Thành công của vệ tinh VNREDSat-1 mở ra triển vọng hợp tác phát triển không gian vũ trụ

Sáng 16/5, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Tập đoàn Airbus tổ chức Lễ kỷ niệm 10 năm Ngày phóng thành công vệ tinh quan sát trái đất đầu tiên của Việt Nam VNREDSat-1.
Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh trao bằng khen và kỷ niệm chương cho các cán bộ Việt Nam và Pháp có đóng góp thúc đẩy dự án. (Nguồn ảnh: Trung tâm Thông tin-Tư liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh trao bằng khen và kỷ niệm chương cho các cán bộ Việt Nam và Pháp có đóng góp thúc đẩy dự án. (Nguồn ảnh: Trung tâm Thông tin-Tư liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)

Đây là hoạt động chào mừng ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) và 48 năm ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (20/5/1975-20/5/2023); đồng thời mở đầu cho chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Pháp của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và các đối tác Pháp.

Phát biểu khai mạc, Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã nhắc tới "Chiến lược nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ" phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam; trong đó Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã được Chính phủ giao chủ trì xây dựng và thực hiện chương trình khoa học, đặc biệt là việc phát triển vệ tinh nhỏ quan sát Trái đất và khai thác các ứng dụng của nó.

Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Nguồn ảnh: Trung tâm Thông tin-Tư liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)

Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Nguồn ảnh: Trung tâm Thông tin-Tư liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)

Sự kiện vệ tinh quan sát Trái đất đầu tiên của Việt Nam VNREDSat-1 được phóng thành công lên quỹ đạo vào ngày 7/5/2013 là dấu mốc quan trọng trong quá trình thực hiện Chiến lược phát triển công nghệ vũ trụ ở Việt Nam; đồng thời là kết quả của quá trình hợp tác chặt chẽ giữa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Tập đoàn Airbus - đơn vị phát triển vệ tinh, là biểu tượng của tình hữu nghị Việt Nam và Pháp.

Theo báo cáo của Tiến sĩ Bùi Trọng Tuyên, Viện trưởng Viện Công nghệ vũ trụ, đơn vị chủ trì thực hiện dự án, VNREDSat-1 là vệ tinh quang học quan sát Trái đất đầu tiên của Việt Nam. Tính đến nay, vệ tinh đã hoạt động trên quỹ đạo được 10 năm, vượt gấp đôi tuổi thọ dự kiến và vẫn đang góp phần ý nghĩa hỗ trợ Việt Nam giải quyết các thách thức trong quản lý rừng và tài nguyên nước, quản lý thiên tai, lập bản đồ và quy hoạch đô thị, quốc phòng an ninh và quản lý vùng ven biển.

Đến nay, vệ tinh VNREDSat-1 đã cung cấp gần 160 nghìn cảnh ảnh trên các vùng lãnh thổ, lãnh hải Việt Nam và trên toàn thế giới, đem lại sự chủ động hoàn toàn trong công tác giám sát từ xa tài nguyên thiên nhiên, môi trường, thiên tai cũng như các khu vực quan tâm, từng bước ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ trong công tác giám sát và khẳng định chủ quyền lãnh thổ Việt Nam.

Vệ tinh VNREDSat-1 đã hoạt động gấp đôi thời gian dự kiến không chỉ là minh chứng cho công nghệ tiên tiến của Pháp nói chung và Tập đoàn Airbus nói riêng mà còn thể hiện sự đào tạo, chuyển giao và tiếp nhận hiệu quả giữa Airbus và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, sự hỗ trợ tích cực của Airbus trong quá trình bảo trì vệ tinh cũng như sự chủ động và sáng tạo của cán bộ Việt Nam quá trình vận hành vệ tinh.

Căn cứ trên nhận định của Ủy ban Vũ trụ châu Âu về một kỷ nguyên mới của công nghệ vũ trụ New Sapace/Sapace 4.0, của sự thương mại hóa, hội nhập và đổi mới, trong đó những ứng dụng công nghệ vũ trụ mở rộng sang nhiều lĩnh vực tương lai, cung cấp ứng dụng và giải pháp trực tiếp cho người dùng chứ không thuần tuý phát triển công nghệ như trước, Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh đánh giá sự tham gia của nhiều ngành khoa học, sự hợp tác, hội nhập cùng phát triển của các nhà khoa học, đơn vị nghiên cứu, tập đoàn công nghệ và các quốc gia là yếu tố quan trọng trong kỷ nguyên mới này.

