Thiết kế một lộ trình đổi thay

Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đã bắt đầu ngày 27/10, tại Hàn Quốc, với phiên thảo luận trù bị cuối cùng trước khi chính thức khai mạc.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng tham dự Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 32 tại Incheon (Hàn Quốc).
Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng tham dự Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 32 tại Incheon (Hàn Quốc).

Nhận lời mời của Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc Lee Jae Myung, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lương Cường dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 32 và làm việc song phương tại Hàn Quốc, từ ngày 29/10 đến ngày 1/11/2025.

Tâm điểm chú ý của chương trình nghị sự lần này sẽ là nỗ lực thông qua một tuyên bố chung, trong bối cảnh xuất hiện các thách thức ngày càng lớn đối với tự do thương mại và chủ nghĩa đa phương.

Những thách thức đó đã được đề cập tại Hội nghị Bộ trưởng APEC (AMM), nơi Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại của 21 nền kinh tế thành viên APEC thảo luận về các thách thức khu vực và biện pháp thúc đẩy thịnh vượng chung thông qua hợp tác số, đồng thời tìm cách tăng cường chuỗi cung ứng và mở rộng thương mại. Chúng cũng một lần nữa được nhấn mạnh ở Hội nghị các Nhà lãnh đạo Kinh tế APEC - sự kiện chính của tuần lễ.

Từ ngày 21/10, trong một tuyên bố chung, Bộ trưởng Tài chính các nước thành viên APEC đã khẳng định: APEC đang đặt mục tiêu xây dựng một lộ trình cho các chính sách tài chính và tài khóa đổi mới, nhằm mang lại cơ hội và khả năng tiếp cận cho tất cả các thành viên. Để đạt được mục tiêu này, các nước tham gia dự kiến sẽ giới thiệu Kế hoạch Incheon, một lộ trình kéo dài 5 năm, phác thảo những đổi mới trong cơ cấu tài chính của 21 nền kinh tế thành viên.

Kế hoạch này sẽ nối tiếp Kế hoạch Hành động Cebu – văn kiện xác lập định hướng dài hạn cho lĩnh vực tài chính APEC trong thập kỷ qua, và sẽ kết thúc trong năm nay.

Nước chủ nhà Hàn Quốc đặt ưu tiên "Đổi mới" lên hàng đầu, nhằm ứng phó với quá trình chuyển đổi số nhanh chóng, đặc biệt là tác động ngày càng tăng của trí tuệ nhân tạo (AI). Bên cạnh đó, theo Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Kinh tế và Tài chính Hàn Quốc Koo Yun Cheol, nhiệm vụ quan trọng còn là thúc đẩy đổi mới, đồng thời xây dựng một hệ sinh thái tài chính có trách nhiệm, bảo đảm cân bằng giữa cơ hội và rủi ro, và giúp các nhóm dễ bị tổn thương có thể tiếp cận tài chính.

Về chính sách tài khóa, Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc nhấn mạnh sự cần thiết phải phân bổ nguồn lực vào các lĩnh vực quan trọng như chuyển đổi AI, đồng thời giải quyết các thách thức xã hội mới như già hóa dân số và biến đổi khí hậu. Kế hoạch này được kỳ vọng sẽ định hình lại cấu trúc tài chính của khu vực, hướng tới mục tiêu "Xây dựng một tương lai bền vững: Kết nối, Đổi mới và Thịnh vượng".

Có thể thấy, những mục tiêu mà Tuần lễ Cấp cao APEC lần này đặt ra hoàn toàn phù hợp với xu thế phát triển chung của thế giới, cũng như tương thích với những ưu tiên chiến lược của Việt Nam nói riêng.

Mặc dù vậy, không ít thách thức cũng vẫn đang tồn tại, và được giới quan sát dự báo sẽ vẫn là những chướng ngại không dễ vượt qua, trên hành trình hướng đến mục tiêu chung của APEC.

