Bứt tốc hoàn thành mạng lưới đường sắt đô thị

Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai 3 tuyến đường sắt đô thị, chuẩn bị khởi công thêm 5 tuyến, hướng tới mạng lưới với tổng chiều dài 255 km vào năm 2030.

Công trường thi công dự án xây dựng tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương).
Công trường thi công dự án xây dựng tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương).

Theo định hướng quy hoạch dài hạn đến năm 2050 và tầm nhìn 100 năm, mạng lưới đường sắt đô thị (metro) của thành phố sẽ đạt tổng chiều dài khoảng 1.540 km. Trong đó, khoảng 1.100 km metro giữ vai trò “xương sống” giao thông cho toàn bộ vùng đô thị mở rộng.

Rộn ràng trên công trường

Ghi nhận trong những ngày giữa tháng 10 trên công trường xây dựng tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), không khí hoạt động sôi nổi. Các hạng mục tường dẫn, tường vây, từng bước hình thành.

Tại khu vực đường Cách Mạng Tháng Tám giao Trường Chinh (phường Tân Sơn Nhất), nơi tuyến metro số 2 đi qua, hệ thống rào chắn được bố trí tại các vị trí thi công, mặt đường tạm được tổ chức để duy trì lưu thông. Các khu vực ga ST02 (Tao Đàn) và ST07 (Bảy Hiền) đang được tổng thầu EPC tập kết máy móc, thiết bị.

Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh (MAUR), sau khi khởi công, chủ đầu tư và tổng thầu EPC đã tập trung thực hiện các công việc khảo sát địa chất, thiết kế, tổ chức giao thông. Đến nay, dự án đã hoàn thành khảo sát địa chất với 506 lỗ khoan trên toàn tuyến…

Tuyến metro số 2 dài khoảng 11,3km, gồm 10 nhà ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 depot, với tổng mức đầu tư khoảng 55.179 tỷ đồng. Hiện, tuyến đã bàn giao 100% mặt bằng. Dự án do liên danh Thaco - China Railway Group Limited đảm nhiệm tổng thầu EPC.

Theo kế hoạch, các hạng mục cầu cạn, nhà ga trên cao và depot dự kiến được triển khai từ tháng 11. Các nhà ga ngầm cũng sẽ từng bước được tổ chức thi công đồng loạt trong năm nay. Máy TBM đầu tiên dự kiến bắt đầu đào hầm vào tháng 10/2027. Sau đó, dự án đặt mục tiêu hoàn thành kết cấu chính các nhà ga vào tháng 3/2029, hoàn thành lắp đặt đường ray tuyến chính và tại depot vào cuối năm 2029. Toàn tuyến dự kiến hoàn thành nghiệm thu, bàn giao và đưa vào khai thác thương mại phục vụ hành khách vào cuối năm 2030.

Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội, đặc biệt là Nghị quyết số 188/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển hệ thống mạng lưới metro, thành phố đang hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư 5 dự án. Dự kiến cuối năm nay, thành phố sẽ đồng loạt khởi công các tuyến metro này.

Tuyến metro số 1 nối từ TP Bình Dương (cũ) đến ga Suối Tiên của tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên. Tuyến số 2 nối từ Thủ Dầu Một đến trung tâm TP Hồ Chí Minh. Tuyến số 3 dự kiến khởi công cuối năm nay là giai đoạn 1 của tuyến metro số 6 từ sân bay Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu.

Cả 3 tuyến này dự kiến đầu tư công bằng vốn ngân sách TP Hồ Chí Minh. Thành phố đã giao Ban Quản lý Đường sắt đô thị làm chủ đầu tư.

Cùng với đó, tuyến số 2 (Tham Lương - An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc) dài 30km cũng dự kiến khởi công cuối năm nay với số vốn đầu tư đề xuất là 85.000 tỷ đồng, theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Với tuyến Thủ Thiêm - Long Thành, đây là tuyến được xác định có vị trí hết sức quan trọng kết nối trực tiếp trung tâm TP Hồ Chí Minh với sân bay Long Thành. Tuyến dài 47km, được đầu tư theo hình thức PPP, với tổng vốn khoảng 134.000 tỷ đồng, do Công ty CP đầu tư địa ốc Đại Quang Minh đầu tư.

