Thái Lan trước vấn nạn sở hữu súng đạn bất hợp pháp

Vụ nổ súng tại một nhà trẻ ở tỉnh Nong Bua Lam Phu, đông bắc Thái Lan chiều 6/10 làm 38 người chết và nhiều người khác bị thương đã gây chấn động dư luận Thái Lan. Vụ việc này một lần nữa lại làm dấy lên những lo ngại về vấn đề sở hữu súng bất hợp pháp tại xứ sở Chùa Vàng.

Thứ Sáu, ngày 07/10/2022 - 10:31

Một số vũ khí bất hợp pháp cảnh sát thu giữ trong các đợt vây ráp. (Ảnh: Bưu điện Bangkok)

Chỉ trong vòng một, hai năm trở lại đây, tại Thái Lan đã xảy ra nhiều vụ nổ súng gây thương vong lớn. Trong vụ việc mới nhất xảy ra ngày 6/10, một cựu cảnh sát tình nghi nghiện ma túy đã xông vào một nhà trẻ ở tỉnh Nong Bua Lamphu, dùng dao và súng làm 38 người chết và nhiều người khác bị thương, trong đó có nhiều em nhỏ. Sau đó, tên này đã quay về nhà, bắn chết vợ và con rồi tự sát.

Hơn hai năm trước, vào tháng 2/2020, một hạ sĩ quan quân đội đã giết chết sĩ quan chỉ huy của mình trước khi đánh cắp vũ khí tại một doanh trại quân đội ở tỉnh Nakhon Ratchasima. Tay súng này sau đó lái xe đến trung tâm thành phố, tới một khu mua sắm và nổ súng khi mọi người chạy trốn. Vụ nổ súng này đã khiến 29 người thiệt mạng và 58 người bị thương. Tên này sau đó đã bị cảnh sát nổ súng giết chết.

Ngoài những vụ nổ súng giết người hàng loạt như trên, còn rất nhiều vụ việc lẻ tẻ với số người chết và bị thương ít hơn. Trên các phương tiện thông tin đại chúng, những tin tức về các vụ nổ súng cũng thường xuyên xuất hiện. Chỉ tính riêng trong hai tháng 8 và 9 năm nay, đã xảy ra hai vụ nổ súng tại thủ đô Bangkok và tỉnh Ubon Rachathani khiến bốn người chết và bảy người bị thương.

Những vụ nổ súng liên tiếp hiện đang khiến nhiều người lo ngại về tình trạng sở hữu và sử dụng súng trong dân chúng Thái Lan. Với việc người dân được phép sở hữu súng, Thái Lan hiện đang là một trong những quốc gia có tỷ lệ sở hữu súng cao nhất thế giới. Mặc dù thấp hơn nhiều so với Mỹ, nhưng tỷ lệ sở hữu súng 15 khẩu trên 100 người dân và các vụ thiệt mạng liên quan tới súng ở Thái Lan thuộc hàng cao nhất châu Á.

Một trong những vấn đề gây lo ngại là ngoài những khẩu súng được đăng ký sử dụng hợp pháp, lượng súng ống bất hợp pháp ở quốc gia này là tương đối lớn. Kênh truyền hình PBS của Thái Lan dẫn nguồn GunPolicy.org, cho biết, hiện người dân Thái Lan sở hữu khoảng 10,3 triệu khẩu súng, cả hợp pháp và bất hợp pháp. Theo Bộ Nội vụ Thái Lan, trong năm 2021, số lượng súng được đăng ký ở Thái Lan chỉ có tổng cộng khoảng hơn 6 triệu khẩu. Và như vậy, hiện có khoảng 4 triệu khẩu súng không đăng ký nằm rải rác trên khắp đất nước. Bên cạnh đó, theo một ước tính mà PBS đưa ra, trong số các vụ án có liên quan tới súng đạn, có tới 98% số vụ bọn tội phạm sử dụng các khẩu súng bất hợp pháp.