Dễ nhận thấy nhất, có lẽ không gì khác, là cuộc chiến thuế quan toàn cầu đang ảnh hưởng đến hầu như tất cả các nền kinh tế trên thế giới. Đó cũng chính là lý do để những sự kiện diễn ra bên lề như cuộc gặp giữa Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung với Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhằm đàm phán về khả năng giảm thuế nhập khẩu hàng hóa Hàn Quốc vào thị trường Mỹ từ 25% xuống còn 15%, hay cuộc hội đàm song phương giữa Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rất được các nhà phân tích chờ đợi.

Nói một cách ngắn gọn, tự do thương mại và xu hướng đa phương hóa đang vấp phải những trở lực khá lớn. Cộng hưởng với biến đổi khí hậu cũng như các vấn đề về khoảng cách công nghệ, tình trạng này càng làm gia tăng thêm nhiều nguy cơ cho sự phát triển.

Và vì vậy, thay đổi để tiến lên vẫn là một đòi hỏi tất yếu chung, cho toàn APEC ■

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị Mùa xuân IMF - WB 2026 chỉ ra những nguy cơ hiển hiện đối với cơ cấu kinh tế - xã hội toàn cầu.

Nguy cơ hiện hữu

Cho dù đến rạng sáng ngày 22/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran “cho đến khi các lãnh đạo và đại diện của họ có thể đưa ra một đề xuất thống nhất” (nhằm chấm dứt cuộc chiến), thì trên thực tế, ở nhiều khía cạnh toàn cầu, tình hình đã thật sự đi vào một quỹ đạo tiêu cực.

Ở Sudan lúc này, mỗi miếng ăn đã là cả một sự may mắn lớn lao.

Giới hạn của lương tri

Hàng triệu gia đình, nếu may mắn, có thể có được một bữa ăn mỗi ngày. Bình thường, họ phải chấp nhận nhịn đói. Có người đã phải ăn cả lá cây và thức ăn dùng cho chăn nuôi để tồn tại…

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), thế giới chưa từng trải qua một đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng với quy mô lớn như hiện tại.

Cẩn tắc vô áy náy!

Những diễn biến căng thẳng xoay quanh cuộc khủng hoảng Eo biển Hormuz, cũng như hệ quả tiêu cực mà nó mang lại cho hệ thống an ninh năng lượng toàn cầu đã và đang chỉ rõ: Việc xây dựng các lộ trình thay thế, đa dạng hóa nguồn cung đã và đang trở thành yếu tố sống còn, đối với mọi nền kinh tế.

"Mưa cực đoan" - thách thức mới đối với thế giới.

Áp lực dưới màn mưa

Trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu tiếp tục gia tăng, hệ thống tài nguyên nước cũng như ngành nông nghiệp thế giới hiện đã bắt đầu phải đối diện với một thách thức mới: Hiện tượng “mưa cực đoan (extreme rain)”.

BBNJ được kỳ vọng sẽ trở thành bước đột phá trong việc bảo vệ đại dương.

Cứu lấy đại dương

Một thực tế đáng suy ngẫm: Dù chiếm gần một nửa diện tích hành tinh, hiện mới chỉ khoảng 1% vùng biển quốc tế được áp dụng các biện pháp bảo tồn.

Cảnh tượng ám ảnh này vẫn đang hiện hữu ở Dải Gaza.

Trên những phận người vẫn là bão tố

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc dự báo: Hàng chục triệu người có thể rơi vào tình cảnh thiếu đói nghiêm trọng, nếu xung đột quân sự Trung Đông kéo dài đến tháng 6/2026.

Giá dầu thế giới đã tăng lên mức cao nhất, kể từ đợt khủng hoảng năm 2022.

Đường vòng qua đứt gãy

Như Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), bà Kristalina Georgieva, cảnh báo: Kịch bản giá dầu tăng 10% trong một năm có thể khiến lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 40 điểm cơ bản, đồng thời làm giảm 0,1-0,2% sản lượng kinh tế toàn cầu.

Một hệ thống năng lượng mặt trời tại Côn Đảo.

Hướng đi cho tương lai

Ngay sau khi ngọn lửa xung đột bùng lên tại Trung Đông, thị trường năng lượng toàn cầu lập tức chao đảo và thậm chí trở nên hỗn loạn. Chính trong bối cảnh đó, vai trò của năng lượng tái tạo, đối với mọi hệ thống an ninh năng lượng quốc gia, lại càng được đề cao.