Ông Phan Công Bằng, Trưởng ban MAUR Thành phố Hồ Chí Minh cho biết thêm, hai tuyến metro từ trung tâm TP Hồ Chí Minh về khu vực Tây Bắc (Bình Dương cũ) đều được ưu tiên đầu tư và hiện đang trong giai đoạn hoàn tất thủ tục, mục tiêu hoàn thành trong năm 2030.

Cũng theo ông Bằng, các tuyến metro sẽ bổ sung phương thức giao thông công cộng (TOD) hiện đại. Khu vực quanh nhà ga được định hướng phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng, tích hợp các công trình thương mại, dịch vụ...

Theo UBND Thành phố Hồ Chí Minh, định hướng đến năm 2050, thành phố sẽ có khoảng 1.540km đường sắt đô thị, gồm khoảng 1.100km metro và 440km đường sắt nhẹ (LRT) với tầm nhìn phát triển 100 năm. Mạng lưới mới sẽ tăng cường kết nối khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh với các cực tăng trưởng ở phía nam Bình Dương, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), TP Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh.

Chủ động nguồn vốn

TS, KTS Ngô Viết Nam Sơn, chuyên gia quy hoạch đô thị cho rằng, bài học lớn nhất từ tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) là phải chuẩn bị đầy đủ quy hoạch, giải phóng mặt bằng, nguồn vốn và cơ chế quản lý trước khi khởi công.

Theo ông Sơn, tuyến metro số 1 mất khoảng 14 năm mới hoàn thành. Muốn hoàn thành đồng thời nhiều tuyến vào năm 2030, thành phố cần cơ chế đặc thù, phân cấp mạnh cho chủ đầu tư, đồng thời chuẩn bị sẵn mặt bằng và nguồn vốn.

Việc huy động khu vực tư nhân đầu tư các tuyến như Bến Thành - Cần Giờ, Bến Thành - Thủ Thiêm và Thủ Thiêm - Long Thành sẽ giảm áp lực cho ngân sách. Tuy nhiên, Nhà nước vẫn phải giữ vai trò định hướng quy hoạch, ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật và điều phối toàn mạng lưới.

Ở góc độ kinh tế, TS Trần Du Lịch, nguyên Viện trưởng Kinh tế TP Hồ Chí Minh cho hay, thành phố không thể chỉ dựa vào ngân sách mà phải khai thác hiệu quả giá trị gia tăng từ hạ tầng. Mô hình TOD (quy hoạch đô thị lấy giao thông công cộng làm trụ cột và trung tâm) cần được triển khai đồng bộ dọc các tuyến metro. Khi hạ tầng được đầu tư, giá trị đất đai quanh các nhà ga sẽ tăng lên, tạo điều kiện phát triển các khu thương mại, dịch vụ, nhà ở và đấu giá quỹ đất để tạo nguồn thu tái đầu tư. Việc huy động doanh nghiệp tham gia các dự án metro là hướng đi đúng, giúp đa dạng hóa nguồn vốn và giảm gánh nặng đầu tư công. Thế nhưng thành phố cần cơ chế chia sẻ lợi ích minh bạch, ổn định để thu hút nhà đầu tư lâu dài.

Cũng theo các chuyên gia quy hoạch đô thị, Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10 vừa qua đã mở ra một không gian phát triển mới cho TP Hồ Chí Minh. Thành phố sẽ chủ động thực hiện nhanh các tuyến metro và mô hình TOD thúc đẩy các khu đô thị tích hợp quanh ga metro, cùng khai thác không gian ngầm, trên cao, góp phần giảm áp lực giao thông. Đặc biệt, khi hoàn thành mạng lưới tuyến metro vào năm 2030, TP Hồ Chí Minh sẽ lần đầu tiên sở hữu mạng lưới đường sắt đô thị liên thông, kết nối các đô thị mới, hai sân bay quốc tế và mạng lưới đường sắt quốc gia.