Sự thành công của dự án VNREDSat-1, những kế hoạch hướng tới tương lai của chiến lược phát triển công nghệ vũ trụ tại Việt Nam cùng sự hợp tác hiệu quả với đối tác Pháp sở hữu nền khoa học vũ trụ tiên tiến và nền tảng của mối quan hệ hợp tác vững chắc 50 năm qua giữa Việt Nam và Pháp, việc kết nối tới tương lai của một kỷ nguyên không gian mới sẽ là hiện thực tươi sáng.

Đại sứ Pháp tại Việt Nam, ông Nicolas Warnery phát biểu chúc mừng. (Nguồn ảnh: Trung tâm Thông tin-Tư liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)

Đại sứ Pháp tại Việt Nam, ông Nicolas Warnery phát biểu chúc mừng. (Nguồn ảnh: Trung tâm Thông tin-Tư liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)

Đại sứ Pháp tại Việt Nam, ông Nicolas Warnery đã chia sẻ: “VNREDSat-1 là thí dụ tiêu biểu cho sự hợp tác hết sức thành công trong lĩnh vực không gian vũ trụ và vệ tinh giữa hai chính phủ Cộng hòa Pháp và Việt Nam. Tuổi thọ đặc biệt của VNREDSat-1 là minh chứng về chất lượng của vệ tinh thương hiệu Pháp. Chính phủ Pháp mong muốn tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực chiến lược này, cũng như chia sẻ các kỹ năng và chuyên môn thông qua đào tạo các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu trẻ và chuyển giao công nghệ cho Việt Nam để Việt Nam có thể thiết lập một ngành công nghiệp vũ trụ tích hợp”.

Là đối tác cùng phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát triển dự án VNREDSat-1 từ những ý tưởng sơ khai tới nay, Bà Hoàng Tri Mai, Tổng Giám đốc Airbus tại Việt Nam cho biết: “Tập đoàn Airbus vô cùng tự hào là đối tác trong dự án không gian vũ trụ quan trọng này của Việt Nam. Vệ tinh VNREDSat-1 đã và đang tích cực góp phần hỗ trợ chính phủ giải quyết các thách thức trong công tác quản lý tài nguyên môi trường. Chúng tôi mong muốn đồng hành cùng Việt Nam trên chặng đường phát triển không gian vũ trụ trong nhiều thập kỷ tới”.

Kết thúc buổi lễ, các đại biểu đã tham quan triển lãm ảnh, cùng nhìn lại những hình ảnh đầu tiên do vệ tinh VNREDSat-1ghi lại năm 2013 đến hình ảnh hiện tại và thảo luận về dự định hợp tác trong thời gian tới.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Một hội nghị của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao đổi về công tác thanh tra xử lý vi phạm bản quyền về sở hữu công nghiệp.

Bước chuyển trong tư duy chính sách về sở hữu trí tuệ

Kết luận 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chính sách, đưa sở hữu trí tuệ từ công cụ bảo hộ quyền thành nguồn lực phát triển quốc gia, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi đồng bộ.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Quang cảnh sự kiện Shopee Brands And Creators Summit 2026.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại điện tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, mở rộng tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số.

Nghiên cứu khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết 57: Tạo đột phá trong phát triển và trọng dụng nhân tài khoa học

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để tạo đột phá tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đủ năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.

Hoạt động nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Chú trọng công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

Trong đột phá phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu khoa học cơ bản được xác định là nền móng tri thức, vấn đề chiến lược, liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển, năng lực tự chủ và vị thế quốc gia.

Thiết bị đinh phản quang năng lượng mặt trời được lắp đặt thí điểm trên đoạn Quốc lộ 6 qua xã Vân Hồ (Sơn La) để đánh giá hiệu quả ứng dụng công nghệ mới trong bảo đảm an toàn giao thông.

Đưa năng lượng mặt trời vào hạ tầng giao thông đường bộ

Lần đầu tiên, hệ thống đinh phản quang sử dụng năng lượng mặt trời được Cục Đường bộ Việt Nam cho phép thí điểm trên Quốc lộ 6. Không chỉ hướng tới nâng cao an toàn giao thông tại các đoạn đường đèo dốc, mô hình còn mở ra hướng ứng dụng công nghệ xanh, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ.