Bài phát biểu của Thủ tướng tại phiên toàn thể cũng như những đề xuất đưa ra tại các sự kiện trong khuôn khổ UNOC 3 được bạn bè quốc tế hoan nghênh và hưởng ứng, gửi thông điệp mạnh mẽ về việc Việt Nam là đối tác tin cậy trong các khuôn khổ hợp tác, đóng góp vào nỗ lực chung bảo tồn và sử dụng bền vững biển và đại dương.
Hội nghị UNOC được Tổng Thư ký Liên hợp quốc triệu tập theo chu kỳ ba năm/lần, do một nước phát triển và một nước đang phát triển đồng chủ trì, nhằm thúc đẩy thực hiện Mục tiêu phát triển bền vững số 14 (SDG 14) của Liên hợp quốc về bảo tồn, sử dụng bền vững biển, đại dương và nguồn lợi biển.
UNOC 3 do Pháp và Costa Rica làm đồng Chủ tịch, diễn ra từ ngày 9 đến 13/6, tại khu cảng Lympia ở thành phố biển Nice, miền nam nước Pháp. Chủ đề của UNOC 3 là “Đẩy nhanh hành động và huy động tất cả các bên tham gia bảo tồn và sử dụng bền vững đại dương”.
UNOC 3 thảo luận các vấn đề nóng mà cộng đồng quốc tế đang đối mặt và cần thúc đẩy hợp tác, nhằm thu hút và đa dạng hóa nguồn lực về tài chính, khoa học công nghệ để giải quyết những thách thức và quản trị biển một cách hiệu quả. Đây cũng là những mục tiêu ưu tiên của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác quốc tế và tăng cường quản lý, bảo tồn và sử dụng biển, đại dương một cách bền vững.
Hiện nay, Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển bền vững kinh tế biển trên nền tảng tăng trưởng xanh, bảo tồn đa dạng sinh học, hệ sinh thái biển và bảo đảm hài hòa các các hệ sinh thái kinh tế và tự nhiên, giữa bảo tồn và phát triển. Việt Nam cũng đang chủ động ứng phó tình trạng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, tăng cường hợp tác khu vực và quốc tế.
Trong bài phát biểu tại phiên toàn thể của Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tính cấp bách phải hành động mạnh mẽ, quyết liệt hơn, có sự chung tay của các quốc gia, khu vực và toàn thế giới trong bảo tồn và sử dụng bền vững đại dương. Thủ tướng cũng chỉ rõ “nghịch lý”: Là hệ sinh thái lớn nhất hành tinh xanh, biển và đại dương chiếm hơn 70% diện tích bề mặt Trái đất, nhưng mức đầu tư cho SDG 14 về bảo tồn, sử dụng bền vững biển, đại dương và các nguồn lợi biển lại ở mức thấp nhất trong số 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc.
Chia sẻ về định hướng hợp tác của ASEAN, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu bật “bốn ưu tiên”: Gìn giữ biển và đại dương luôn là không gian của hòa bình, hợp tác phát triển và trách nhiệm chung; Thúc đẩy tích hợp phương pháp tiếp cận toàn cầu xuyên suốt và các nỗ lực khu vực trong quản trị biển, đại dương; Xác định biển và đại dương là một động lực cốt lõi của phát triển thịnh vượng; Đẩy mạnh hơn nữa quản trị đại dương toàn cầu dựa trên hợp tác, nhằm đẩy nhanh tiến trình thực hiện SDG 14.
Để hành động nhanh và mạnh hơn trong bảo tồn, sử dụng bền vững biển và đại dương, Thủ tướng đề xuất “sáu trọng tâm” gồm: Chú trọng cơ sở khoa học gắn với kinh nghiệm dân gian trong hoạch định chính sách; Thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo động lực phát triển kinh tế biển bền vững; Khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; Tiếp cận tổng thể, đa ngành trong quản trị biển và đại dương; Thúc đẩy kết nối liên vùng, liên quốc gia, liên châu lục, hình thành mạng lưới trung tâm kinh tế biển xanh khu vực và toàn cầu; Đề cao đoàn kết, hợp tác quốc tế trong bảo tồn, phát triển biển và đại dương bền vững.
Trong phát biểu với tư cách khách mời chính tại Diễn đàn Kinh tế và Tài chính xanh, được tổ chức trong khuôn khổ UNOC 3, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng: Mỗi quốc gia, dân tộc khác nhau về thể chế chính trị, trình độ phát triển kinh tế và bản sắc văn hóa, xã hội, nhưng có chung sứ mệnh là cùng nhau gìn giữ, bảo vệ đại dương xanh, để biển cả mãi là không gian sinh tồn của sự sống và phát triển bền vững. Để giải quyết tình trạng đầu tư chưa thích hợp cho SDG 14, Thủ tướng nhấn mạnh về cách tiếp cận toàn dân, toàn diện, toàn cầu, với quan điểm công bằng, bình đẳng, bao trùm và bền vững, cùng nhau bảo tồn và phát triển đại dương xanh.
Khẳng định thông điệp là bạn, là đối tác tin cậy, tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam đã và đang cùng các đối tác hành động toàn diện, mạnh mẽ, ở nhiều cấp độ, biện pháp khác nhau để thực hiện SDG 14, trên tinh thần “ba chủ động”: Chủ động triển khai chính sách, chương trình phát triển các ngành kinh tế biển xanh, phục hồi hệ sinh thái biển; Chủ động thúc đẩy quan hệ đối tác, hợp tác, nhất là trong chia sẻ tri thức và chuyển giao công nghệ; Chủ động đề xuất và tích cực tham gia, triển khai các sáng kiến ở cấp độ quốc gia, khu vực và toàn cầu.
Không chỉ là nguồn tài nguyên, là khởi nguồn của sự sống, biển còn là không gian sinh tồn kết nối con người với thiên nhiên. Với Việt Nam, quốc gia có hơn 3.000 km bờ biển, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, biển không chỉ là khái niệm địa lý, mà còn là bản sắc văn hóa, tâm hồn của dân tộc. Phát triển kinh tế biển hiệu quả, bền vững là yêu cầu khách quan, đòi hỏi tất yếu và lựa chọn chiến lược, để đưa Việt Nam vượt sóng ra khơi, hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia biển mạnh, nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.