UBND Thành phố Hồ Chí Minh thông tin, sẽ tận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm rút ngắn thủ tục, đẩy nhanh tiến độ các dự án; đồng thời rà soát, cập nhật quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị và mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng. Thành phố cũng sẽ đổi mới mô hình đầu tư, quản lý, vận hành, đồng thời phát triển nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ và công nghiệp đường sắt đô thị.

Theo ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, nguồn lực đầu tư công trung hạn năm 2026 - 2030 đã được chuẩn bị đầy đủ và linh hoạt. Trung ương phân bổ 85.000 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương theo Nghị quyết 188/2025/QH15. Cùng với đó, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh đã thông qua Nghị quyết 72/NQ-HĐND bố trí 263.513 tỷ đồng ngân sách địa phương cho các dự án metro. Mức vốn này bảo đảm đủ nhu cầu cho 6 dự án ưu tiên ban đầu và còn dư khoảng 40.000 tỷ đồng để điều phối cho các dự án bổ sung.

Có thể bạn quan tâm

Chế biến bạch tuộc xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản. Ảnh: TRẦN VIỆT

Nâng chất lượng tăng trưởng xuất khẩu

Hoạt động xuất khẩu duy trì đà tăng nhưng nhập khẩu tăng nhanh hơn, khiến cán cân thương mại đảo chiều. Áp lực từ thị trường quốc tế cùng sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu đang đặt ra yêu cầu nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt.

Các trường đại học cần chuyên gia hướng dẫn các nhóm nghiên cứu khoa học.

Trở về cống hiến, khơi nguồn sức mạnh nhân tài

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định đột phá chiến lược là “tập trung chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao; đẩy mạnh thu hút và trọng dụng nhân tài”. Những nhà khoa học trở về nước đang góp phần chuyển hóa tri thức quốc tế thành năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển đất nước.

Giới hạn của sự đánh đổi

Chuyển từ tư duy tiền kiểm sang hậu kiểm, chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát là một hướng đổi mới cần thiết để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng không phải rủi ro nào cũng có thể đo lường, khắc phục theo cùng một cách. Điều này cần được cân nhắc khi các quy định bảo vệ môi trường được đề xuất điều chỉnh nhằm tạo thuận lợi cho đầu tư, sản xuất.

Biếm họa: YASSIN ALKHALIL

Một mũi tên nhắm nhiều đích

Thỏa thuận bán dầu diesel của Nga cho Mỹ không chỉ là giao dịch năng lượng nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu mà còn mở ra cơ hội để Moscow khôi phục nguồn thu, nới lỏng sức ép trừng phạt và gia tăng lợi thế ngoại giao.

Cảnh sát xuống đường trấn áp biểu tình bạo lực tại Marseille. Ảnh: FRANCE24

Làn sóng phản đối chi phí tăng cao ở châu Âu

Chi phí sinh hoạt tăng cao, cơ sở giáo dục và dịch vụ công cộng xuống cấp là nguyên nhân các cuộc biểu tình, kéo theo đụng độ và bạo lực tại Pháp cuối tuần qua. Làn sóng tuần hành, biểu tình cũng lan sang nhiều nước châu Âu, như Bỉ, Italy, Bồ Đào Nha, Albania…, tạo áp lực với các chính phủ trước kế hoạch cắt giảm chi tiêu ngân sách.

Sinh viên ngành công nghệ Đại học Quốc gia Hà Nội trong ngày hội tuyển dụng. Ảnh: NAM HẢI

Sắp xếp ngành đào tạo, tránh chạy theo xu hướng

Từ ngày 1/1/2027, các khóa tuyển sinh đại học áp dụng danh mục ngành đào tạo mới theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặt ra yêu cầu các trường phải rà soát, sắp xếp ngành học và cập nhật chương trình đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu, bán dẫn và công nghệ thông minh. Tuy nhiên, với các trường đại học địa phương, trường quy mô vừa, việc đổi mới không chỉ là lựa chọn ngành học mà còn đặt ra bài toán về giảng viên, kinh phí đầu tư và chất lượng đào tạo.

