Việt Nam và Cuba chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 2/12/1960, hai năm sau khi Cách mạng Cuba thành công. Trải qua hơn 60 năm vun đắp và phát triển, quan hệ Việt Nam-Cuba đã trở thành mối tình hữu nghị đặc biệt, thủy chung, trong sáng, hiếm có trong quan hệ quốc tế, là điểm tựa vững chắc để Việt Nam và Cuba tiếp tục kiên định sự nghiệp xây dựng, bảo vệ chủ nghĩa xã hội và công cuộc phát triển kinh tế-xã hội.
Nhân dân Việt Nam luôn khắc ghi và trân trọng tình cảm đoàn kết, ủng hộ vô điều kiện của nhân dân Cuba. Trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước của Việt Nam, Cuba luôn dành sự giúp đỡ quý báu, hết lòng ủng hộ Việt Nam trong các phong trào quốc tế. Ngày 16/9/1973, lãnh tụ Fidel Castro trở thành nguyên thủ nước ngoài đầu tiên và duy nhất tới thăm vùng giải phóng Quảng Trị cùng câu nói bất hủ: "Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình!".
Những năm qua, Việt Nam và Cuba duy trì đà phát triển quan hệ trong nhiều lĩnh vực. Dù chịu tác động của đại dịch Covid-19, hai bên vẫn chủ động, linh hoạt hình thức duy trì trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và các cấp. Hợp tác kinh tế và thương mại được quan tâm thúc đẩy mạnh mẽ thông qua nhiều chương trình, dự án hợp tác và đầu tư. Năm 2021, kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều đạt 261,7 triệu USD, tăng 46,6% so năm 2020. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Cuba và là nước ở khu vực châu Á-châu Ðại Dương đầu tư lớn nhất tại Cuba.
Các sản phẩm xuất khẩu chính của Việt Nam sang Cuba gồm gạo, cà-phê, sản phẩm hóa chất, dệt may, giày dép, máy tính và linh kiện, vật liệu xây dựng…; trong khi Việt Nam nhập khẩu vaccine và dược phẩm từ Cuba.
Hiệp định Thương mại Việt Nam-Cuba chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2020 đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa song phương, trong đó có cam kết xóa bỏ hoặc cắt giảm thuế đối với gần 100% mặt hàng đang nhập khẩu từ thị trường của nhau trong vòng 5 năm. Hiệp định cũng bao gồm nhiều cam kết ưu đãi thương mại, giúp doanh nghiệp hai nước tăng cường hợp tác đầu tư trong các lĩnh vực năng lượng, vật liệu xây dựng, du lịch…
Thời gian qua, Chính phủ Cuba đã có một số thay đổi về chính sách quản lý kinh tế, môi trường đầu tư, từ đó giúp số doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại đảo quốc Caribe ngày càng tăng.
Tình đoàn kết, gắn bó bền chặt Việt Nam-Cuba một lần nữa tỏa sáng mạnh mẽ trong thời điểm cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 ở giai đoạn cam go. Hai bên dành cho nhau sự ủng hộ chân thành với nhiều chuyến hàng viện trợ, thể hiện sâu đậm tình cảm anh em đoàn kết, tương trợ và chia sẻ.
Ngày 5/8/2022, kho chứa dầu thô bên vịnh Matanzas của Cuba bị sét đánh trúng làm bùng phát vụ cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và của. Ngay sau khi biết tin, các đồng chí lãnh đạo cấp cao Việt Nam đã gửi điện thăm hỏi tới Cuba; Hội Hữu nghị Việt Nam-Cuba đưa ra lời kêu gọi ủng hộ tới các tầng lớp nhân dân, các tổ chức tại Việt Nam và đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của đông đảo người dân trong nước.
Tại các diễn đàn đa phương quốc tế, hai bên luôn thể hiện nhất quán và mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, ủng hộ lẫn nhau. Việt Nam giữ vững lập trường ủng hộ Cuba. Trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp và khó lường, Việt Nam và Cuba luôn đồng hành, sát cánh tại các tổ chức quốc tế, đề cao các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của các nước đang phát triển.
Tình cảm anh em đặc biệt, tin cậy và giúp đỡ lẫn nhau luôn là điều được trân trọng và phát huy suốt hơn 60 năm qua trong quan hệ Việt Nam-Cuba. Tài sản quý báu ấy sẽ được thế hệ trẻ tiếp nối giữ gìn, xây dựng và phát huy, như sức sống mãnh liệt của khẩu hiệu đã đồng hành, tiếp sức cho hai nước trên mỗi chặng đường: Việt Nam-Cuba! Ðoàn kết nhất định thắng!
