Vào buổi chiều, hàng chục đến gần trăm xe chở than dừng đỗ chờ giờ lưu thông, chiếm nửa mặt đường Hồ Chí Minh. Phần còn lại không đủ cho hai làn xe đi lại. Ùn ứ xuất hiện, sinh hoạt người dân bị đảo lộn, tiếp tục tạo nguy cơ mất an toàn giao thông ngay trên tuyến đường này.
Trước đó, Quốc lộ 49 đã cho thấy dấu hiệu quá tải. Từ năm 2025 đến đầu 2026, thống kê từ cơ quan chức năng cho thấy đã có hơn 20 vụ tai nạn liên quan xe đầu kéo, trong đó phần lớn xảy ra trên tuyến này. Các vụ tai nạn đều có điểm chung là xe tải nặng di chuyển trên nền đường hẹp, nhiều khúc cua, tầm nhìn hạn chế.
Quốc lộ 49 là tuyến miền núi, nối các xã của huyện A Lưới (cũ) với trung tâm thành phố Huế. Trên tuyến này, nhiều đoạn rộng 8-9m, có khoảng 100 vị trí cong gấp, không ít đoạn không đạt chuẩn cho xe tải trọng lớn. Trong khi đó, lưu lượng xe đầu kéo chở than, quặng từ cửa khẩu La Lay (Quảng Trị) theo đường Hồ Chí Minh, xuôi xuống Quốc lộ 49 (Huế) về cảng Chân Mây tăng nhanh, khiến tuyến đường phải gánh vai trò vận tải vượt quá thiết kế. Trong điều kiện này, việc xe lấn làn khi vào cua, tránh nhau ở đoạn đường hẹp là tình huống thường xuyên, kéo theo nguy cơ tai nạn cao.
Để giảm xung đột, từ ngày 10/4/2026, chính quyền thành phố Huế cấm xe tải nặng chạy trên Quốc lộ 49 vào ban ngày, chỉ cho lưu thông từ 19 giờ đến 5 giờ sáng hôm sau, đồng thời phân luồng theo chiều. Cùng với đó là các biện pháp như giới hạn tốc độ tại các đoạn nguy hiểm, xử lý điểm đen, tăng cường tuần tra ban đêm. Sau khi áp dụng, áp lực giao thông ban ngày trên tuyến Quốc lộ 49 giảm, tai nạn có xu hướng hạ xuống.
Tuy nhiên, như một hệ quả, khi chưa thể lưu thông vào Quốc lộ 49, xe chở than tập trung dừng đỗ chờ giờ ngay trên đường Hồ Chí Minh. Xe lớn chiếm một nửa mặt đường. Phần còn lại không đủ cho hai làn xe, gây ách tắc vào các khung giờ cao điểm buổi chiều.
Việc dừng đỗ kéo dài diễn ra ngay trong khu dân cư, làm thu hẹp không gian giao thông. Người dân phải thay đổi sinh hoạt để tránh rủi ro. Một người dân A Lưới cho biết, buổi tối không dám ra đường từ khi xe chuyển sang chạy đêm. Nhiều người có việc chỉ chọn đi Huế trong khung giờ 5-19 giờ. Tuy vậy, theo quan sát của phóng viên, vẫn có xe tải lớn chạy ngoài giờ, đi theo đoàn, nên nguy cơ mất an toàn không chỉ xuất hiện vào ban đêm.
Diễn biến này cho thấy áp lực từ Quốc lộ 49 đang lan sang đường Hồ Chí Minh. Việc điều chỉnh giờ chạy giúp giảm xung đột trên một tuyến là Quốc lộ 49, nhưng đồng thời tạo ra điểm dồn khác ngay trên đường Hồ Chí Minh. Nếu không kiểm soát chặt việc dừng đỗ và tuân thủ giờ lưu thông, tình trạng ùn ứ và rủi ro an toàn có thể tiếp tục gia tăng.
Về lâu dài, vấn đề nằm ở năng lực hạ tầng. Quốc lộ 49 là tuyến đường yếu, hẹp, nhiều khúc cua, không phù hợp với lưu lượng xe đầu kéo hiện nay. Tuy nhiên, việc thay đổi ngay là không dễ, khi trên Quốc lộ 49 (Quảng Trị) vẫn tồn tại một cây cầu yếu, chỉ cho phép xe dưới 15 tấn lưu thông, khiến Quốc lộ 49 trong thời điểm này gần như trở thành tuyến độc đạo.
Nếu tiếp tục khai thác như hiện tại, việc nâng cấp tuyến đường này là yêu cầu cần đặt ra, thay vì chỉ điều chỉnh tổ chức giao thông. Nếu không, áp lực sẽ tiếp tục dịch chuyển giữa các tuyến, và rủi ro sẽ lặp lại ở nơi khác.