Thân thiện cùng du khách. Ảnh: NAM NGUYỄN

Phát huy lợi thế an toàn của du lịch Việt Nam

Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, an toàn ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng khi du khách lựa chọn điểm đến. Với môi trường xã hội ổn định, con người thân thiện và khả năng kết nối ngày càng đa dạng, Việt Nam đang có nhiều lợi thế thu hút khách quốc tế.

Điều trị bệnh nhân Cúm A tại Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Nhận diện sớm dấu hiệu cúm A chuyển nặng

Cúm A thường khởi phát với những triệu chứng quen thuộc như sốt, ho, đau họng, mệt mỏi, nhưng không phải trường hợp nào cũng diễn biến nhẹ. Thực tế điều trị tại các bệnh viện cho thấy, bệnh có thể gây viêm phổi, suy hô hấp hoặc biến chứng thần kinh nghiêm trọng. Nhận biết đúng dấu hiệu cảnh báo, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền, là yếu tố quan trọng giúp người bệnh được can thiệp kịp thời.

"Thiên kiến kẻ sống sót"

Khoảng một tháng trước dịp kỷ niệm 50 năm thành lập trường, nhóm chat lớp cấp III của tôi bắt đầu xôn xao. Sau thông tin về các hoạt động kỷ niệm, lớp trưởng phổ biến mức đóng góp kinh phí. T, giờ đã là “đại gia” với khối tài sản cả nghìn tỷ đồng, gõ một dòng ngắn gọn: “Để đấy tớ lo hết!”.

Một chiến binh Houthi chốt chặn tại Biển Đỏ. Ảnh: HORSEEDMEDIA

Điều kiện ngừng bắn với Houthi

Chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn sẽ không chấp thuận ngừng bắn với lực lượng Houthi, cho đến khi Riyadh giành lại toàn bộ phần lãnh thổ đã mất trong những tuần gần đây. Đây được xem là điều kiện để Saudi Arabia chấm dứt các hoạt động quân sự với phong trào vũ trang này.

Cột khói đen sau vụ tấn công sân bay King Khalid. Ảnh: CNN

Sân bay ở Thủ đô Saudi Arabia bị tấn công

Sân bay quốc tế King Khalid ở Thủ đô Riyadh của Saudi Arabia trở thành mục tiêu tấn công liên tiếp trong tuần qua, nghiêm trọng nhất là vụ tấn công khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 309 người bị thương. Tổng Thư ký LHQ và lãnh đạo một số nước lên án vụ tấn công, trong khi liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu tại Yemen tuyên bố sẽ có hành động đáp trả cứng rắn.

Cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng logistics, kết nối cảng biển, thủ tục xuất nhập khẩu... Ảnh: KHIẾU MINH

Xuất siêu quay trở lại

Sau nhiều tháng nhập siêu, cán cân thương mại tháng 9 đã quay lại xuất siêu. Liệu đà tăng xuất khẩu có đủ tạo nên một xu hướng mới hay chỉ là khoảng nghỉ cho làn sóng nhập siêu lớn hơn?

Công trường dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng trước ngày hoàn thành. Ảnh: CK

Thành phố Hồ Chí Minh tăng tốc giải bài toán chống ngập

Giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hồ Chí Minh triển khai 87 dự án, hướng tới cơ bản xử lý các điểm ngập trên địa bàn và từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo lưu vực. Đáng chú ý, dự án giải quyết ngập do triều có tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, được kỳ vọng góp phần kiểm soát ngập cho khu vực rộng khoảng 570km².

Cùng hội chẩn, xử trí cấp cứu, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật là hoạt động thường quy của “Bệnh viện chị - em”.

Nối dài năng lực tuyến dưới

Từ những ca đột quỵ được cấp cứu kịp thời tại Bệnh viện (BV) Đa khoa Ba Vì đến các ca bệnh nặng được xử trí với sự hỗ trợ của BV Đa khoa Hà Đông, mô hình “BV chị - em” tại Hà Nội đang góp phần nâng cao năng lực chuyên môn tuyến dưới, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay gần nơi cư trú.

Lỗ hổng trong giám sát quan trắc

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Lạng Sơn mới công bố thông tin khởi tố bị can đối với Hứa Văn Chinh (46 tuổi, Phó Giám đốc Trung tâm Tài nguyên môi trường) cùng cấp dưới Hứa Thị Ngân, 39 tuổi, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật môi trường, để điều tra tội Giả mạo trong công tác, theo điều 359 Bộ luật Hình sự.

Bên trong buồng lái một máy bay của hãng Flydubai. Ảnh: GETTY IMAGES

An ninh hàng không sau âm mưu tấn công khủng bố mới

Ngày 3/10, giới chức Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết, kết quả điều tra vụ việc xảy ra trên chuyến bay FZ1073 của Hãng hàng không Flydubai cho thấy cơ phó có âm mưu thực hiện hành vi khủng bố. Ngay sau sự cố, các hãng hàng không đã xem xét lại biện pháp an ninh đối với quy trình xét duyệt phi công.

Giá năng lượng cao ảnh hưởng sức tiêu dùng tại châu Âu. Ảnh: INDEPENDENT

Châu Âu đối mặt lạm phát gia tăng

Chi phí năng lượng tăng cao do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu thô và nhiên liệu từ Vùng Vịnh khiến lạm phát tại Đức, Pháp và Italy tăng mạnh hơn dự kiến trong tháng 9.

Tổng thống Pháp E.Macron (giữa) chủ trì cuộc họp trực tuyến của G7. Ảnh: GETTY IMAGES

G7 mở kho hạ nhiệt giá dầu

Thị trường năng lượng toàn cầu hạ nhiệt sau khi Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đạt được thỏa thuận lịch sử, theo đó xả 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ trong vòng bốn tháng tới. Quyết định mở kho của G7 được ví như “liều thuốc hạ sốt” kịp thời cho nền kinh tế thế giới.

Mở rộng nguồn hiến, bảo vệ sự nhân văn trong ghép tạng

Sau gần 20 năm thực hiện, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006 đang được sửa đổi để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Dự án Luật sửa đổi dự kiến được trình, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, với nhiều chính sách mới nhằm mở rộng nguồn hiến, tháo gỡ những điểm nghẽn trong tổ chức, tài chính và điều phối hoạt động ghép tạng.

Dự kiến, từ năm 2027, tuyển sinh đào tạo ngành sư phạm sẽ theo hướng mới.

Chọn đúng người, đào tạo đúng nhu cầu

Đổi mới cơ chế tuyển sinh đào tạo sư phạm theo hướng bổ sung đánh giá năng lực nghề nghiệp, yếu tố tâm lý sư phạm ngay từ đầu vào, đồng thời gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng và siết chặt đánh giá đầu ra là những yêu cầu mới được đặt ra. Đây là bước điều chỉnh quan trọng nhằm nâng chất lượng đội ngũ giáo viên, khắc phục tình trạng đào tạo chưa sát nhu cầu thực tế.

Tiêu dùng cuối của hộ gia đình có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Ảnh: NAM HẢI

Gom lực cho nhịp tăng trưởng cuối năm

Kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho chặng đường cuối năm. Việc phát huy các động lực hiện hữu, thúc đẩy động lực mới và khơi thông nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Ngành y tế đang tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các bệnh viện.

Bài toán nguồn nhân lực y tế chất lượng cao (kỳ 1)

Nghị quyết 72-NQ/TW đặt phát triển nguồn nhân lực y tế là một trong những yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Trong một hệ thống y tế đang chuyển mình theo hướng chuyên sâu, từ câu chuyện bác sĩ nội trú, bài toán lớn hơn đặt ra là đào tạo, thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực y tế chất lượng cao.

Cần nghiên cứu phương án tiếp tục bổ sung nguồn lực cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Ảnh: ANH QUÂN

Kìm hãm đà tăng giá xăng dầu

Giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp, lên mức cao nhất sáu tháng, đang tạo sức ép lên chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa. Trong khi dư địa giảm thuế và Quỹ Bình ổn giá hạn chế, bài toán kìm hãm đà tăng giá trở nên cấp thiết.