Ông Donald Trump đang phải đối diện khá nhiều áp lực.

Thông điệp trong sức ép

Tối 24/2 (giờ Washington, tức sáng 25/2 giờ Việt Nam), đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu đọc Thông điệp Liên bang ở nhiệm kỳ thứ hai của mình. Trong suốt thời gian bài phát biểu ấy diễn ra, giới quan sát có thể cảm nhận được rất rõ những áp lực mà ông chủ Nhà trắng đang phải chịu đựng.

WHO buộc phải thu hẹp đáng kể các hoạt động cứu trợ nhân đạo.

Một tỷ USD, cho niềm tin vào lòng nhân ái

Theo số liệu ước tính từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2026 này sẽ có khoảng 239 triệu người cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp. Song, mức ngân sách mà WHO kêu gọi các nước đóng góp, nhằm duy trì các dịch vụ y tế thiết yếu cho nhóm yếu thế ấy lại chỉ vỏn vẹn là một tỷ USD - đề xuất vang lên như một lời than thở bất lực.

Nợ công - vấn đề trầm trọng đối với G7.

Cơn trọng bệnh của các đại gia

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), hiện tại, nợ công của sáu trong số bảy thành viên Nhóm Các nước công nghiệp phát triển (G7) đã bằng hoặc vượt tổng sản lượng kinh tế hằng năm - điều mà giới quan sát quốc tế xem là nguy cơ đe dọa kìm hãm tăng trưởng, cũng như gieo mầm bất ổn tài chính trên phạm vi toàn cầu.

Trong "Tinh thần Đối thoại", tiềm ẩn rất nhiều mâu thuẫn gay gắt.

Để trật tự cũ lại sau lưng

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), thường được gọi ngắn gọn là Diễn đàn Davos (Thụy Sĩ) năm 2026 chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong cấu trúc chương trình nghị sự. Theo giới quan sát quốc tế, điều này thể hiện đường nét của một trật tự thế giới mới.

Gaza vẫn đau đáu mong chờ hòa bình đích thực.

Và bình yên còn vương mùi khói súng

Đó là một nỗi lo lắng mơ hồ, nhưng không phải vô căn cứ. Từ rất lâu rồi, quyền quản lý Dải Gaza vẫn như một vết hằn, chia rẽ ngay cả nội bộ Palestine.

Cuộc bầu cử tại Hungary sẽ có những tác động mạnh mẽ tới kết cấu của EU.

Đợi chờ những đổi thay

Năm 2026 sẽ là một năm đáng để giới quan sát quốc tế chờ đợi, cho dù mới trôi qua những ngày đầu tiên. Bởi, không ít những cuộc bầu cử từ nhiều châu lục có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến tình hình cũng như cục diện địa chính trị toàn thế giới.

Những nỗi ưu tư hằn lên khuôn mặt Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.

Hãy chọn con người, thay vì nỗi đau!

“Năm 2026, tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo ở khắp nơi trên thế giới: Hãy nghiêm túc. Hãy chọn con người và hành tinh thay vì nỗi đau. Chúng ta hãy cùng nhau đứng lên - vì công lý, vì nhân loại, vì hòa bình!” - Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói trong thông điệp đón chào năm mới.

Sự chia rẽ trong nội tại EU đang mang tới những hoài nghi cho Hiệp định thương mại tự do với Mercosur.

Rào cản trước vạch đích

Cho dù nước chủ nhà vẫn giữ lập trường lạc quan về tiến trình ký kết Hiệp định tự do thương mại (FTA) giữa khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) và Liên minh châu Âu (EU), dự kiến diễn ra vào ngày 20/12.

Có rất nhiều nguy cơ rình rập trẻ em trên không gian mạng, nhưng cùng đó cũng còn là cơ hội phát triển bản thân.