Theo Đạo luật về Súng, đạn, chất nổ, pháo hoa và súng giả Thái Lan, được ban hành năm 1947 và sửa đổi lần cuối vào năm 2014, nhà nước cấm sở hữu súng không có giấy phép. Những người vi phạm có nguy cơ bị phạt tù từ một năm đến 10 năm và/hoặc bị phạt tiền lên đến 20.000 baht. Những người mang theo một khẩu súng đăng ký dưới tên người khác có thể phải đối mặt với án phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm và một khoản phạt tiền lên tới 10.000 baht. Ngoài ra, những ai mang theo một khẩu súng có đăng ký nhưng không có giấy phép sử dụng cũng bị coi là bất hợp pháp và có thể bị phạt tù tới 5 năm hoặc chịu một khoản phạt tiền lên tới 10.000 baht hoặc cả hai hình phạt.

Các nhà lập pháp Thái Lan cũng đặt ra một loạt các hạn chế đối với việc sở hữu súng. Những người phạm tội, lạm dụng ma túy, người ốm yếu hoặc tàn tật, những người thần kinh không ổn định, không đủ năng lực hành vi và trẻ em bị cấm sở hữu súng. Những người không nghề nghiệp, không có thu nhập hoặc chỗ ở thường trú cũng như những người vi phạm trật tự công cộng cũng bị cấm sở hữu súng. Bên cạnh đó, để một người được sở hữu súng hợp pháp, họ phải trải qua một cuộc kiểm tra nhân thân chặt chẽ bao gồm các thông tin về thu nhập và hồ sơ tư pháp, lý do sở hữu súng, thí dụ như săn bắn, thể thao hay tự vệ.

Bất chấp những quy định chặt chẽ này, có vẻ như những người muốn sở hữu súng ở Thái Lan không khó khăn gì trong việc tìm kiếm một khẩu súng. Tờ Bưu điện Bangkok dẫn lời một quan chức cảnh sát ở thủ đô cho biết, mạng Internet đã trở thành một kênh thông tin liên lạc giữa những người mua bán súng bất hợp pháp. Trên các trang mạng, người ta có thể dễ dàng tiếp cận một khẩu súng không đăng ký, khi có thể tìm thấy hàng rẻ và dễ mua tại các thị trường trực tuyến mà không phải trải qua các thủ tục kiểm tra phức tạp. Một số tài khoản mạng xã hội ở Thái còn chào bán các loại súng với dịch vụ giao hàng tận nhà. Một tải khoản Twitter với hashtag ““#puenthuan” (súng bất hợp pháp) rao bán hàng loạt súng ngắn với giá từ 2.500 đến 15.000 baht, thấp hơn nhiều so với giá bán hợp pháp công khai.

Trước tình hình này, nhà chức trách Thái Lan đang đẩy mạnh những nỗ lực nhằm trấn áp các băng nhóm buôn bán vũ khí lậu. Cảnh sát đã hợp tác với các công ty chuyển hàng nhằm ngăn chặn việc vận chuyển vũ khí lậu. Trong một cuộc vây ráp ở thủ đô Bangkok hồi tháng 7, cảnh sát thu giữ được hơn 2.300 khẩu súng và hàng nghìn viên đạn, là những mặt hàng buôn bán lậu qua mạng. Vụ bắt giữ này xảy ra một tháng sau khi Cục Trấn áp tội phạm phá vỡ một mạng lưới buôn bán vũ khí bất hợp pháp khác có tầm hoạt động trải rộng khắp từ Bangkok, Chon Buri, Kanchanaburi, Udon Thani đến Chiang Mai.

Mới đây nhất, trong những ngày đầu tháng 10, cảnh sát đã bắt giữ 61 nghi phạm cùng 145 khẩu súng và gần 9.000 viên đạn trong một chiến dịch trấn áp nạn buôn bán vũ khí trái phép qua mạng.

Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực này, với những vụ nổ súng liên tiếp trong thời gian qua, có vẻ như Chính phủ và lực lượng cảnh sát Thái Lan vẫn còn nhiều việc phải làm. Cùng với hàng triệu khẩu súng bất hợp pháp vẫn đang nằm rải rác trên khắp đất nước, sẽ không có gì bảo đảm những vụ việc tương tự sẽ không tiếp tục xảy ra.

NAM ĐÔNG

Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Thái Lan