Dự án "Xây dựng cơ sở hạ tầng khu dân cư thôn 11, xã Hòa Thắng" được Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột Vũ Văn Hưng ký phê duyệt ngày 28/9/2022. Dự án có diện tích 6,62 ha, tổng mức đầu tư 81,732 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng thành phố Buôn Ma Thuột làm chủ đầu tư.
Mục tiêu của dự án là xây dựng hoàn chỉnh khu dân cư, các tuyến đường theo quy hoạch của thành phố, đáp ứng nhu cầu giao thông trong đô thị, vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị, phù hợp với định hướng phát triển cơ sở hạ tầng của tỉnh trong những năm tới; đồng thời tạo nguồn thu cho ngân sách thành phố từ nguồn bán đấu giá quyền sử dụng đất của các lô đất thuộc khu vực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cũng như tạo quỹ đất tái định cư. Tiến độ thực hiện dự án từ năm 2022 đến 2025.
Sống trong thấp thỏm
Thời gian gần đây, khi được các ngành chức năng của thành phố Buôn Ma Thuột và chính quyền địa phương mời họp để thông báo chủ trương, kế hoạch thực hiện dự án, không ít người vui mừng, vì ở một thôn của xã vùng ven lại được hưởng lợi từ một dự án xây dựng hạ tầng hoàn chỉnh với lưới điện, đường giao thông, hệ thống chiếu sáng rất bài bản. Tuy nhiên, nhiều gia đình lại lo lắng, khi tiền của, công sức hàng chục năm tạo dựng nên nhà cửa, vườn ươm cây giống của mình bỗng nhiên biến mất do giải tỏa, thu hồi đất.
Ông Nguyễn Văn Khai, sinh năm 1964, ở thôn 11, xã Hòa Thắng thuộc diện bị thu hồi đất. Gia đình ông Khai có 874 m2 đất, đã làm nhà ở và vườn ươm cây giống. Toàn bộ khu đất của gia đình ông Khai chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cho nên khi giải tỏa chỉ được hỗ trợ một khoản tiền rất nhỏ so với giá trị thực tế.
Ông Khai chia sẻ: "Gia đình tôi vào đây sinh sống từ năm 1987 và được Liên hiệp Lâm-Công nghiệp Ea Súp thuộc Bộ Lâm nghiệp (trước đây) cấp đất xây dựng nhà ở. Gia đình chúng tôi đã sinh sống cả ba thế hệ, làm ăn, xây dựng nhà, trồng cây, chăn nuôi ổn định trên khu đất này từ đó đến nay. Tuy nhiên, gần đây thành phố Buôn Ma Thuột thông báo thực hiện Dự án "Xây dựng cơ sở hạ tầng khu dân cư thôn 11, xã Hòa Thắng". Chúng tôi chưa rõ các cơ quan chức năng giải tỏa, thu hồi đất để làm dự án gì, làm như thế nào, công trình gì nhằm phục vụ công ích hay dự án thương mại? Những ngày gần đây có những người đến đo đạc, kiểm đếm đều lạ mặt nhưng không xuất trình giấy tờ và không có chính quyền địa phương đi cùng. Tôi hỏi thì họ bảo cháu đi làm thuê, nhưng hỏi ai thuê họ lại không nói".
Bà Võ Thị Sinh, 70 tuổi, ở thôn 11, xã Hòa Thắng nói: "Gia đình tôi vào đây sinh sống từ năm 1988 và được Liên hiệp Lâm-Công nghiệp Ea Súp cấp giấy phép sử dụng đất. Khu đất hiện tại của gia đình có diện tích 1.820 m2, trong đó bao gồm đất ở nông thôn và đất trồng cây lâu năm. Hiện tất cả diện tích này đều nằm trong diện thu hồi. Thành phố Buôn Ma Thuột triển khai dự án, chúng tôi chấp hành, nhưng công tác đo đạc, kiểm đếm, đền bù, hỗ trợ, thu hồi đất phải rõ ràng và công bằng".
Bảo đảm quyền lợi người dân
Ngày 8/4/2024, Ủy ban nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột đã ban hành kế hoạch về điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm để thực hiện dự án này. Theo đó, sẽ thu hồi 6,62 ha đất, với 138 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó có 48 hộ đã làm nhà ở, 29 hộ sử dụng quyết định cấp đất của Tổng Giám đốc Liên hiệp Lâm-Công nghiệp Ea Súp từ khoảng năm 1988, chưa hộ nào được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, khi triển khai kế hoạch này, các ngành chức năng của thành phố Buôn Ma Thuột và chính quyền địa phương thực hiện chưa chặt chẽ, thiếu sót, gây phản ứng trong nhân dân.
Vào ngày 15/4/2024, tại Ủy ban nhân dân xã Hòa Thắng diễn ra cuộc họp thông qua kế hoạch điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm để bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng dự án. Trong biên bản cuộc họp, mục đại diện số hộ dân bị ảnh hưởng tham gia lại để trống, không ghi bao nhiêu người dự họp. Thế nhưng tại phần kết luận, biên bản lại ghi: "Các hộ dân bị ảnh hưởng trong khu vực giải phóng mặt bằng và các đơn vị có liên quan thống nhất kế hoạch về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của Ủy ban nhân dân thành phố để thực hiện dự án xây dựng cơ sở hạ tầng khu dân cư thôn 11".
Cũng trong biên bản này, thành phần dự ở mục đại diện Ủy ban nhân dân xã Hòa Thắng để trống, nhưng cuối biên bản Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hòa Thắng Đỗ Xuân Hiếu lại ký tên, đóng dấu đại diện Ủy ban nhân dân xã. Ngoài ra, theo phản ánh của người dân, tại cuộc họp này, các ý kiến đề xuất nguyện vọng của họ không được ghi vào biên bản.
Anh Phạm Trường, một trong những người dân có đất bị giải tỏa, thu hồi cho biết, tại cuộc họp ngày 15/4 vừa qua, anh đã phát biểu, đề xuất nguyện vọng của gia đình mình là phải có đất tái định cư khi 1.494 m2 đất đang sinh sống đều bị thu hồi. Nhưng ý kiến của anh Trường không được ghi vào biên bản, cũng như không được ông Trương Văn Chính, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố, chủ trì cuộc họp trả lời thỏa đáng.
Trao đổi với chúng tôi, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột Lê Đại Thắng cho rằng: Các bước triển khai của dự án đều đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, đây mới chỉ là kế hoạch bước đầu, để thực thi dự án còn cả một quá trình. Về "Đơn kêu cứu khẩn cấp" của các hộ gia đình trong diện bị giải tỏa thu hồi đất, ông Lê Đại Thắng cho biết: "Nếu cuộc họp vừa qua không bảo đảm quy định thì quan điểm của Ủy ban nhân dân thành phố là tổ chức lại để công khai cho người dân biết về chủ trương, chế độ, chính sách của Nhà nước. Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột sẵn sàng đối thoại với người dân khi cần thiết".
Dự án "Xây dựng cơ sở hạ tầng khu dân cư thôn 11, xã Hòa Thắng" đang trong giai đoạn điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm… Trên cơ sở đó, Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng của thành phố Buôn Ma Thuột sẽ đánh giá, căn cứ quy định của pháp luật để áp mức bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Tuy nhiên, những người dân trong diện bị giải tỏa, thu hồi đất để triển khai dự án mong muốn có sự đối thoại trực tiếp, rõ ràng giữa họ với cấp có thẩm quyền của thành phố trước khi dự án được triển khai, nhằm tạo sự đồng thuận, bảo đảm quyền lợi giữa các bên. Có như vậy việc triển khai dự án mới thuận lợi và người dân cũng yên tâm trước sự đổi mới của thành phố Buôn Ma Thuột.