Bước ngoặt đầy tâm tư

Từ ngày 10/12, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức áp dụng quy định độ tuổi tối thiểu đối với mạng xã hội, khi luật cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok hay YouTube có hiệu lực. Một quyết định nhận được nhiều sự ủng hộ, nhưng cũng không ít những ý kiến trái chiều.

Sri Lanka chìm trong lũ dữ.

"Bình thường mới" đầy những âu lo

Tính đến ngày 2/12, theo số liệu thống kê chính thức, các tình trạng mưa lớn, bão lụt và lở đất tại hai khu vực Đông Nam Á - Nam Á đã khiến hơn 1.140 người thiệt mạng, cùng rất nhiều người vẫn còn đang mất tích. "Mùa bão" khốc liệt chưa từng thấy này đang đặt ra những mệnh đề vô cùng nghiêm túc và khó khăn.

Bạo lực trên không gian mạng - hiểm họa rình rập phụ nữ và trẻ em gái toàn cầu.

Đi về phía văn minh

Có một ngày đặc biệt, mang cái tên vẫn còn tương đối xa lạ đối với phần đông nhân loại: Ngày Quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ (International Day for the Elimination of Violence against Women), được Liên hợp quốc ấn định vào ngày 25/11 hằng năm.

Một bữa ăn no, ở đâu đó, cũng đã là cả một giấc mơ.

Lời khẩn cầu vô vọng

Sẽ có ít nhất 318 triệu người đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng vào năm 2026. Song, đến cả các cơ quan của Liên hợp quốc cũng chưa chắc đủ sức làm gì đó, để giảm bớt nỗi đau khổ ấy.

Phía sau cánh cửa

Phía sau cánh cửa

Với 60 phiếu thuận và 40 phiếu chống, ngày 11/11, Thượng viện Quốc hội Mỹ đã thông qua dự luật tài trợ nhằm mở cửa trở lại chính phủ liên bang, mở ra hy vọng chấm dứt tình trạng đóng cửa đã kéo dài từ ngày 1/10. Tuy nhiên…

Trước thềm COP30, vẫn còn quá nhiều vấn đề ngổn ngang.

Chờ "sự thật" lên tiếng

143 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về Khí hậu, diễn ra trong hai ngày 6 và 7/11 tại thành phố Belém do Pará (Brasil) - "cuộc họp trù bị" quan trọng trước thềm Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP30).

Niềm hạnh phúc của một gia đình Palestine, trên đường trở về nhà.

Niềm tin cho đổ nát

Ngày 13/10, tại Ai Cập, trong khuôn khổ một hội nghị cấp cao do Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El Sisi và Tổng thống Mỹ Donald Trump đồng chủ trì, văn kiện thỏa thuận chấm dứt chiến sự trên Dải Gaza đã chính thức được ký kết.

Nước Mỹ đã chính thức có lần đóng cửa đầu tiên, sau sáu năm.

Cuộc chiến vô hình

Cách mà giới đầu tư cũng như mọi ngành nghề trong nền kinh tế Mỹ gấp rút lên kế hoạch ứng phó trước nguy cơ “chính phủ đóng cửa” dự báo những kịch bản không mấy “yên ả” trong thời gian tới, và cũng trở thành những bài học quan trọng để toàn thế giới chiêm nghiệm.

Đã đến lúc loài người chung tay cam kết cứu lấy đại dương.

Tiếng gọi của nghìn sau

Bất cứ hành trình lớn lao nào cũng bắt đầu từ những bước nhỏ. Và bởi vậy, cho dù sẽ còn phải vượt qua rất nhiều chông gai để tạo nên những thay đổi đáng kể trong hiện thực, Hiệp định quốc tế về biển cả (BBNJ) vẫn sẽ là một yếu tố quan trọng, trên con đường trả lại mầu xanh cho hành tinh.

Không chỉ là sự khô khát, đó còn là tổn thất kinh tế, và xáo trộn xã hội.

Mùa hè bỏng rát

Có thể hiểu điều đó theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, khi thế giới chứng kiến châu Âu - một trong những khu vực phát triển nhất trên địa cầu - oằn mình dưới những tác động kinh tế-xã hội từ những làn sóng nhiệt.