

Bên cạnh đó, Việt Nam và các đối tác cũng đã thống nhất tiếp tục tận dụng hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA), thúc đẩy thương mại và đầu tư, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Việt Nam đề nghị thúc đẩy các nước thành viên EU còn lại sớm phê chuẩn EVIPA và đề nghị EU sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU đối với thủy sản Việt Nam. Trên bình diện đa phương, Việt Nam và các đối tác tiếp tục khẳng định sự coi trọng chủ nghĩa đa phương, Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế và việc giải quyết hòa bình các tranh chấp. Các bên nhất trí tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương, thúc đẩy quan hệ ASEAN-EU, đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững ở mỗi khu vực và trên thế giới.

Phóng viên: Xin Bộ trưởng cho biết từ những kết quả đạt được trong chuyến thăm, Việt Nam và các đối tác cần tập trung triển khai những nhiệm vụ gì để đưa các thỏa thuận cấp cao vào thực tiễn?

Bộ trưởng Lê Hoài Trung: Thành công nổi bật của chuyến thăm các đối tác châu Âu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa xác lập hoặc định hướng những bước phát triển mới về quan hệ chính trị, vừa tạo thêm cơ sở thúc đẩy hợp tác thực chất với các đối tác. Kết quả chuyến thăm cũng mở ra không gian hợp tác rộng lớn hơn giữa Việt Nam với Đan Mạch, EU và Bỉ, qua đó phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Vấn đề quan trọng nhất thời gian tới là chuyển hóa các nhận thức chung, cam kết và thỏa thuận cấp cao thành các chương trình, dự án và sản phẩm cụ thể.

Một là, khẩn trương cụ thể hóa kết quả chuyến thăm thành kế hoạch hành động với nhiệm vụ, tiến độ, đầu mối, trách nhiệm và kết quả rõ ràng. Các bộ, ban, ngành, địa phương của Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các đối tác xây dựng kế hoạch hành động triển khai khuôn khổ hợp tác, xác định rõ cơ quan chủ trì, đối tác, nguồn lực, tiến độ và kết quả cần đạt được đồng thời tích cực xem xét giải quyết các đề xuất cụ thể của các nước đối với Việt Nam.

Hai là, phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, tận dụng tốt hơn EVFTA, thúc đẩy tiến trình phê chuẩn EVIPA, nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường EU về môi trường, phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội; tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng.

Ba là, ưu tiên các chương trình và dự án có tính chiến lược, khả thi, mang lại kết quả cụ thể. Với Đan Mạch, tập trung hợp tác về chuyển đổi năng lượng, điện gió ngoài khơi, hạ tầng cảng biển và logistics xanh. Với EU, chủ động đề xuất các dự án trong khuôn khổ Global Gateway, JETP, Horizon Europe và những lĩnh vực công nghệ chiến lược. Với Bỉ, thúc đẩy các dự án về cảng biển, logistics, năng lượng sạch, khoa học-công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bốn là, phát huy vai trò của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu trong chủ động tìm kiếm, đề xuất và triển khai hợp tác. Cần kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp và thị trường, chuyển từ tiếp nhận công nghệ sang hợp tác nghiên cứu, sản xuất và phát triển sản phẩm, qua đó từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của Việt Nam.

Tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng với quyết tâm chính trị của lãnh đạo các bên, cùng sự chủ động, sáng tạo và cách làm thực chất của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu, quan hệ Việt Nam với Đan Mạch, EU và Bỉ sẽ tiếp tục phát triển sâu rộng, hiệu quả, vì lợi ích nhân dân mỗi bên, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.